YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/272 E.  ,  2024/1975 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1607 E., 2023/2023 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 20. İş Mahkemesi
SAYISI : 2013/191 E., 2021/268 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.08.1997-01.08.2010 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz olarak çalıştığını, 2008 yılına kadar Sivas-Marmaris, Sivas-İstanbul, İstanbul-Erzincan, Ankara-Didim ve Düzce-İstanbul hatlarında kaptan şoför olarak çalıştığını, 2008 yılından işten ayrıldığı tarihe kadar ise davalı şirketin şehir içi servislerinde şoför olarak çalışmasına devam ettiğini, şehirlerarası kaptan şoför olarak çalışmasına karşılık sefer başına ve yıllar içerisinde gidilen hatlara göre değişen oranlarda ücret aldığını ve servis şoförlüğü yaptığı dönemde ücretinin aylık 800 TL olduğunu ileri sürerek, davacının 01.08.1997 – 01.08.2010 tarihleri arasında davalı şirkette sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiş; 15.06.2021 tarihli celsedeki beyanında, ... davacının dava dışı ... unvanlı işyerindeki 07.07.2003 – 31.12.2003 tarihleri arasındaki çalışmalarının fiili çalışmaya dayanmadığını, murisin davalı şirketteki çalışmalarının sürekli ve kesintisiz olduğunu, her ne kadar bilirkişi raporunda prime esas kazanç da incelenmiş ise de böyle bir taleplerinin olmadığını, taleplerinin yalnızca hizmet tespitine ilişkin olduğunu açıklamıştır.

II.CEVAP
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 1997-2010 yılları arasında davalı işyerinde çalışmadığını, dava konusu dönemde davacının amcası olan Yılmaz Yılmaz adına kayıtlı Büyük İstanbul Otogarı 34 numaralı yazıhanesine bağlı olarak çalıştığını, bir dönem yine amcasının hissedarı olduğu ....... Tur. İnş. Mad. Akar. Taş. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı firmada ve bir dönem de Sılaya Düzce Seyahat unvanlı firmada çalıştığını, davacının davalı işyerinde çok kısa bir süre hizmet cetvelinde görülen süre kadar çalıştığını ve bu sürenin de Kuruma bildirildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ileri sürdüğü iddialar karşısında Kurum kayıtlarının esas olduğunu, davacının iddialarını eş değer nitelikte kayıtlarla ispatlaması gerektiğini, tanık beyanlarına itibar edilemeyeceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Davacının 28.09.2014 tarihinde vefat ettiği, davaya yasal mirasçıların dahil edilerek yargılamaya devam olunduğu, yapılan yargılama, toplanan deliler, dinlenen tanık beyanları, hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacılar murisi ... davacının, davalı şirkete ait işyerinde hizmet akdine bağlı kesintisiz çalışmasının ispatlandığı, tespiti mümkün sürelerde prime esas kazançlar yönünden herhangi bir talep olmadığından prime esas kazanç taban ücretleri altında kalmadan asgari ücretle çalıştığı, dava dışı ... unvanlı işyerinden 07.07.2003-31.12.2003 tarihleri arasındaki sigorta bildirimlerinin fiili çalışmaya dayanmadığından iptalinin gerektiği kanaatine varılarak, davanın kabulü ile

Davacılar murisinin 01.08.1997 - 01.08.2010 tarihleri arasında davalı şirkete ait .... Tur. Tic.ve San. Ltd. Şti unvanlı işyerinden Kuruma bildirilenler dışında;
01.08.1997 - 31.12.1997 tarihleri arasında 150 gün ve günlük 1,23 TL kazançla,
01.01.1998 - 30.06.1998 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 1,67 TL kazançla,
01.07.1998 - 31.07.1998 tarihleri arasında 30 gün ve günlük 2,10 TL kazançla,
01.08.1998 - 30.09.1998 tarihleri arasında 60 gün ve günlük 2,10 TL kazançla,
01.10.1998 - 31.12.1998 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 2,34 TL kazançla,
01.01.1999 - 30.06.1999 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 3,11 TL kazançla,
01.07.1999 - 31.12.1999 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 3,79 TL kazançla,
01.01.2000 - 31.03.2000 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 4,00 TL kazançla,
01.04.2000 - 30.06.2000 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 5,00 TL kazançla,
01.07.2000 - 31.07.2000 tarihleri arasında 30 gün ve günlük 5,00 TL kazançla,
01.08.2000 - 31.12.2000 tarihleri arasında 150 gün ve günlük 5,00 TL kazançla,
01.01.2001 - 31.03.2001 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 5,00 TL kazançla,
01.04.2001 - 30.06.2001 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 7,00 TL kazançla,
01.07.2001 - 31.07.2001 tarihleri arasında 30 gün ve günlük 7,00 TL kazançla,
01.08.2001 - 31.12.2001 tarihleri arasında 150 gün ve günlük 7,00 TL kazançla,
01.01.2002 - 31.03.2002 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 7,40 TL kazançla,
01.04.2002 - 30.06.2002 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 9,26 TL kazançla,
01.07.2002 - 31.12.2002 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 10,92 TL kazançla,
01.01.2003 -31.03.2003 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 10,92 TL kazançla,
01.04.2003 -30.06.2003 tarihleri arasında 90 gün ve günlük 13,10 TL kazançla,
01.07.2003 - 31.12.2003 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 15,27 TL kazançla,
01.01.2004 - 30.06.2004 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 18,32 TL kazançla,
01.07.2004 - 31.12.2004 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 14,81 TL kazançla,
01.01.2005 - 31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün ve günlük 16,29 TL kazançla,
01.01.2006 - 31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün ve günlük 17,70 TL kazançla,
01.01.2007 - 30.06.2007 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 18,75 TL kazançla,
01.07.2007 -31.12.2007 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 19,50 TLkazançla,
01.01.2008 - 30.06.2008 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 20,28 TL kazançla,
01.07.2008 - 31.12.2008 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 21,29 TL kazançla,
01.01.2009 - 03.03.2009 tarihleri arasında 62 gün ve günlük 22,20 TL kazançla,
04.05.2009 - 30.06.2009 tarihleri arasında 57 gün ve günlük 22,20 TL kazançla,
01.07.2009 - 31.12.2009 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 23,10 TL kazançla,
01.01.2010 - 30.06.2010 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 24,30 TL kazançla,
01.07.2010 - 01.08.2010 tarihleri arasında 31 gün ve günlük 25,35 TL kazançla olmak üzere toplam 4.620 gün daha çalıştığının tespitine,

Davacılar murisinin dava dışı ... unvanlı işyerinden 07.07.2003 - 31.12.2003 tarihleri arasındaki sigorta bildirimlerinin fiili çalışmaya dayanmadığından iptaline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ve davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1.Davalı Şirket Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, davacının çalışmasının kesintisiz ve sürekli olmadığını, başka işyerlerinde çalıştığını, davalı nezdinde çalışmasının kısa süreli olduğunu, fiili çalışmanın ispatlanamadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, çalışma iddiasının yöntemince ispatlanamadığını belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davacının tespit talep edilen dönemde 07.07.2003-31.12.2003 arası 1056367 sicil numaralı ..., 04.03.2009-03.05.2009 arası 22450 sicil numaralı... Tur. Ltd Şti ismli işyerinden bildiriminin yapıldığı, davalı işyerinin 01.10.1985 tarihinde yasa kapsamına alındığı, halen faaliyetinin devam ettiği, hizmetin geçtiği yılın sonu itibariyle davanın 5 yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı, dinlenen davacı tanıkları, davalı tanıkları ve kamu tanıklarının beyanları ile davacının çalışmalarının ispatlandığı, davacının hizmet cetvelinde gözüken ... isimli kişinin davacının eşi olduğu, evlerinin inşaatı yapılırken kayden sigortalı olarak gösterildiği, anılan işyerinde fiili çalışmasının olmadığı, Mahkeme kararının yerinde olduğu anlaşıldığından, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket vekili ve davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Şirket Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı şirket vekili, istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

2.Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili, istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; hizmet tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri.

3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.