YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3005 E.  ,  2024/4369 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1567 E., 2023/2480 K.
KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/724 E., 2022/148 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı Kurumda 4-1/a kapsamında kayıtlı sigortalısı olduğunu, müvekkilinin 2015 yılında yurt dışı borçlanması yaparak Kuruma 5685 günlük prim bedeli ödediğini, Kurumun müvekkiline şifahi olarak emekli olabilirsin dediği tarihte Haziran 2020'de Kuruma tahsis talebinde bulunduğunu, lakin Kurumun bu talebi reddettiğini belirterek müvekkilinin tahsis talebini reddeden Kurum işleminin iptali ile müvekkiline Haziran 2020 tarihli tahsis talebini takip eden aybaşı itibarıyla davalı Kurumca aylık bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve yersiz olduğunu, davacının gerekli şartları yerine getirmediğinden tahsis talebinin reddedildiğini, iş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkemenin yerleşim yeri mahkemesi veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi olduğunu, yetkili mahkemenin ankara mahkemeleri ve işlemin yapıldığı izmir mahkemeleri olduğundan bahisle davanın yetkisiz mahkemede açılmış olması sebebiyle davanın yetki yönünden reddine, kabul edilmemesi halinde hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Türkiye Cumhuriyeti ile Fransa Cumhuriyeti arasında aktedilen Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin, konuya ilişkin 30 uncu maddesinin 1 inci bent hükmü, bir işçinin Türk mevzuatına tabi olmadan önce Fransız Sosyal Güvenlik rejimlerinden birine tabi olmuşsa Fransız mevzuatına ilk tabi olunan tarihin, Türkiye’de malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilk defa tabi olduğu tarih olarak kabul edileceğini öngördüğü, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 90/son maddesi uyarınca usulüne göre yürürlüğe konulmuş uluslararası sözleşmelerin Kanun hükmünde olduğu gibi, ... hak ve özgürlüklere ilişkin uluslar arası sözleşmelerle Kanun'ların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda uluslararası sözleşme hükümlerinin esas alınacağı, normlar hiyerarşisi yönünden uluslararası sözleşme kurallarına, uygulamada yasal güç tanındığı ve bu kuralların uygulanma önceliği bulunduğu, Fransız mevzuatı kapsamında çalışmaya başlanılan ilk günün ilk işe giriş tarihi olarak gösterilebilmesi ve bu hususta borçlanma yapmasının mümkün olduğu, fakat; yukarıda belirtilen emsal ilam kapsamında davacının ev kadınlığı süresini borçlanıp sigorta girişini geriye çekerek yaşlılık aylığına hak kazanmasının imkan dahilinde olmadığı, Kurumdan gelen 24.02.2022 tarihli cevabı yazı kapsamında da davacının mevcut hizmetleri kapsamında 18.08.2020 tarihi itibari ile 54 yaş 5975 prim ödeme gün sayısını tamamlayamadığından dolayı yaşlılık aylığına hak kazanamayacağı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davasının sigorta başlangıcının borçlanılan ev hanımlığı süresi kadar geriye çekilme davası olduğunu, borçlanmayı ve ödemesini Kurumun görüş değiştirmesinden önceki bir tarihte yapmış olmasının müvekkili açısından kazanılmış hak niteliğinde olduğunu, hakkının korunması gerektiğini, Anayasa ... olduğunu, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini,

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2018/38 sayılı Genelge kapsamında sigorta başlangıcının borçlanılan ev hanımlığı süresi kadar geriye çekilmesinin mümkün olmamasına göre İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçeleri ile aynı gerekçeleri ile Bölge Adliye Mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Türk vatandaşlarının yurt dışında geçen hizmetlerinin borçlandırılarak, ülkemiz sosyal güvenlik mevzuatında malullük, yaşlılık ve ölüm hallerinde Türkiye’de geçmiş hizmet gibi değerlendirilmesini sağlamak amacıyla kabul edilen 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi; "Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır." şeklinde düzenlenmiştir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.