YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3168 E.  ,  2024/3515 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2415 E., 2023/2288 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Manavgat İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/834 E., 2023/254 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 21.04.2003 - 23.04.2003 tarihleri arasında davalı işyerinde hizmet sözleşmesi ile çalıştığı, ancak çalışmasının Kuruma kaydının yapılmadığı, davalı işveren ile yapılan görüşmede, işyerlerinde çalışması ile alakalı resmi her türlü işlemi/bildirimi yaptıklarını beyanla kendi yedlerinde bulunan resmi evrakların sunulmuş olduğu ve sunulan sigortalı işe giriş bildirgesi başlıklı ve 18.04.2003 tarihli belgede davacının işe girişinin yapıldığı ve Kuruma bildirildiği, vergi tahsil alındısı başlıklı ve 20.05.2003 tarihli belge ve tahakkuk fişi başlıklı belge ile pirimin tahakkuk ettirildiği ve sigorta priminin yatırıldığı, Nisan 2003 aylık sonuç bildirgesi başlıklı ve 10.05.2003 tarihli belge ile de ticari defterlerde sigortalı olarak kaydının yapıldığının tespit edildiği, Kurumun işe giriş ile alakalı her türlü evrakın kendisine teslim edilmesine rağmen gerekli işlemleri sehven yapmadığının anlaşıldığı iddiasıyla davacının davalı şirkette 21.04.2023 - 23.04.2023 tarihleri arasında bir fiil çalıştığının ve bu süre içerisinde 3 gün tam ödenmiş bulunan sigorta primlerinin tespiti ile eksik günlerin tamamlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Fer'i müdahi Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığı tespit edildiğinden, davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmesi gerektiği, davalıya ait işyerinden çalışmaları ile ilgili davacı tarafından Kurum Merkezinde 08.06.2021 tarihli dilekçeye 12.01.2022 tarihli yazı ile işlem yapılmadığına ilişkin cevap verildiği, 16.06.2003 tarihli denetimde davacı ile ilgili bir tespit bulunmadığı, yargılama sonunda fer’i müdahil olan Kurum aleyhinde hüküm kurulmamasını talep ettikleri, 506 sayılı Kanun'un 2 ve 6 maddelerinde açıkça belirtildiği üzere ve Yargıtayın yerleşmiş içtihatları ile sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığının zorunlu olduğu, eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın varlığı saptanması gerektiği, eylemli ve gerçek çalışma saptanmadıkça hizmet akdinden söz edilemeyeceği, davacının davaya konu dönemde işe giriş bildirgesi, aylık sigorta bildirgesi, dönem bordrosu vs. kayıtlara sahip olmadığından davanın reddi gerektiği, çalışma olgusunun varlığının hiçbir kuşkuya yol açmayacak şekilde somut ve inandırıcı yazılı belgelerle ortaya konması gerektiği, dava konusu dönemde işyerinin 506 sayılı Kanun kapsamında olup olmadığı, devamlılık arz edip etmediği ile çalışmanın sürekli olup olmadığı, işin başlangıç ve bitiş tarihleri, çalışma konusu işin niteliği, devamlılık gösterip göstermediğinin araştırılması gerektiği, davada tanık ifadelerine başvurulacak ise tanıkların davacı ile aynı işyerinde çalışan ve bodro tanıkları olması gerektiği, davacının sigortalı çalışmasının tespiti isteminin hak düşürücü süre ve çalışmaya ilişkin Kurum kayıtlarında hiçbir belge ve delil olmaması halinde esastan reddine karar verilmesi gerektiği, Kurumlarının herhangi bir kusur veya ihmalinin olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 21.04.2003 - 23.04.2003 tarihleri arasında işyerlerinde çalıştığı, Kurumun davacının işe giriş tarihi itibariyle resmi evraklara işlemeyi sehven yapmadığı, firmaları tarafından tüm evrakların zamanında düzenlenerek primlerin yatırıldığı ve süresinde Kuruma teslim edilmesine rağmen Kurumun davacının hizmet süresini işlemediğinin tespit edildiği, davaya Kurumun neden olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; yapılan yargılamada toplanan deliller, dinlenen davacı tanıklarının ve resen tespit edilen bordro tanıklarının yeminli beyanları bir bütün halinde değerlendirildiğinde davacının dava dilekçesi ile işe 21.04.2023 - 23.04.2023 tarihleri arasında Kuruma işlenmeyen primlerinin Kuruma işlenmesine karar verilmesini talep ettiği, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde davacının 21.04.2003 - 23.04.2003 tarihleri arasında davalı işyerinde hizmet sözleşmesi ile çalıştığı, davalı şirketin ikrar ettiği ve davacının 21.04.2003 tarihinde işe başlayacağına dair 18.04.2003 tarihli işe giriş bildirgesini, vergi tahsil alındısı başlıklı ve 20.05.2003 tarihli belge ve tahakkuk fiş başlıklı belge ile priminin tahakkuk ettirildiği ve sigorta priminin yatırıldığı, Nisan 2005 aylık sonuç bildirgesi başlıklı ve 10.05.2003 tarihli belge ile de ticari defterlerde sigortalı olarak kaydının yapıldığı, Kurumca sunula davalı işyerinin bordrolu çalışan listesi içinde davacının da bulunduğu tespit edildiği, 16.06.2003 tarihli işyeri denetim raporunda işyerinde 5 kişinin sigortasız olarak çalıştırıldığı tespit edildiği, Kurumun 13.06.2022 tarihli müzekkeresinde "...Kurum kayıtlarında yapılan incelemede
16.06.2003 tarih 91/Sor/66 sayılı 1065429.007 sicil numaralı dosyadaki hizmetler denetmen
raporuna istinaden iptal edilmiş olup rapor ekindeki tutanakta kimlik bilgileri belirtilen
sigortalıların 1085531.007 sicil numaralı dosyaya aktarımı yapılmıştır. Ancak rapor ekindeki
tutanakta davacı ... 'ün ismi olmadığından hizmet aktarımı yapılmamıştır " şeklinde bilgi verildiği, dinlenen bordro tanıklarından ..., ...'ın davacının çalışmasına şahit oldukları, yukarıda açıklanan belgeler de birlikte değerlendirildiğinde davacının davalı 1065129.007 sicil numaralı ... Peyzaj Çicekçilik Gıda Tar. Tic. Ltd. Şti.'de prime esas asgari ücret 21.04.2003 - 23.04.2003 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığı gerekçesiyle davacının davasının kabulü ile, davacının davalı 1065129.007 sicil numaralı ... Peyzaj Çicekçilik Gıda Tar. Tic. Ltd. Şti.'de prime esas asgari ücret 21.04.2003 - 23.04.2003 tarihleri arasında sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerçek ve eylemli sigortalılıktan söz edebilmek için çalışmanın varlığının Yargıtay'ın kabul ettiği ilkelere uygun biçimde belirlenmesi gerektiği, hizmet tespiti davalarının kamu düzenine yönelik olduğundan resen incelemeye tabi olduğu, çalışma olgusunun varlığının hiçbir kuşkuya yol açmayacak şekilde somut ve inandırıcı yazılı belgelerle ortaya konulması gerektiği, davacının davalı nezdinde çalıştığına ilişkin dosya kapsamında herhangi somut bilgi ve belge bulunmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hizmet tespitinin kabulüne karar verilen 21.04.2003 - 23.04.2003 arasındaki dönemler yönünden çalışmanın fiili olduğunun Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları doğrultusunda mahkemece yöntemince araştırılarak delillerin değerlendirilmesi sureti ile karar verildiği, verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir hususun bulunmadığı görülmekle; ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 21.04.2003 - 23.04.2003 tarihleri arasında çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.