YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3059 E.  ,  2024/4227 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/433 E., 2024/325 K.
KARAR : Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/321 E., 2022/675 K.

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun süre yönünden reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının tarımsal faaliyetle uğraştığını, Kuruma başvurarak lehe hükümlere göre yapılandırma yaptığını ve ödemelerini tamamladığını, Kurumca kesinti yapılıp iade edilen kesintilere ait yıllara ait ürün teslimi olduğu halde, kesinti yapılmamış olan yıllarla ilgili hizmetlerin işlenmediğini, kesinti yapılmış olmasının sigortalılığın tesciline engel teşkil etmediğini, bu işlemin davacının mağduriyetine sebep verdiğini, aynı zamanda davacının 7143 sayılı yapılandırma kapsamında da müracaat ederek borçlarını ödediğini ileri sürerek, davacının ilk tevkifat kesinti tarihi itibarı ile 03.07.2002 tarihine kadar sürekli ve kesintisiz 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu tarım sigortalısı olduğunun tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davayı açmakta hukuki yararı olmadığını, Kurumca yayınlanan 05.03.2009 tarih 2009-35 sayılı genelge ile 2926 sayılı Kanun'un 2 nci maddesine göre işlem yapıldığını, davacının 1995 yılından 03.07.2002 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a göre Tarım Bağ-Kur'lu sayılması gerektirir bir kayıt mevcut olmadığını, davacının sadece tevkifat yapılan yıllarda tarımsal faaliyette bulunduğunu, Kurumca yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İstinaf kaldırma kararı gereğince yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davanın kısmen kabulü ile davacının 01.05.1995-31.12.1997 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, bu tarihler arasında 7143 sayılı yapılandırma yasasının öngördüğü lehe hükümlerden faydalandırılması gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, davacının 1998-2004 yılları arasında sürekli çiftçilik yapıp ürün teslim ettiğini, prim kesintisi yapılmasının gerekmediğini, davanın tümden kabulünün gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacının 1995-03.07.2002 tarihleri arasında prim kesintisi olmadığını, 1995-1997-1998 yıllarına ait tevkifatların iadesini istediğini, prim kesintileri nedeniyle sigortalılığının 01.04.2004 tarihinde başlatıldığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun HMK. 352 nci maddesi gereğince süre yönünden reddine, davacının 1994 yılından 2002 yılına kadar tarımsal faaliyetine devam edip, aralıksız şekilde her yıl ürün teslim ettiğinden davanın tümden kabulünün gerektiğinin düşünülmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalığının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 7201 sayılı Kanun'un 7/a ve 11 inci maddeleri.

3.Değerlendirme
1.Dosya kapsamı incelendiğinde, İlk Derece Mahkemesi hükmünün davalı SGK Başkanlığı vekilinin elektronik tebliğ adresine 31.12.2022 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

2.7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “elektronik tebligat” başlıklı 7/a maddesi; “Aşağıda belirtilen gerçek ve tüzel kişilere tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur.
...

11. İdareleri, Kamu İktisadi Teşebbüslerini veya sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait diğer ortaklıkları; adli ve idari yargı mercileri, icra müdürlükleri veya hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili olan kişilerin bağlı bulunduğu birim…” düzenlemesini, aynı Kanun’un 11 inci maddesi ise “Vekil vasıtasıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır. Vekil birden çok ise bunlardan birine tebligat yapılması yeterlidir. Eğer tebligat birden fazla vekile yapılmış ise bunlardan ilkine yapılan tebliğ tarihi asıl tebliğ tarihi sayılır…” düzenlemesini içerdiğinden, İlk Derece Mahkemesi hükmünün, vekil adı tebliğ mazbatasında belirtilmek suretiyle Kurumun ilgili birimine tebliğ edilmesi gerekmektedir.

3.Belirtilen mevzuat çerçevesinde somut olay incelendiğinde, İlk Derece Mahkemesi hükmünün davalı SGK Başkanlığına usulüne uygun tebliğ edilmediği anlaşılmakla, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin süresinde yapıldığı kabul edilip, istinaf nedenlerinin incelenmesi gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.