YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2880 E.  ,  2024/4603 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1637 E., 2023/2897 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 27. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/254 E., 2022/90 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.03.2019 tarih 2019/406605-18 sayılı Denetmen Raporuna istinaden dava dışı ...'ın çalıştırıldığına ilişkin resen düzenlenen hizmet tespitinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum tarafından yapılan işlemlerde hata bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... kargo Lojistik ve Dağıtım Hizmetleri AŞ.den gelen yazı ekinde bulunan kargo hareketlerini gösterir belgelere göre ... 13.07.2017, 14.07.2017, 30.01.2018 ve 01.02.2018 tarihlerinde işyerine gelen kargoları teslim almış olması, uyuşmazlık döneminde işyerinde çalışması bulunan davacı tanığı ...'in "Meltem yazıhanede yani ofiste hizmet veriyordu. Sekreter olarak çalışıp gelen müşterilerle üstlenip gelen kargoları imza karşılığında teslim alıyordu. Patron olmadığında Meltem gelen kargoları alıyordu” şeklinde beyanda bulunduğu, bu beyanın işyerine gelen kargoları teslim alma işinin dava dışı ... görevi olduğunu göstermiş olması, işyerinde çalışmayan birinin işyerine gelen kargoları teslim almasının iş hayatının olağan akışına aykırı olması, yazılı belgelerin mevcudiyeti karşısında tanık beyanlarına itibar edilmesinin mümkün bulunmaması, 5510 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi gereğince denetmen raporunun aksi sabit oluncaya kadar geçerli sayılması, aksini eşdeğer belgelerle ispatlanamamış olması hususları hep birlikte dikkate alındığında; dava dışı ...'ın Kuruma bildirilen 20.11.2017-31.12.2017 tarihleri arasındaki süreler dışında 13.07.2017-19.11.2017 ve 01.01.2018-01.02.2018 tarihleri arasında 1312279.006 sayılı dosyada ... adına işlem gören işyerinde hizmet akdi ile çalışmasının bulunduğu, buna ilişkin Siteler Sosyal Güvenlik Merkezinin 26.06.2019 tarihli ve 9235231 varide sayılı işleminin usul ve yasaya uygun olduğu sonucuna varılmakla sübuta ermeyen davanın reddine karar vermiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama ile dosya kapsamına göre, ...'ın 20.11.2017-31.12.2017 tarihleri arasında davacıya ait 1312279 sicil numaralı iş yerinden sigortalı çalışmalarının Kuruma bildirildiği, ...'ın davacı iş yerinde geçen çalışmalarının Kuruma eksik bildirildiğini belirterek gerekli incelemenin yapılmasını talep ettiği, Kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 04.03.2019 tarihli İnceleme Raporu ile dava dışı ...'ın 13.07.2017-01.02.2018 tarihleri arasında davacı iş yerinde çalıştığının tespit edildiği, dava dışı ...'ın tespit yapılan tarihler arasında iş yerinde davacı işveren adına gelen kargoları teslim aldığının belirlendiği, dinlenen tanıklar ...'ın iş yerinde kısa süre çalıştığını ve iş yerine ziyaret için geldiğini belirtseler de iş yerinde çalışmayan bir kişinin iş yerinin mahiyeti de dikkate alındığında sık sık ziyarete gelmesinin ve kargo teslim almasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı anlaşıldığından ve 5510 sayılı Kanun'un 59/2 nci maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin de aksi ispat edilemediğinden mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, dava dışı ...'ın Kurum denetmeni tarafından tespit edilen tarihlerde davacıya ait iş yerinde sigortalı çalışmasının bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
Husumet konusu, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek Mahkemece, gerekse Yargıtay’ca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur.

Kurum işleminin iptali istemli iş bu davada; 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanununun 124 üncü maddesinde “…maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir…” hükmü uyarınca, sigortalı ...'ın usulüne uygun şekilde husumet yöneltilmesi gerekir.

3.Değerlendirme
Davacı iş yerinde çalışmadığı iddia edilen sigortalıya husumet yöneltilmesi ve bu kapsamda davaya dahil edilerek yargılamaya devam edilip deliller sorulup toplanılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken; Kurum işleminde çalışmaları iptale konu edilen sigortalının davaya dahili sağlanmaksızın yargılamaya devam edilerek hüküm kurulmuş olması hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının, sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.