YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3172 E.  ,  2024/3995 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1582 E., 2023/2634 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 62. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/279 E., 2022/82 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ve ölüm aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların ... anneleri Refref Bayazıt'ın 06.01.2020 tarihinde vefat etmesi üzerine davalı Kuruma 14.06.2021 tarihinde başvuru yaparak ölüm aylığı bağlanması taleplerinde bulunduğunu, davalı Kurumun süresi içerisinde başvurularına cevap vermeyerek zımmen reddetmiş olduğunu, idare mahkemesinde açmış oldukları davanın adli yargının görevli olması nedeni ile reddedildiğini, annelerinin 506 sayılı Kanun kapsamında olduğunu, davacıların ise 5434 sayılı Kanun kapsamına tabi olduklarını, bağlı oldukları sigortalılıklarının ayrı yasalardan kaynaklandığını, Kurum işleminin yerinde olmadığını belirterek davalı Kurumun zımmen red işleminin iptali ile davacılara ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, taleplerin zaman aşımına uğradığını, Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Anayasa Mahkemesi’nin 2017/31861 başvuru numaralı ve 21.04.2021 tarihli kararı ile emekli bir kişiye ikinci bir emekli maaşı bağlanmaması hak ihlali sayıldığını, müvekkillerinin annelerinden ölüm aylığı bağlanması hakkaniyete ve kanunlara uygun olduğunu, müvekkillerinin 5434 sayılı Kanuna, ... Refref Bayazıt ise 506 sayılı Kanuna tabi olduğunu, davacıların ve annelerinin sigortalık statüleri farklı olduğundan, annelerinden ölüm aylığına hak kazandıklarını belirterek, kararın kaldırılmasını, Kurum işleminin iptali ile müvekkillerine, 5510 sayılı Kanun ve 21.04 2021 tarihli Anayasa Mahkemesinin hak ihlali kararına göre anneleri Refref Bayazıt' dan ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dava; 5434 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı almakta olan davacılara, 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı alırken 2020 yılında vefat eden annelerinden ölüm aylığı bağlanması talebine ilişkindir...
...sigortalıya ilişkin koşulların sigortalının ölüm tarihinde; hak sahibine ilişkin koşulların ise hak sahipliği sıfatının kazanıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuat kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacıların annesinin 01.10.2008 tarihinden sonra vefat ettiği, annesinden dolayı ölüm aylığı alma açısından ... doğuran olayın annenin vefatı olduğu, bu nedenle ölüm tarihinde yürürlükte olan ve uygulanması gereken 5510 sayılı Kanun'un 34 ve 54 üncü maddelerindeki düzenlemelere göre davacılar kendi çalışmaları nedeniyle yaşlılık aylığı aldığından davalı Kurumun talebi reddeden işleminin yerinde olduğu, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla..." gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yaşlılık aylığı alan davacılara, anneleri üzerinden ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 34 ve 54 ncü maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.