YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/294 E.  ,  2024/1377 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1754 E., 2023/2047 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 21. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/9 E., 2021/193 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının arkadaşı ...'ın, ... ili Arnavutköy ilçesinde Kuran Kursu açmak amacıyla yer kiraladığını ve faaliyete başlamadan önce bir takım tamirat işleri yaptırmak amacıyla ... isimli usta ile götürü usulde anlaşma sağlayarak tamirat işlerine başladığını, ... isimli kişinin tamirat tadilat işleri görür iken 20.03.2017 tarihinde kaza geçirdiğini, bu kazadan dolayı ..., ... ile davacıyı SGK'ya şikayet ederek kazadan dolayı maaş bağlanmasını talep ettiğini, ...'in şikayeti üzerine davalı Kurum müfettişlerinin denetim raporu hazırladığını, söz konusu raporda olayda hizmet sözleşmesinin var olduğu, kazanın iş kazası olduğu ve ...'ün işveren olduğu tespitinin yer aldığını, davalı Kurumun, bu rapora istinaden davacının işveren olduğuna karar vererek 2-4120-06-06-1214492-034-38-17-000 sayılı ve 04.10.2017 tarihli işlemi ile resen işveren olarak tescil işlemi gerçekleştirdiğini, davacı ...'ün kaza olayı ve tadilat, tamirat işi ile ilgisi olmamasına rağmen davalı Kurum tarafından hakkında resen işlem tesis edilmesi hukuka ve kanuna aykırı olduğundan bahisle davacının işveren olmadığının tespitini ve idari para cezalarının kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, Kurumun Arnavutköy Sosyal Güvenlik Merkezinde 1214492.034 sicil sayılı dosyada işlem gören ... - ... ünvanlı işyerinde ... isimli işçinin iş kazası geçirdiğini, Kurum denetmenlerince söz konusu iş yerinde denetimler yapıldığını ve SGK Denetmenliğinin 20.09.2017 tarih ve 2017/407039/076 Durum Tespit Raporu tanzim edildiğini, yine aynı işyerinde gerçekleşen iş kazası ile ilgili Kurum denetmenlerince 01.02.2018 tarih ve 402071/03/İR/03 sayılı İnceleme Raporu tanzim edildiğini, iş kazasının meydana geldiği Kuran Kursu'nun davacı ve ortağına ait olduğu, dava dışı işçiyi işe alanın, sigortasını yaptıracağını söyleyip kimliğini isteyenin, burada çalıştıranın, iş kazasını Kuruma gecikmeli olarak bildirenin ve dolayısıyla dava dışı işçinin işvereninin, davacı olduğunun tespit edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Asli müdahil vekili beyan dilekçesinde; müvekkilin işvereni olan davacının işveren olarak tespitini SGK'nın yaptığı tahkikat ile tespit ettiğini, Ceza Mahkemesince de işveren olarak tespit olunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının Kuran Kursunu işleten ve civarda Abdullah hoca olarak bilenen kişi olduğu, ceza davasında da işveren olarak kabul edilerek hakkında hüküm kurulduğu, bu minvalde dava konusu edilen Kurum işlemlerinin yerinde ve haklı olduğu ve iptalinin mümkün olmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; keşif sırasında dinlenen tanıkların davacıyı hiç görmediğini işveren olmadığı yönündeki beyanlarının dikkate alınmadığını, işverenin Mevlüt Tatlıbol olduğunu, bu kişiyi dinletme taleplerinin dikkate alınmadığını, Gaziosmanpaşa 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/326 Esas sayılı dosyasındaki beyanlarından anlaşılacağı üzere işverenin Mevlüt Tatlıbol olduğunun açık olduğunu, Kuran Kursu'nun faturalarının da Mevlüt Tatlıbol adına olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kurum denetmenlerince düzenlenen 01.02.2018-402071/03/12/03 tarih sayılı raporunda ve kesinleşen Gaziosmanpaşa 14. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/256 Esas 2020/2209 Karar sayılı kararı ve duruşmada dinlenen tanıkların dolaylı beyanlarına göre işverenin davacı olduğunun anlaşıldığı, Ceza Mahkemesindeki kesinleşen maddi olguların hukuk hakimini bağlayacağı da dikkate alındığında mahkeme karar ve gerekçesinin yerinde olduğu değerlendirilerek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıyı işveren olarak kabul eden Kurum işleminin yerinde olup olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 344 üncü maddesi, 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.