YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2718 E.  ,  2024/3993 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1083 E., 2023/3076 K.
KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 12. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/316 E., 2022/52 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali, menfi tespit ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, Kurum tarafından düzenlenen 26.10.2016 tarihli, 14634919 sayılı borç bildirim belgesi ile müvekkiline tebliğ edilen yersiz ödeme iddiası ile 21.710,24 TL borç aslı tahakkukuna dair haksız ve hukuka aykırı davalı Kurum işleminin iptali ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve borç tahakkuku işleminden dolayı müvekkili tarafından Kuruma yapılan tüm ödemelerin, ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizleri ile birlikte davalı Kurum tarafından müvekkiline iadesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarında yapılan incelemede hak sahibi ... ...'e Mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında babasından dolayı yetim aylığı bağlandığı, adı geçen hak sahibinin aynı zamanda 506 sayılı Kanun kapsamında eşinden de dul aylığı aldığının tespit edilmesi üzerine ilgili Kanun hükmüne istinaden babasından aldığı aylığın iptal edilerek, tarafına bu dosyadan yersiz ödenmiş olan aylıklardan dolayı borç tahakkuk ettiği görülmüş olup, 5510 sayılı Kanun'un 96/1-b maddesi gereğince tahsilinin gerektiğini, Kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesince "davacının davasının kabulüne; ... TC kimlik nolu davacının annesi ... ... ...’in, davalı Kurum tarafından 09.01.2003 tarihinde vefat eden 7802758349 Bağ-Kur numaralı 4/b Tarım sigortalı babası ...’den dolayı, bağlanan ölüm (yetim ) aylıklarının 2926 sayılı kanunun 27.maddesi gereğince kesilmesi ve geçmişe yönelik 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesi b bendi hükümleri gereğince davacı adına 21.710,24 –TL, yersiz ödeme borcu tahakkuk ettirilmesine ilişkin kurum işleminin iptali ile davacı tarafından yapılan ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine; Fazlaya ilişkin istemin reddine, " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "somut olayda, 2926 sayılı Kanunun 27 nci maddesi gereği davacının murisi ...'in babasından dolayı aldığı ölüm aylığına konuya ilişkin yerleşik Yargıtay içtihatlarındaki yaklaşım uyarınca 2926 sayılı Kanun'un ek 3 üncü maddesi gereği 1479 sayılı Kanun hükümleri uygulanması gerektiğinden, davacının murisi ...'in eşinin ve babasının sigortalılık statüleri farklı olduğundan aylığa hak kazandığı açıktır. " gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 01.05.2002 tarihinde vefat eden 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olan eşten ölüm aylığı alan davacının murisine 09.01.2003 tarihinde vefat eden 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olan babasından ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 1479 sayılı Kanun'un 45 ve 46 ncı maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.