YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2895 E.  ,  2024/3733 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3385 E., 2023/3701 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/179 E., 2023/135 K.

Taraflar arasındaki prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davalı şirkette (27.06.2006-13.07.2007), (04.01.2008-28.02.2009) ve (01.07.2009-17.07.2017) tarihleri arasında 10 yıl 2 ay 25 gün süreyle çalıştığını, çalışma süresi boyunca almış olduğu gerçek maaşının üzerinden SGK primi ödenmediğini, asgari ücret ya da biraz üzerindeki ücret üzerinden primlerin ödendiğini, Antalya 6 İş Mahkemesinde açılan davada grafik tasarımcısı olarak çalıştığının belirlendiğini, işyerinden ayrılmadan önce 2017 Temmuz ayında almış olduğu gerçek ücretin net 3.300 TL (Agi hariç) olduğunu, bu hususun işçilik alacağı davasında ispatlandığını belirtilerek; "(27.06.2006-13.07.2007), (04.01.2008-28.02.2009) ye (01.07.2009-17.07.2017) tarihleri arasında 10 yıl 2 ay 25 gün süreyle son ücretinin 2017 Temmuz ayı itibariyle 3.300 TL olduğunun ve asgari ücretin çok üzerinde, her yıl değişen gerçek ücretler üzerinden davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı şirket vekili, davacının aylık net 3.300 TL ücretle çalıştığı iddiasının HMK 200 ve 202. maddeleri uyarınca ispatlanması gerektiğini, tanık anlatımları ve emsal ücret araştırması yoluyla belirlenen ücretin prime esas kazancın belirlenmesinde esas alınamayacağını belirterek, açılmış olan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, işçilik alacakları davasında aldığı maaşın asgari ücretin üzerinde olduğu söylense de dava konusu alacak olduğundan dolayı bu davada bağlayıcı bulunmadığını, ücretin hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde somut inandırıcı delillerle ispatlanması gerektiğini belirtilerek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Kurum tarafından, (UBGT alacağının) ilgili aylara dağıtılmış olması ve ayrıca Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 27.01.2020 tarihli Araştırma Raporunda; ...'un 0062137 sicil numaralı işyerinde 2017 yılı 7. aydaki çalışmaları için ödenmesine karar verilen (İş Mahkemesi kararında belirtilen 1870,00 TL net ücret alacağının karşılığı olan) 2616,00 TL brüt ek mahiyette aylık prim ve hizmet belgelerinin işverenden istenmesi sonucu bu yönde işlem yapıldığının görülmüş olması karşısında, bu aylar yönünden dava konusuz kalmış olmaktadır. İşçilik alacağı davasında hüküm altına alınmış olan UBGT ve ücret alacağının ilgili aylara Kurum tarafından mal edilmiş olması, diğer aylar yönünden ise Kuruma yapılmış olan SPEK bildirimlerini aşan ücret geliri elde edildiğinin belirlenememiş olması ve 80/1. Maddesi uyarınca, işçilik alacağı davasında belirlenen alacak tutarının, çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerektiği belirtilerek hesaplama yapılmış olmasına karşın, belirtilen tutarların Kurum tarafından geçmiş (bazı) aylara mal edilmiş olması karşısında, bu tutarların son çalışma ayına yansıtılması mükerrer prime esas kazanca yol açacağından, bu yönde bir tespit hükmü kurulamayacağı" gerekçesiyle;

"1-Davanın kısmen kabulü ile;
2012/10, 2013/04, 2013/08, 2013/10, 2014/04, 2014/05, 2014/08, 2014/10, 2015/04, 2015/05, 2015/10, 2016/04, 2016/05, 2016/08, 2016/10, 2017/04, 2017/05, 2017/07. aylar yönünden primi ödenmiş miktarlar hakkında davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bu aylar yönünden primi ödenmiş miktarlar üzerindeki kısımlar yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine,
2012/10, 2013/04, 2013/08, 2013/10, 2014/04, 2014/05, 2014/08, 2014/10, 2015/04, 2015/05, 2015/10, 2016/04, 2016/05, 2016/08, 2016/10, 2017/04, 2017/05, 2017/07 nci aylar dışındaki hizmet bildirimi yapılan aylar yönünden talebin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, müvekkiline elden ödenen miktar yönünden tanık dinlenilmesinin mümkün olduğunu, Kurum işleminin yasal mevzuata uygun bulunmadığını, bilirkişinin de yanlış hesap edilen kurum raporunu esas aldığını beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, Kurum aleyhine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin yerinde olmadığını, Kurum işlemlerinin mevzuata uygun bulunduğunu beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "... Somut olayda; Kurumca dava açılmasından sonra yapılan düzeltme sonrası kalan dönem yönünden SPEK tutarı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır. Dava dosyasında iddia edilen ücret tanıkla ispat sınırının üzerinde olmakla, yazılı belgeler esas olup banka kayıtları nazara alınmıştır. Bu nedenle, İlk Derece Mahkemesinin kısmen kabul kararında herhangi bir hata görülmemiştir.

Açıklamalar itibariyle; dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davacı vekili ve davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, prime esas kazanç tespiti istemine ilişkin olup uyuşmazlık davalı Kurum aleyhine yargılama giderleri hükmedilmesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 323 vd. maddeleri.

3. Değerlendirme
Eldeki davada, ek mahiyette aylık prim ve hizmet belgelerinin işverenden istenmesi sonucunda Kurum tarafından bu yönde işlem yapıldığı anlaşılmakla, bu aylar yönünden davanın konusuz kalması karşısında davalı Kurum aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-İlk Derece Mahkemesi hükmünün 3 numaralı bendinde yer alan "davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak" ibareleri silinerek yerine "davalı şirketten alınarak" ibarelerinin,

2- 5 numaralı bendinde yer alan "davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak" ibareleri silinerek yerine "davalı şirketten alınarak" ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.