YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2861 E.  ,  2024/3385 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1567 E., 2023/2816 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/173 E., 2022/44 K.

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı ...'ın yanında zahire işi üzerine çalıştığını, satın alınan ürünleri arabalara yüklemek ve indirme işini yaptığını, 10.07.2013 tarihinde ... ve yardımda bulunan ... ın işlerini yaparken helezonun havaya kalkması sonucu kaza geçirdiğini, arka kalçasının kırıldığını ve 1 yıl evden çıkamadığını, 2 kez ameliyat olduğunu, sağ ayağında 5,5 cm 'lik kısalık oluştuğunu, bununla ilgili Eskişehir 2. İş Mahkemesi'nin 2017/898 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, iş kazası niteliği kabul edilmediğinden iş bu davanın açılması gerektiğini beyanla söz konusu olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kendi adına ve hesabına çalıştığını, söz konusu hizmetin davalıya değil üreticiye verildiğini, davacının serbest piyasa hamalı olduğunu kimseye bağlığı olmadığını, ücretlerinin üreticilerden aldığını, hiç bir şekilde davalıdan ya da orada faaliyet gösteren başka bir zaireciden ücret almadığını, davacı gibi çalışan başkalarının da olduğunu, o an hangi depoya mal inecekse eli boş olan o depoya mal indirdiğini, işi bitince bekleyen üreticinin malını indirmeye gittiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında hiç bir zaman işçi - iş veren ilişkisi kurulmadığını, pasif husumet yokluğu bulunduğunu, Eskişehir 2. İş Mahkemesi'nin 2017/898 Esas sayılı dosya kapsamında SGK tarafından tanzim edilen 10.03.2021 tarihli denetmen raporu ekinde yer alan Eskişehir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi ... 'ın beyanları ile tazminat dosyasında yer alan tüm tanık ifadelerin, davacının kendi nam ve hesabına çalıştığı hususunu açıkça ortada olduğunu, davacının mallarını satan köylülerin mallarını indirme işini yaptığını, indirme işini yapanların ücretleri ürün satan kişiye yapılacak ödemeden düşüldüğünü beyanla iş kazası olmadığının tespitine yönelik ve pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından kim ile iş akdi bulunduğunun, davayı yönelttiği davalılar ... ve ... ile ne şekilde bir ilişkisinin bulunduğunun, çalışma şeklinin ve hizmet ilişkisinin ortaya konulması gerektiğini, davacının SGK denemeni tarafından alınan ifadesinde "Sadece ...'ın yanında çalışmıyorum, o gün adam bulamadığı için günlük olarak ...'ın yanına gittim" şeklinde beyanda bulunduğunu, hal böyle iken meydana gelen kazanın iş kazası olamayacağını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Mahkememizce yapılan yargılamada tüm dosya kapsamından davacı asilin beyanları, tanık beyanları, kolluk araştırması, sigorta sicil dosyaları ve tüm dosya kapsamından her ne kadar davacı Mahkememizce alınan beyanında davalı ...' a bağlı olarak çalıştığını, kaza günü Mithat' ın yükünü taşıması için ricada bulunduğunu beyan etmiş ise de dinlenen tanık beyanlarından ve kolluk araştırma tutanağından anlaşıldığı üzere davalılar ile davacı arasında bağımlılık unsuru olmadığı, Eskişehir 2. İş Mahkemesinin 2017/898 Esas sayılı dosyasında da davacı tarafın hizmet akdi ilişkisinin var olduğuna yönelik bir iddiası- beyanı olmadığı, mahkememizin iş bu dava dilekçesinde de davacının gündelikçi olarak çalıştığının ayrıca ifade edildiği, davacının kendi insiyatifi ile gittiği günlerde iş olduğunda çağırılınca çalışmak üzere Ticaret Borsasında beklediği, çalışma saatlerini ve günlerini kendisinin belirlediği, kendi adına ve hesabına çalıştığı, davacı gibi aynı yerde hamallık yapan tanıkların beyanlarından anlaşıldığı üzere ücretlerini üreticilerden aldıkları, davacının piyasa hamalı olarak nitelendirilmesi gerektiği, bu hususun davacı asilin sosyal güvenlik denetmenine verdiği beyanları ile de teyit edildiği kanaatine varılmakla davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "... Somut olayda, davacının beyanı ile tanık beyanları dikkate alındığında, davacı ile davalı işverenler arasında bağımlılık unsurunun bulunmadığı, davacının çalışmasının hizmet aktine dayalı olmadığı, davacının Ticaret Borsasında kendi istediği günler ve saatlerde çağrılınca çalışmak üzere beklediği, davacının ücretini üreticilerden aldığı, davacının çalışmasının serbest piyasa hamalı niteliğinde olduğu anlaşıldığından mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, iş kazasının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunun 13'üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.