YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2803 E.  ,  2024/4917 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1917 E., 2024/69 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/391 E., 2022/315 K.

Taraflar arasındaki asıl fiili çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesiyle bir kısım sigortalılık iptali ile yaşlılık aylığının iptal edilerek borç tahakkuk ettirilmesine dair Kurum işleminin iptali, iptal mümkün olmadığı takdirde talep edilen borcun faizsiz ödenmesi, birleşen itirazın iptali davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı-birleşen davada davalı vekili davalı birleşen davalarda davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
1.Davacı-birleşen dava da davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, Kurum denetmen raporuna istinaden dava dışı işyerlerinden bildirilen hizmetlerinin iptal edilerek yaşlılık aylığının kesildiğini ve tarafına yersiz ödeme çıkarıldığını, oysa ki davacının çalışmalarının gerçek ve fiili olduğunu ileri sürerek, Kurum işleminin iptali ile çalışmaların gerçek ve fiili olduğunun tespitine, yersiz ödeme nedeniyle talep edilen borcun iptaline, iptalin mümkün olmaması halinde borcun faizsiz ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı-birleşen Samsun 3. İş Mahkemesinin 2021/718 E. sayılı dosyasında davacı SGK Başkanlığı vekili dava dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, davalı aleyhine iptal edilen sigortalılığına bağlı olarak tarafına yersiz ödenen aylıklar nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı-birleşen Samsun 3. İş Mahkemesinin 2021/720 E. sayılı dosyasında davacı SGK Başkanlığı vekili dava dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, davalı aleyhine iptal edilen sigortalılığına bağlı olarak tarafına yersiz ödenen ikramiyeler nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı- birleşen davalarda davacı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kontrol memurlarınca yapılan işlemlerin usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Dosyadaki kayıt ve belgeler, mevcut delil durumu, SGK Denetmen raporu, davacı asilin beyanı, tanık beyanları, vergi kayıtları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ispatlanamayan asıl davanın reddine, birleşen davalarda dava dilekçelerinin yetki yönünden reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davalarda davalı vekili ve davalı-birleşen davalarda davacı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1.Davacı-Birleşen Davalarda Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davacı-birleşen davalarda davalı vekili istinaf dilekçesinde; kararın hukuka aykırı olduğunu, davacının çalışmalarının gerçek olduğunun tanık beyanları ile ... olduğunu, denetim esnasında alınan beyanın davacıya ait olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı- Birleşen Davalarda Davacı SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı-birleşen davalarda davacı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; birleşen davalar yönünden yetkisizlik nedeniyle davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, işlemi yapan alacaklı Kurum İl Müdürlüğü Samsun'da olduğundan Samsun İcra Dairelerinin de yetkili olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığından, 6100 sayılı HMK'nun madde 353/1-b.1 hükmü gereğince davacı-birleşen davada davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davalarda davalı vekili ve davalı-birleşen davalarda davacı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı-Birleşen Davalarda Davalı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davacı-birleşen davalarda davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

2.Davalı-Birleşen Davalarda Davacı SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı-birleşen davalarda davacı SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; asıl davada fiili çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesiyle bir kısım sigortalılık iptali ile yaşlılık aylığının iptal edilerek borç tahakkuk ettirilmesine dair Kurum işleminin iptali, iptal mümkün olmadığı takdirde talep edilen borcun faizsiz ödenmesi, birleşen davalarda itirazın iptaline ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi.

3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.İnceleme konusu eldeki davada, İlk Derece Mahkemesinin 11.05.2022 tarihli ve 2021/391 E. - 2022/315 K. sayılı gerekçeli kararının, davalı-birleşen davalarda davacı SGK Başkanlığı vekili Av. ...'a 05.06.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı-birleşen davalarda davacı SGK Başkanlığı vekilince istinaf başvuru dilekçesinin 14.06.2022 tarihinde UYAP sistemine gönderildiği, ancak Bölge Adliye Mahkemesince davalı-birleşen davalarda davacı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf talebi incelenmeksizin, sadece davacı-birleşen davalarda davalı vekilinin istinaf istemi hakkında hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesince davalı-birleşen davalarda davacı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusu hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının usulden BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

İstinaf kanun yolu denetimi yapılmak üzere dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi