YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/3000 E.  ,  2024/7479 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/460 E., 2024/72 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/191 E., 2021/312 K.

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı şirket bünyesinde çalışıyorken 12.12.2015 tarihinde meydana gelen iş kazası neticesinde, sağ elindeki baş parmak hariç diğer dört parmağının kesilmesi sonucu yaralanarak sakat kaldığını belirterek; söz konusu olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; Kurum kayıtlarına eş değer belgelerle davanın ispatlanması gerektiğini, dava açılmadan önce SGK'ya müracaat etmesi gerektiğini, Kuruma başvuru yapılmaksızın dava açılamayacağının açık olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile açılan davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili stinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, yahut en azından Kurum aleyhine tesis edilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin iptal edilmesi gerektiğini, davacı tarafça denetmen raporu beklense ve sonraki tarihte dava açılmasa idi, olayın iş kazası olarak Kurum kayıtlarına geçeceğini, bu sebeple Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek istinaf Kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından Kuruma 04.04.2016 tarih ve 5103754 sayılı dilekçeyle iş kazasına uğradığının tespitine ilişkin başvuruda bulunduğu, Kurum tarafından başvurudan yaklaşık 3,5 yıl sonra 17.12.2019 tarih ve 107 Karar sayılı Komisyon kararıyla söz konusu kazanın iş kazası olarak değerlendirilmediği yönünde karar verildiği ancak 2019/20 sayılı Genelge gereği İstanbul SGM denetmenlerinden denetim raporu tanzim edilmesinin istenildiği, Kurum tarafından ilk başvuru süresi sonrasında 60 günlük sürede davacının talebi ile ilgili herhangi bir işlem yapılmaması sebebiyle zımnen reddedilmiş sayıldığı ve ilk başvurunun üzerinden yaklaşık 4,5 yıl sonra davanın açıldığı, Kurumun davanın açılmasından yaklaşık 6 ay sonra düzenlenen denetmen raporuna istinaden iş kazasını kabul ettiği ve bu haliyle Kurumun dava açılmasına sebebiyet verdiği, Mahkemece yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda kurulan hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla; istinaf yoluna başvuran taraf ve HMK'nın 355 inci maddesine göre istinaf sebepleri dikkate alınarak yapılan istinaf incelemesine göre, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca oy birliğiyle esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 12.12.2015 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası sayılıp sayılamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 5510 sayılı Kanun'un 13 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme
1.Dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça inceleme yapılması ve uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekir.

2.Somut olayda, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi uyarınca iş kazası olduğunun tespit edildiğine dair SGK Başkanlığının yazısı nezdinde, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; aslen Kurumca alınan karar tek taraflı ve sadece davalı ... bağlayacak olup, uyuşmazlığın tüm taraflar yönünden kesin surette çözülmesi gerektiğinden, diğer davalı bakımından da söz konusu olayın araştırılması, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde belirlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve devamla iş kazası olup olmadığı hususunun belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 15.02.2023 tarih ve 2022/10-287 Esas ve 2023/83 Karar sayılı hükmü de bu yöndedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve Kanun'a aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.