YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3097 E.  ,  2024/4305 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1297 E., 2023/2275 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/177 E., 2021/427 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının tüm taraf vekillerince istinafı üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davalılar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının ...'na bağlı Kayseri Tomarza'daki İlköğretim Okulunda 12.11.1999 – 12.06.2011 tarihleri arasında hizmet akdi ile işçi olarak çalışmalarının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Sosyal Güvenlik Denetmeni tarafından tanzim edilen 18.04.2012 tarihli ve 2012/SB-62 sayılı rapor ile yapılan tespitte davacının davalı işyerine ait herhangi bir kayda ve bahsedilen dönemlere ilişkin herhangi bir çalışmasına rastlanmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Tomarza Alakuşak ilköğretim Okulunda çalıştığına dair hiç bir bilgi ve belgenin mevcut olmadığını, dava dilekçesinde belirtildiğinin aksine okul müdürünün davacıyı işe alma ve çalıştırma gibi yetkisi bulunmadığını, davacı ile Bakanlık arasında imzalanmış bir hizmet akdi bulunmadığını, davacının iddia ettiği çalışmanın hizmet satın alınması olarak da değerlendirilemeyeceğini, davacının çalıştığını iddia ettiği 12 yıl boyunca okul idaresine, okulun bağlı olduğu Milli Eğitim Müdürlüğüne ve SGK'ya herhangi bir başvurusu bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
1-Davanın kısmen kabulü ile davacının davalı ... Bakanlığına ait işyerinde;
BAŞLAMA TARİHİ BİTİŞ TARİHİ
12.11.1999 28.01.2000
14.02.2000 16.06.2000
11.09.2000 26.01.2001
12.02.2001 15.06.2001
10.09.2001 08.02.2002
26.02.2002 14.06.2002
09.09 2002 31 01.2003
17.02.2003 13.06.2003
15 09.2003 23.01.2004
09.02.2004 11.05.2004
13.09.2004 14.01.2005
07.02.2005 10.06.2005
12.09 2005 06.01.2006
06.02.2006 16.06.2006
18.09.2006 26.01.2007
12.02.2007 19.06 2007
17.09.2007 25.01.2008
11.02.2008 13.06.2008
15.09.2008 23.01.2009
09.02.2009 12.06.2009
14.09.2009 22.01.2010
08 02.2010 18.06.2010
20 09.2010 28.01.2011
14.02.2011 04.03.2011 tarihleri arasında günde 3,5 saat kısmi süreli, asgari prime esas kazanç üzerinden hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde tüm taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; günde 3,5 saat olarak çalışma süresinin Yerel Mahkemece kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının bugüne kadar bir çalışması olmadığı gibi herhangi bir hak ve alacağının da bulunmadığını, davacının Kayseri, Tomarza Alakuşak İlköğretim okulunda çalıştığına dair hiç bir bilgi ve belge olmadığını, davacının, müvekkili Bakanlığın işçisi olmadığını, davacının çalıştırılması için müvekkili idarenin herhangi bir görevlendirmesi yasalar çerçevesinde bir kadro ihdası söz konusu olmadığından bu davada herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, davanın müvekkili bakanlık yönünden husumet ve esastan reddi gerektiğini, davacının çalıştığını iddia ettiği 12 yıl boyunca okul idaresine okulun bağlı bulunduğu Milli Eğitim Müdürlüğüne veya SGK'ya herhangi bir başvurusununda bulunmadığını, dava konusunun ilişki hizmet akdine değil, İdare hukuku ilişkisine dayandığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışmalarının işe giriş bildirgesine aylık ve üç aylık bordrolara dayanılarak Kurumlarına kısmi olarak bildirilmiş ise de bu çalışmalarının işyerinde kesintili geçtiğinin karinesi olduğunu, davacının tespitini istediği sürelerle ilgili olarak bildirge ve ücret tediye bordolarında imzası olanların saptanması gerektiğini, davacı ile kurumları arasında bir hizmet akdi ilişkisi mevcut olmadığından prim ödetilmesinde sorumluluğun söz konusu olmadığını, bu bakımdan husumet itirazında bulunduklarını, çalıştırılan işçilerin sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançlar toplam prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren kayıt belgelerin Kuruma bildirilmesi mecburiyetinin işverene ait bir yükümlülük olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanları tekrarla kararın bozulmasını talep edilmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/2 nci maddesinde; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Mahkeme kararlarının hüküm kısmı açıklayıcı ve infaza elverişli olmalı,talepler açık ve net bir şekilde karşılanarak hüküm kurulmalıdır.

Somut olayda, davacının hizmet tespitine yönelik olarak, Mahkemenin kabulüne konu dönemde çalıştığı sürenin gün sayısı olarak belirtilmeksizin saat bazında belirleme yapılması yerinde olmamıştır. Mahkemece davacının çalıştığı sürelerin hangi aylara mal edildiği, davalı işverenlik nezdinde kaç gün süreyle ne kadar ücretle çalıştığı açıkça belirlenerek, infaza elverişli olacak şekilde hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.