YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3057 E.  ,  2024/4148 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1171 E., 2024/173 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Merzifon 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2019/23 E., 2022/66 K.

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde 15.03.2018 tarihinde yıkıcı elemanı olarak işe başladığını, 31.03.2018 tarihinde işverenlerinden aldığı emir ile işyerine ait forklift makinesi ile Merzifon – İstanbul yolu üzerinde bulunan işyeri inşaat alanına doğru ilerlerken forklift makinesinin üzerine devrilmesi sonucu kaza yaparak, ağır yaralandığını, geçirdiği iş kazasına o sırada kendisinden birkaç metre ileride inşaat alanında kendisini bekleyen aynı işyerinde çalıştığı iş arkadaşı ...'ın şahit olduğunu, müvekkilin ayağında ezik, kesilme ve kırıklar olduğunun tespit edildiğini, 35 gün süre boyunca alçı ile yaşamak zorunda kaldığını, müvekkilinin söz konusu iş kazası neticesinde, ayağında oluşan kırık ve kalıcı hasar nedeniyle yürümekte güçlük çektiğini, hastane işlemlerinin yapılması sırasında sigortasının yapılmadığını, sigortasız olduğunu öğrendiğini, kazada davalının tam kusurlu olduğunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu madde 4 gereği davalının işin yapıldığı yerde gerekli tedbirleri almadığını, müvekkilinin 27.04.2018 tarihinde Merzifon Sosyal Güvenlik Merkezine hem iş kazası hem de sigortasızlık durumunun bildiriminin yapıldığını ancak geçen süre içerisinde herhangi bir dönüş yapılmadığını, geçirmiş olduğu iş kazası dolayısıyla Merzifon Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/333 Esas sayılı dosyası ile maddi-manevi tazminat davası açtıklarını, kazadan sonra işten çıkarıldığının bildirildiğini, tanık ...’ın sigortasının da müvekkilin iş kazası geçirdiği gün yapıldığını, müvekkiline geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi, sürekli iş göremezlik geliri bağlanması ve Kurum tarafından karşılanmayan zararların davalı işverenden talep edilmesi konularında taşıdığı önem nedeniyle, dava konusu olayın iş kazası olduğunun tespitini istemek zorunda kaldıklarını beyan ederek, müvekkilinin davalı işveren nezdinde hizmet akdi gereğince çalışması sırasında 31.03.2018 tarihinde iş kazası geçirdiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
1. Davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafça açılmış olan iş kazası tespit davasını kabul etmediklerini, davacı ... ve dava dışı ... piyasaya hamaliye işi yaptığını, piyasaya serbest çalıştıklarını, gelen tuğla, çimento ve diğer inşaat malzemelerini tane hesabı olarak kendi nam ve hesaplarına ücret karşılığı indirdiklerini, olay günü Nazırın Tepe diye tabir edilen yerde, yapımı devam eden istasyonda 400-500 adet yerde bulunan tuğlanın palete dizilmesi işi olduğu belirterek, müvekkillerinden emaneten forklifti istediklerini, forklifti alarak söz konusu inşaata doğru gittiklerini, ifadesinde “kendi hatası ile forklifti devirdiğini” ve yaralandığını, olayın tamamiyle bu şekilde gerçekleştiğini, davacının müvekkil şirkette çalışması ve olayın iş kazası olmasının asla söz konusu olmadığını, Merzifon Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/995 Sor. no.lu dosyasında davacı ifadesinde “ Ben inşaat işlerinde gelen malzemeleri indirmek üzere serbest çalışırım. 31.03.2018 günü saat 12:30 sıralarında ... Yapı isimli işyerinden emanet olarak forklift almıştım. Bu forklifti gelen inşaat malzemelerini indirmek için kullanacaktım, saat 13:00 civarı forkliftle ... Gülle Bulvarı üzerinden Suluova istikametine doğru seyir halinde idim. Ben forklifti kullandığım esnada ortada herhangi bir durum yok iken forkliftin direksiyon hakimiyetini kaybettim ve forklift ile yere devrildim, forkliftin devrilmesi sonucu ben yere düştüm sol bacağımdan ve başımdan yaralandım, gelen ambulans ile birlikte Merzifon Kara ... Paşa Devlet Hastanesine giderek gerekli tedavimi yaptırdım. ….bu kaza benim dikkatsizliğim sonucu meydana geldi, olay ile ilgili olarak dava ve şikayetim yoktur” dediğini, olay günü davacının yanında olan ... da aynı doğrultuda ifade verdiğini, davacının Savcılıktaki beyanları ile dava dilekçesindeki iddialarının birbirinden çok farklı olduğunu, davanın da kötü niyetle açıldığını beyan ederek, açılan davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, yapılan araştırmada davalı işyerinin Merzifon adresinde bulunduğunu, davacının ikamet adresinin Çorum olduğu ve hizmet cetvelinde Çorum ve Nevşehir’den başka ilde çalışmasının olmadığının tespit edildiğini, davacı tarafın alınan beyanlarından da kazanın olduğu dönemde adı geçen işyerinde çalıştığını kanıtlayıcı herhangi bir belge ya da kaydın elinde mevcut olmadığını beyan ederek açılan davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; somut olayda; tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalıya ait Merzifon ... Yapı İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'de tuğla, çimento indirme bindirme işleri için bir ay içerisinde 10-15 günden fazla 20 gün kesintili olarak yevmiye usulü çalıştırıldığı, işverenin talimatı üzerine 3 km. uzaktaki inşaattaki tuğlaları palet yapmak üzere forklift makinesi ile giderken kolluk tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre davalı işyerinin önünde forkliftin devrilmesi sonucu 15.03.2018 tarihinde kazanın meydana geldiği, davacının yaralandığı, aynı gün Merzifon KMP Devlet Hastanesine acil girişi yapıldığı, ayağının kırıldığı, davacıya davalı iş veren tarafından maddi yardım yapıldığı tanık beyanları, Kurum ve hastane kayıtları, tarafların iddia ve beyanları birlikte değerlendirildiğinde davacı ve davalı işveren arasında hizmet akdinin bulunduğu, işin görülmesi sırasında, davalı işverenin talimatı ile görevli olarak 3 km ileride inşaata gitmek üzere forklift makinesi ile yolda giderken kazanın meydana geldiği, olayın iş kazası olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı ... Yapı İnşaat Malzemeleri San.ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı kendi ifadesinde de belirttiği üzere “kendi hatası ile forklifti devirmiş” ve yaralandığı, olay tamamiyle bu şekilde gerçekleştiği, davacının davalı şirkette çalışması, müvekkilin talimatı ile hareket ettiği iddiası ve olayın iş kazası olmasının asla söz konusu olmadığı, ancak hatalı değerlendirme ile mahkemece usul ve kanuna aykırı olarak davanın kabulü kararı verildiği, sosyal güvenlik ... kamu düzenini ilgilendirdiğinden hakkın doğumunun ispatı zorunlu olduğu, bu nedenle gerekli kamu araştırması yapılması gerektiği, dava safahatinde de kazanın olduğu dönemde davacının adı geçen iş yerinde çalıştığını kanıtlayıcı herhangi bir belge ya da kaydın elinde mevcut olmadığı, izah olunan nedenlerle, yapılan işlemler de kurumca da mevzuata uygun olup, herhangi bir hukuka aykırılık durumu mevcut olmadığı, davacının davasının reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2.Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince usul ve kanuna aykırı karar verildiği, olay günü davacının yanında olan ...'nın da aynı doğrultuda ifade verdiği davacının Savcılıktaki beyanları ile dava dilekçesindeki iddiaları birbirinden çok farklı olduğu, olayın iş kazası olmadığı, iş bu davanın da kötü niyetle açıldığı, davanın reddinin gerektiği, sosyal güvenlik ... kamu düzenini ilgilendirdiğinden hakkın doğumunun ispatının zorunlu olduğu, bu nedenle gerekli kamu araştırması yapılması gerektiği, dava safahatinde de kazanın olduğu dönemde davacının adı geçen iş yerinde çalıştığını kanıtlayıcı herhangi bir belge ya da kaydın elinde mevcut olmadığı, izah olunan nedenlerle, davalı tarafça yapılan işlem mevzuata uygun olup, herhangi bir hukuka aykırılık durumu mevcut olmadığı, davacının davasının reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle davacı ile davalı şirket arasında olayın meydana geldiği tarih itibariyle işçi işveren ilişkisinin mevcut olduğu, olayın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesindeki koşullar çerçevesinde meydana geldiği bu haliyle olayın iş kazası olduğunun tespitinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığının anlaşılmasına göre davalı SGK ile davalı şirket vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı şirket vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

2.Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava;davacının 15.03.2018 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespiti talebine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.