YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2883 E.  ,  2024/3266 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3142 E., 2024/7 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 25. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/65 E., 2023/219 K.

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait dolmuşta 01.05.1995- 09.12.2013 tarihleri arasında en son aylık 2.100,00 TL net ücretle çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışmasının süreklilik arzetmediğini, minibüs şoförlerinin günlük hasılatın % 20 si ile çalıştıklarını, aylık net ücret uygulaması olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının aksinin yazılı delille ispatlanması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı hakkında davalıya ait aracı kullanırken kesilen trafik idari para cezalarının davacı ile davalı arasındaki çalışma ilişkisini açıkça ortaya koyduğu, ilk cezanın 19.04.2002 tarihine ait olduğu, bu tarih sonrasında da muhtelif zamanlarda ceza tutanaklarının söz konusu olduğu, dinlenen tanıkların davacının 1995-1997 yılından itibaren çalıştığını beyan ettikleri, tanık ...'ün 01.10.1996-01.10.2008 tarihleri arasında aynı durakta başka bir araçta şoför olarak çalıştığı, bu tanığın davacının çalışmalarına ilişkin beyanlarında; davacının kendisi işe başladığında hali hazırda durakta çalıştığını beyan ettiği, buna göre davacının talebi olan 01.05.1995-30.09.1996 tarihleri arasında herhangi bir kamu, bordro tanığı veya yazılı belge bulunamadığından davacının tanık ...'ün durakta çalışmaya başladığı 01.10.1996 tarihinde davalının minibüsünde çalışmaya başladığının kabulü gerektiği, davacının günlük çalışma saatlerinin tespiti yönünden ise tanık beyanlarından davalının minibüsünde sabah davalının veya oğlunun 11.00-12.00 ye kadar çalıştığı, davacının minibüsü saat 12.00 de teslim alarak 22.00'ye kadar çalıştığı yahut davacının 24 saat çalışıp davalının oğlunun 24 saat çalışması şeklinde usulün benimsendiği, bu kabule göre bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada davacının çalışma süresinin tam süreli çalışmaya tekabül ettiği anlaşılmış ve davacının 01.10.1996 - 21.05.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı asgari ücret üzerinden çalıştığı kanısına varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; davacının sigorta primine esas kazanç tespiti istemine ilişkin olarak ise davacının hizmet tespiti ve tüm dönem yönünden asgari ücreti aşan prime esas kazanç tespiti isteminin reddine karar verilerek; davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait dolmuşta 01.10.1996 -21.05.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; komşu işyeri bordro tanığı...'in kesinleşen hizmet tespiti davası ile müvekkilinin 01.05.1995 tarihinden itibaren çalıştığının açık olduğunu, hatalı değerlendirme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek, Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek, Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, davadaki sıfatlarının feri müdahillik olduğunu ve aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalıya ait ticari dolmuşta çalıştığına ilişkin işveren tarafından Kuruma verilen kayıt ve belge bulunmadığı, .... plakalı Ulus-Mamak-Kayaş hattında çalışan dolmuşun şoförü olarak davacı hakkında 1999-2013 yılları arasında her yıl trafik ceza tutanakları dözenlendiği, dinlenen kamu tanıklarının beyanlarından özellikle tanık ...'ün kesinleşen hizmet tespiti davası uyarınca 01.10.1996 ve sonrası dönem çalışmanın açıkça ortaya konulduğu ve yine tanık ... tarafından açılan hizmet tespiti davasının ise 1999 yılı sonrası yönünden kesinleştiği gözetilerek tanık beyanları doğrultusunda kabule dair kararın yerinde olduğu anlaşılmakla; taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.
Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; davacının 01.05.1995-09.12.2013 tarihleri arasında davalı yanında şoför olarak geçen çalışmalarının gerçek ücret üzerinden tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun; 288 inci maddesi, 289 uncu maddesi, 292 nci maddesi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200 ve 202 inci maddeler
2-5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası ile 80 inci maddesinin birinci fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ile 77 nci maddesinin birinci fıkrası

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.