YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2902 E.  ,  2024/4610 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1993 E., 2023/2484 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/77 E., 2020/298 K.

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının eşi ...'ın Yakakent Ziraat odası kaydına dayanan 01.10.2008 tarihinden 20.06.2017 tarihleri arasında 1290 gün zorunlu sigortalı bağkur kayıtlarının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 26.05.2017 tarihinde başvuruda bulunduğunu, nitekim 28.12.2017 tarihinde ölüm aylığı talebinde bulunduğunu, tahsis aşamasında yapılan incelemede sigortalılık durumunun değişmesi neticesinde askerlik borçlanması dahil toplam primin 1370'e düşmesi nedeni ile davacıya bilgi verilerek ihya fark borcunu ödemesi durumunda işlem yapılabileceği bildirildiğini, mevzuat gereği ziraat odası kaydı bulunanların 4-b kapsamında zorunlu tescilinin gerektiğini, bu durumun Kurumun veya kişinin inisiyatifinde bulunmadığını, bu nedenlerle haksız davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının teslim ettiği ürünlerden 1995-1998 arasında prim kesintisi yapıldığı anlaşılmış olmakla davacının bu tarihler arassında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun Kurum tarafından kabul edilmesinin yerinde olduğu ancak uyuşmazlık konusu 01.10.2008-20.05.2017 tarihleri arasında davacının yalnızca ziraat odası ve çks kaydının bulunduğu, Tarım Bağ-Kur sigortalı için, tescil başvurusu, iradi prim ödeme, prim tevkifatı olgularından herhangi birinin gerçekleşmesine bağlı olduğu, dava konusu olan dönem için, sayılan hiçbir şartın yerine gelmediği anlaşıldığından Kurumun Ziraat Odası kaydına dayalı olarak re'sen tescilinin mümkün olmadığından bu dönemde tarımla uğraşmadığı anlaşılmış olmakla; davanın kabulüne, davacının vefat eden eşi 67066098068 TC kimlik numaralı ...'ın 01.10.2008-20.05.2017 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmadığının tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, reddine karar verilmesi gerektiğini, mevzuat gereği Ziraat Odası kaydı bulunan kişilerin 4/b kapsamında tescilinin yapılmasının zorunlu olduğunu, bu durumun kişinin veya Kurumun insiyatifinde bulunmadığını beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara,hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine ve özellikle talep döneminde ziraat odası kaydı dışında tevkifat kesintisi, tescil başvurusu, iradi prim ödemesi bulunmadığından yalnıza ziraat oda kaydına dayanarak talebin kabul edilemeyeceğinin anlaşılmasına göre usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; davacının eşinin 01.10.2008-20.05.2017 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmadığının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2 , 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.