YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3153 E.  ,  2024/3817 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3290 E., 2023/3132 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/140 E., 2023/174 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüe dair karar verilmiştir.

Kararın, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; davalı işverende çalışmaya başladığı 25.11.1996 tarihinden emekli olduğu 31.12.2004 tarihine kadar sigorta primlerinin sürekli eksik yatırıldığını, 01.01.2005 tarihinden itibaren ise sosyal güvenlik destek primleri yatırılmadığını belirtmek suretiyle müvekkilinin 25.11.1996 tarihinden 01.12.2018 tarihine kadar kesintisiz şekilde davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özet olarak; 1051837 007 01 16 sicil numaralı Saraçoğlu İş Mer.B-C Blok Yönt.'ne ait işyeri ile ilgili olarak yapılan incelemeler neticesinde davacı ...'ın 1051837.07 sicil nolu işyerindeki çalışmaları ile ilgili olarak işyeri dosyasında herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığını, sigortalılığın oluşumu yönünden "fiilen çalışma" olgusunun varlığının zorunlu olduğunu, işyerindeki fiili çalışmanın varlığının yazılı belgelerle ispatının gerektiğini, davacının dava konusu dönemde davalı işyerinde çalıştığını ya da ücret aldığını gösterir belge araştırılması gerektiğini sigortasız çalıştırılma iddiasının yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

2. Davalıya da usulüne uygun dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davacının davalıya ait işyerinde 25.11.1996 - 01.12.2018 tarihleri arasında (davacının 31.12.2014 tarihinden sonraki çalışmalarının SGDP tabi olarak) Kuruma bildirilen süreler dışında 6366 gün hizmet akdine tabi olarak asgari ücret karşılığı çalıştığının tespitine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1. Davalı vekili dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesi ile başvurunun esastan reddine dair hüküm verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin (2) nci fıkrasında, “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükmü öngörülmüştür. Hükümlerin çelişkiden uzak ve infaza elverişli olması kamu düzeniyle ilgili olup, hükmü temyiz etmeyen yönünden sonuç doğurması gerekeceği de gözetilerek, gerçeğe ve hukuka uygun bir karar verilmesi gerekir. Mahkemece, kabul edilen hizmet sürelerinde davacının hangi ay kaç gün sosyal güvenlik destek pirimine tabi olarak çalıştığı, ay be ay açıkça belirlenerek hüküm kurulması gerekirken infaza elverişsiz şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının, sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.