YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2824 E.  ,  2024/3562 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/599 E., 2023/651 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bilecik 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2020/223 E., 2022/37 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 15.03.2013-06.04.2013 tarihleri arasında davalıya ait iş yerinde kaynakçı olarak çalıştığını, 06.04.2013 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu yaralandığını, kazadan ötürü açılan ceza davası sonucu Çifteler Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/142 E. 2016/88 K. sayılı kararı ile davalıya cezada verildiğini, davacının çalışmalarının kayıt altına alınmadığını ileri sürerek davacının anılan tarihler arasında davalıya ait işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı vekili davacının, dava konusu dönemde dava dışı ... Harita Ltd. Şti. işyerinde kontrol mühendisi olarak çalıştığını, kendisinin yanında çalışmadığı gibi dava konusu dönemde kendisine ait iş yerinin de bulunmadığını, iş yerini 29.04.2014 tarihinde açtığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde; davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile özellikle tanıklar ... ile ...’ın ifadelerinin somut olay hakkında detaylı, birbiri ile tutarlı ve somut verilere dayandığının anlaşıldığı yine dosya içerisine kazandırılan ceza dosyası içerisinde dinlenen tanık ... ...’ın beyanlarına göre kendisinin ... yanında kaynakçı olarak çalıştığını beyan etmiş olduğu, tanıkların beyanlarına göre ... ...’ın kazanın gerçekleştiği inşaat işini yapmayı üzerine alan işveren olduğu, davacının da ...’ın çalışanları oldukları, ücretleri ve talimatları ...’dan aldıkları, buna rağmen SGK kayıtlarında ...’ın sigortalı çalışanı olarak görünmedikleri, ...’ın ise tespiti istenen dönemlerde başka bir işveren bünyesinde inşaat mühendisi olarak görev yaptığı, davacının ise ... Çelik Ltd. Şti. bünyesinde çalışmasının 14.03.2013 tarihinde sona erdiği, davacı vekili sunduğu beyan dilekçesinde davalının ... Çelik Ltd. Şti.'nin sahibi olduğunu, davacının da şirket adına, ...’ın yönetiminde çalıştığını beyan etmiş ise de şirket bilgileri incelendiğinde ...’ın yönetici ya da hissedar olduğuna dair her hangi bir kaydın yer almadığı, kaldı ki ...’ın tespit istenen dönemlerde başka işverenler bünyesinde çalışmasının olması nedeniye davacının ilgili şirketin değil de ... davalı ...’in çalışanı olduğu kabul edilerek, davanın kabulü ile; davacının ... ... yanında 15.03.2013-06.04.2013 tarihleri arasındaki çalışmasının sigortalı çalışma olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının iddiasını yazılı delillerle ispatlayamadığını, soğan deposu inşaatında çalışan işçilerin maaş bordroları dahi incelenmeden karar verildiğini, Mahkemenin gerekli araştırmayı yapmadan sadece davacı ve davacı tanık beyanlarına dayanarak davayı kabul ettiğini, ... davalı ...'ın kendi iş yerini Geom Yapı adı altında 29.04.2014 tarihinde yani iş kazasının gerçekleştiği tarihten itibaren neredeyse 1 yıl sonra kurduğunu, hükmün gerekçesinde ... ...'ın tespit istenen dönemlerde başka işverenler bünyesinde çalıştığı kabul edilmesine rağmen soğan deposu inşaatının işvereni olarak kabul edilmesinin yerinde olmadığını, anılan iş yerinde taşeron olduğuna ilişkin herhangi bir delil bulunmamasına rağmen işveren olarak kabul edildiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacının çalışma iddiasını hiçbir kuşku ve duraksamaya yer kalmayacak şekilde ispatlayamadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; davacının, uyuşmazlık konusu 15.03.2013-06.04.2013 tarihleri arasında yargılama aşamasında ölen davalı ...'a ait iş yerinde hizmet akdi ilişkisine dayalı olarak, kesintisiz bir biçimde ve sigortalı sayılmasını gerektirir nitelikte çalıştığının; Mahkemece dinlenen tanıkların beyanları ile kanıtlanması, Çifteler Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/142 E. 2016/88 K. sayılı kararının içeriği, yaptırılan kolluk araştırması, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde; Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle yerinde görülmeyen istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

2.Fer'i müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.