YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2827 E.  ,  2024/2973 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/507 E., 2023/1340 K.
KARAR : Kısmen kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2014/75 E., 2018/306 K.

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; davacının SGK emekliği olduğunu, SGK Eskişehir İl Müdürlüğü aracılığı ile emekli maaşını aldığını, emekli olduktan sonra maaşından kesinti yapılmasını gerektiren nitelikte herhangi bir işte çalışmadığını, buna raağmen 2013 Haziran ayından itibaren emeklilik aylığından aylık yaklaşık 420,00 TL kesinti yapıldığını, davalı kurum bünyesinde yapılan görüşmelerde davacının Gaziantep'de 2008 yılında kurulmuş olan dava dışı ... Kimya Ltd. Şti. isimli bir şirketin temsilcisi ortağı olarak gözüktüğünü ve bu sebeple sosyal güvenlik destekleme prim borcunun oluştuğunun bildirildiğini, dava dışı ... Kimya Ltd. Şti. adlı şirketin sahte belgelerle kurulmuş olduğunu, davacının temsilciliği ya da ortaklığının da sahte belgelere, işlemlere dayandığını, SGK nezdinde gözüken kayıtların dayanağının da bu sahte işlemler olduğunu, davacının mevcut kesintiler nedeniyle mağdur olduğunu beyan ederek, ihtiyati tedbir kararı verilerek, davalı kurum nezdinde SGDP borcu nedeniyle emekli maaşından yapılan kesintilerin tedbiren durdurulmasına, davacının davalı kurum nezdinde gözüken 9.426,36 TL SGDP borcunun dayanağı olan belgelerde davacıya atfedilen imzaların davacıya ait olmadığının tespiti ile bu kayıtların iptaline, bu kapsamda davacının 9.426,36 TL SGDP borcu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin UYAP kanalı ile gönderdiği 11.12.2017 tarihli beyan dilekçesinde özetle, mahkemece bekletici mesele yapılan Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/2071 Esas sayılı dosyasının kendi lehlerine sonuçlandığını ve kesinleştiğini, davacının emekli maaşından kesinti yapılmasına esas alınan belgelerin sahte olduğunun belirlendiğini beyan ederek, davalı kurum nezdinde asıl alacak+gecikme olarak 2013 yılı mayıs ayı itibariyle gözüken 9.724,36 TL SGDP borcunun dayanağı olan belgelerde davacıya atfedilen imzaların davacıya ait olmadığının tespiti ile bu kayıtların iptaline, bu kapsamda davacının 9.424,36 TL SGDP borcu bulunmadığının tespitine, 9.424,36 TL'nin davalıdan yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu SGDP tescili ve prim tahakkuku işleminin, davalı kurumun Gaziantep İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirildiğini, bu nedenle yetkili mahkemenin Gaziantep İş Mahkemeleri olduğunu, davanın esasına girilmeden öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini gerektiğini, davacının dava dışı ... Kimya Boya Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'deki ortaklığı nedeniyle Gaziantep Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından SGDP tescili gerçekleştirildiğini, Ticaret Sicil Gazatesi'nin 24.04.2006 tarih 6541 sayılı 210 uncu sayfasında adı geçen şirketin yetkilisi ve kurucusu olarak davacının adının bulunduğunu, bu nedenle kurumca SGDP tescil ve tahakkuk ettirilmiş olması ile tahakkuk eden prim tutarlarının davacıdan tahsili işlemlerinin gerçekleştirilmesinin hukuka uygun olduğunu, Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu, davacının maaş kesintisinin durdurulması hususundaki tedbir talebinin reddine, verilmiş bir tedbir kararı var ise kaldırılmasına karar verilmesini, Kurum işlemlerinin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin 09.10.2018 tarihli celsesinde davalı vekili, "Önceki beyanlarımızı tekrarla davanın reddine karar verilmesini talep ediyoruz, davacı taraf dava dilekçesi ile talep ve sonuç kısmında borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olmasına rağmen uyap kanalıyla gönderdiği 11.12.2017 tarihli beyan dilekçesinde borçlu olmadığının tespiti ile bu tutarın yasal faizi ile tahsilini talep etmiştir. Faize yönelik talep HMK uyarınca iddianın genişletilmesi kapsamındadır. Bizim bu talebe muvafakatimiz yoktur." şeklinde imzalı beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 09.10.2018 tarih, 2014/75 E., 2018/306 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile, davacının, davalı kurum nezdinde 9.424,36 TL SGDP borcunun dayanağı olan belgelerde davacıya atfedilen imzaların davacıya ait olmadığının tespiti talebinin reddine, dava konusu 9.424,36 TL SGDP borcuna ilişkin davalı kurum kayıtlarının iptali ile davacının davalı kuruma 9.424,36 TL SGDP borcu bulunmadığının tespitine karar vermiştir.

IV. İSTİNAF
Taraf vekilleri istinaf yolu ile dilekçesinde, kararın bozulmasını talep etmişlerdir.
Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi 01.12.2022 tarih, 2019/1726 E., 2022/1601 K. sayılı kararı ile davacı ve davalı SGK vekillerinin, istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi gereğince Gaziantep 1. İş Mahkemesinin 09.10.2018 Tarih, 2014/75 Esas 2018/306 Karar sayılı kararının kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; borcunun dayanağı olan belgelerde davacıya atfedilen imzaların davacıya ait olmadığının tespiti talebinde; bu konuda Ticaret Mahkemesince karar verilmiş olduğundan hukuki yarar yokluğundan usulden reddine, dava konusu 9.424,36 TL SGDP borcuna ilişkin davalı kurum kayıtlarının iptali ile davacının davalı kuruma 9.424,36 TL SGDP borcu bulunmadığının tespitine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 16.05.2023 tarihli ve 2023/5239 Esas,2023/5427 Karar sayılı bozma kararında;

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre; davalı kurum vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacının 11.12.2017 tarihli beyan dilekçesinde, yaşlılık aylığından SGDP kesilmemesini ve kesilen miktarın yasal faiziyle istirdatını istediği anlaşılmakla; eldeki menfii tespit davasının istirdat davasına dönüştüğü ve davanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı kapsamına da girmeyeceği, talebin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece kesilen primlerin yasal faiziyle davacıya iadesine karar verilmesi gerekirken, sadece borçlu olmadığının tespitine dair karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; borcunun dayanağı olan belgelerde davacıya atfedilen imzaların davacıya ait olmadığının tespiti talebinde; bu konuda Ticaret Mahkemesince karar verilmiş olduğundan, hukuki yarar yokluğundan usulden reddine,
dava konusu 9.424,36 TL SGDP borcuna ilişkin davalı kurum kayıtlarının iptali ile yersiz tahsil edilen 9.424,36 TL SGDP nin, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilli temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili: davacının düzenli bir çalışması olmadığını, çağrıldığında geldiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık,davacının davalı kurum nezdinde asıl alacak ve gecikme zammı olarak 2013 yılı mayıs ayı itibariyle gözüken 9.724,36 TL SGDP borcunun dayanağı olan belgelerde davacıya atfedilen imzaların davacıya ait olmadığının tespiti ile bu kayıtların iptali ve menfi tespit ile istirdat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 200 ve 202 inci maddeleri,

2- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4/1-b-(3) maddesi

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.