YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2791 E.  ,  2024/5929 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1373 E., 2023/1261 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Elbistan İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/276 E., 2020/510 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının babasının 24.11.1995 tarihinde vefat ettiğini, davacının eşinden 27.06.2000 tarihinde boşandığını, davacıya ödenmekte olan dul ve yetim maaşının 03.01.2018 tarih ve 74290 sayılı Kurum işlemi ile iptal edildiğini beyanla bu Kurum işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi sunmamış, beyan dilekçeleri ile davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile Sosyal Güvenlik Kurumunun 03.01.2018 tarih ve 74290 sayılı işleminin iptaline, ölüm gelirinin yeniden bağlanmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıya ... babası ...'ün geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde %32 oranında meslekte kazanma gücü kaybı olmasına rağmen maaş bağlandığını, vefatı nedeni ile sehven davacıya maaş bağlandığını, Kurumun 02.06.2020 tarihli yazısı gereği davacının davasından feragat etmesi halinde talebinin kabul edileceğinin bildirildiği davacının davaya devam ederek süreci uzattığını bu nedenle yargılama gideri ve vekalet ücretin yönünden kötü niyetli olduğunu, kararın eksik inceleme ile verildiğini, usul ve Kanun'a aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği, ""Sürekli iş göremezlik derecesi % 50’nin altında olup ölüm geliri bağlanamayanlar" başlıklı geçici 36 ncı maddesinde (1) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünü % 50 oranının altında kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış iken, Kanunun yürürlük tarihinden önce ölen ve ölümün iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olmaması nedeniyle hak sahiplerine ölüm geliri bağlanmamış sigortalıların almakta olduğu sürekli iş göremezlik gelirinin, Kanunun yürürlük tarihine kadar aylık artışlarıyla güncellenmiş tutarı, Kanunun 34 üncü ve 97 ncimaddesi hükümlerine göre hak sahiplerine gelir olarak bağlanır hükmü bulunmaktadır. Davacıya babası ...'ün 20.12.1950 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucu %32 meslekte kazanma gücü kayıp oranı üzerinden sürekli iş göremezlik geliri almakta iken 24.11.1995 tarihinde vefatı sonrasında meslekte kazanma gücü kaybının %50 altında olması ve ölümünün geçirdiği iş kazası sonucu olmadığının tespit edilmesi nedeniyle davacının 5510 sayılı Kanunla mülga 506 sayılı Kanunun 23 ünca maddesine göre ölüm geliri bağlanmaması gerekirken ölüm geliri bağlanması nedeniyle, sigortalı ... ...'ün eş ve iki kızına bağlanan gelirin 5510 sayılı Kanun 96 ncı maddesi gereğince (geriye dönük en fazla 5 yıllık yapılan ödemeler) borç bildirimi düzenlendiği, davacı tarafından borca itiraz edildiği, Kurum 02.06.2020 tarihli cevabi yazısında borca konu işlem hakkında müfettiş raporu düzenlenmediği başkanlığın kontrolünde yapılan işlem olduğu belirtilmiştir. Dosyaya davalı Kurum tarafından sunulan 02.06.2020 tarihli cevabi yazıya göre yukarıda belirtilen mevzuat kapsamında davadan feragat etmesi ve yeniden talepte bulunması halinde davacıya yeniden aylık bağlanacağı belirlenmiş olmakla, açıklanan yasal mevzuat ve davalının 02.06.2020 tarihli cevabi yazısı gereği kararın yerinde olduğu anlaşılmakla istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; davacının ... babasının geçirmiş olduğu iş kazası neticesinde %32 meslekte kazanma gücü kaybı oranında olduğu, müteveffanın bir süre sonra iş kazasından kaynaklanmayan bir sebepten dolayı vefat ettiğini, vefat sebebi ile sehven davacıya maaş bağlandığını, ancak mevzuat gereği maaş bağlanmaması gerektiği anlaşıldığından davacının davasından feragat etmesi ve Kuruma yeniden talepte bulunması halinde ölüm geliri bağlanabileceğinin belirtildiğini beyanla temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacıya bağlanan dul ve yetim maaşının iptaline dair 03.01.2018 tarihli ve 74290 sayılı Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği Geçici 36 ncı madde

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanun'a uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.