YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3053 E.  ,  2024/4370 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/434 E., 2023/1494 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adıyaman 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/258 E., 2021/26 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 20.11.2019 tarihinden 20.02.2020 tarihine kadar kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; açılı bulunan dava zamanaşımı ve hak düşürücü süreler içerisinde açılmadığından davanın esasına girilmeden davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın öncelikle talebi hakkında müvekkil Kuruma yazılı olarak müracaat etmesi gerekirken, yapmayarak doğrudan dava açması kanun usul ve esasına aykırı olup Mahkemenin davanın esasına girmeden davayı usulden reddi gerektiğini, Mahkemenin davanın esasına girerek davayı kabul etmesi halinde ise müvekkil Kurum dava açmaya sebep olmadığından ve müvekkil Kurumun yasal hasım olması karşısında müvekkil Kurum aleyhine yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekalete hükmedilmemesine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde müvekkil Kurumu davalı olarak gösterdiğini, ancak davacı tarafın, müvekkil Kurumu davalı olarak göstermesinin Kanun'a aykırılık teşkil ettiğini, davacı tarafın müvekkil Kurumu fer’i müdahil olarak gösterebileceğini, ancak davalı olunan olarak gösteremeyeceğini beyan etmekle haksız ve yersiz açılan davanın öncelikle zamanaşımı, hak düşürücü süre ve husumet yokluğundan reddine, aksi halde davanın esastan reddine, Mahkemece davanın kabulü yönünde kurulacak bir hüküm halinde ise müvekkil Kurumun dava açmaya sebebiyet vermemesi ve müvekkil Kurumun yasal hasım olması karşısında müvekkil Kurum aleyhine yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekalete hükmedilmemesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini savunmuştur.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Derneğin 19.01.2020 tarihinde kurulduğunu, davacının herhangi bir şekilde çalışmadığını maaş sosyal hak ve alacakları konusunda herhangi bir alacağı olmadığını, kaldıki Dernek Tüzüğü incelendiğinde çalışacak personel ile ilgili olarak herhangi bir çalıştırma ve istihdam etme gibi bir durumun söz konusu olmadığını, dernek olması vesilesi ile çalıştırılacak personel öncelikle kendi mensupları arasında olması gerektiğini, üyelerin emekli polis olması nedeniyle çalıştırmaya gerekli bir durum olmadığını, Derneğe değişik meslek mensuplarından gelen giden olması hasebiyle oraya gelenler tarafından birlikte faaliyet gösterdiğini belirterek, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Derneğe ait dernek sicil dosyasında Derneğin kuruluş tarihinin davacının talep ettiği süreden öncesine ait oluşu, taraf tanıklarının kısmen birbirini doğrular nitelikte beyanlarda bulunması, davacı tanığının Derneğin kuruluş tarihinden itibaren Dernek üyesi olduğunu beyan etmesi ve davacının çalışmasını doğrulaması hususları birlikte değerlendirildiğinde, açıklanan nedenlerle davacının çalışma süresi boyunca aynı iş yerinde kesintisiz olarak çalışmaya devam ettiği vicdani kanaatine varılarak, davacının 20.11.2019-20.02.2020 tarihleri arasında kesintisiz olarak davalı ... nezdinde hizmet akdine tabi olarak çalışmış olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesinin eksik inceleme ve değerlendirme yaptığını, müvekkilinin giriş bildirgelerinin ve bordrolarının imzalı olması nedeniyle bu belgelerde müvekkilinin kesintili çalıştığına karine oluşturduğunu belirterek, davayı reddettiğini, bilirkişi incelemesinde işe giriş bildirgelerindeki imzaların müvekkilinin elinden çıkmadığının tespit edildiğini, hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, bordro tanıkları da dahil tüm tanıkların müvekkilinin kesintisiz ve sürekli çalıştığını beyan ettiğini beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini beyan etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Adıyaman Arabuluculuk Bürosu tarafından 2020/216 büro dosya numarası, 2020/82018 Arabuluculuk numarası ile Arabulucu Birgül Atlı tarafından tutulan tutanak gözönüne alındığında, vekili bulunduğu davalı tarafından Derneğin 11.11.2019 tarihinde kurulduğu, Adıyaman Valiliği İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğünün 02-009-179 kütük sırasında kayıtlı olduğunun ve açılış davetiyesinde açılışın resmi olarak 09.01.2020 tarihinde yapıldığının anlaşılacağını, dosyaya sunulan davetiye incelendiğinde, eski devlet hastahanesi güney kapısı karşısında vekili bulunduğu Adıyaman Polis Emeklileri Derneğine ait dernek binasının resmi açılışının 09.01.2020 tarihinde yapıldığını, Dernek yeni kurulduğu için 19.01.2020 tarihinde olağan genel kurul yapılmış ve faaliyetlerine devam ettiğini, derneğin resmi açılığı 09.01.2020 tarihinde yapıldığının ve resmi olarak belli olduğunu mülkiyet sahibi olan eczacı ... ... ile sözleşme yapılmış ve bu sözleşmeye göre 07.12.2019 tarihinde belirtilen adreste faaliyete başladığını, ekte sunulan kira sözleşmesinde mülkiyet sahibi olan ... ... dinlenmiş ve ekte sunulan kira sözleşmesinden anlaşılacağı üzere 07.12.2019 tarihi itibariyle kiralama işlemi yapıldığının anlaşıldığını, dinlenen tanıklardan...ve kurucu başkan ...’nın, Dernek Tüzüğü'nün madde 4/c bendinde derneğin gayesine aykırı hal ve hareketlerin görülmesi nedeniyle yönetim kurulu tarafından üyelikten çıkarılmasına karar verildiğine ilişkin karar defteri sureti ekte sunulmuş olup, bunların dinlenmesi suretiyle bunların şahitliğine itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının ve dinlenen tanığın 2.5-3 ay çalıştığına ilişkin beyanlar tamamen tanık yönlendirmesi ve yalan tanık hazır etmek suretiyle beyanda bulunduklarının anlaşılacağını herhangi bir şekilde davacının belirttiği gibi, Dernekte çalışması ve maaş, sosyal hak ve alacakları konusunda herhangi bir alacağı olmadığını, kaldı ki; ekte sunulan ... Tüzüğü incelendiğinde, çalışacak personel ile ilgili olarak herhangi bir çalıştırma ve istihdam etme gibi durum söz konusu olmadığını, dernek olması vesilesi ile çalıştırılacak personel öncelikle kendi mensupları arasında olması gerektiğini, üyeler emekli polis olması nedeniyle çalıştırılmaya gerek duyulacak bir durum olmadığını, derneğe değişik meslek mensuplarından gelen giden olması hasebiyle, oraya gelenler tarafından birlikte faaliyet gösterildiğini, dolayısıyla herhangi bir şekilde personel çalıştırma durumu söz konusu olmadığını, davacı tarafından arabuluculuk için başvurma tarihi gözönüne alındığında, herhangi bir şekilde istihdam edilmediği halde, dava açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu Mahkemede tarafından dinlenen tanık beyanlarında da anlaşılacağı üzere, davacının ailesi ile arasının bozuk olması nedeniyle, sanki bir iş bulmuş gibi vekili bulunduğu Polis Emeklileri Derneğine takılmasının nasıl bir kötü niyetle hareket edildiğinin delili olduğunu, bu durumda dahi dinlenen tanık beyanlarından davacının çalışmadığının açıkça anlaşıldığını, dosya arasında sunulan resmi karar defteri, Derneğin kurulma tarihi, dernek için tutulan yerin kira kontratı ve açılış tarihine ilişkin davetiye ve karar defterindeki hususlar incelendiğinde, mahkeme tarafından bu hususlara riayet edilmeyip, somut delillere dayandırılmadan ve gerekli inceleme yapılmadan yazılı şekilde karar verdiğinin anlaşıldığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılması istemiyle istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin, Adıyaman 1. İş Mahkemesinin 2020/258 Esas, 2021/26 Karar sayılı ilamına yönelik istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun 86 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle, dernek kuruluş kayıtları, tanıkların beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.