YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2656 E.  ,  2024/3083 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1871 E., 2023/937 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 8. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/22 E., 2022/205 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, ... babasından dolayı ölüm aylığı aldığını, Kurumca davacının eğitimi bittiği halde aylıklarını almaya devam ettiği gerekçesiyle aylığının kesilerek, 26.06.2014-25.03.2016 tarihleri arasında aldığı toplam 13.084,00-TL’nin iadesinin istendiğini, bunun üzerine Ankara 33. İş Mahkemesinin 2016/1227-2017/8 E.K. sayılı dosyası ile anılan işlemin iptali için dava açıldığını, Mahkemece davanın kabulü ile 26.06.2014-25.03.2016 tarihleri arasında ödenen 13.084,25 TL’nin iadesi istemine ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verildiğini ve söz konusu kararın kesinleştiğini, davacının aylığının tekrar bağlanması ve ödenmeyen ölüm aylıkların tahsili için Kuruma yapılan başvurunun, yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiğini ileri sürerek, kesilen ölüm aylığının davanın sonuna kadar tedbiren yeniden bağlanmasına, 03.07.2017 tarih ve 60991618 HTİ/3/1242150 sayılı Kurum işleminin iptaline, davacıya eksik ödenen miktarın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100 TL'sinin davacıya ödenmesine karar verilmesini istemiş; 30.10.2018 tarihli ıslah dilekçesi ise taleplerini 14.067,88 TL'ye çıkarmıştır.

II.CEVAP
Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun yapmış olduğu işlemlerin yasal mevzuat gereği olduğunu, herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Dosya kapsamından, davacı ...'ın 02.06.2014 tarihinde liseden mezun olduğu, 05.09.2014 tarihinde Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet Önlisans Programına, 03.08.2015 tarihinde Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Bankacılık ve Finans bölümüne kaydolduğu, Ankara 33. İş Mahkemesinin 24.01.2017 tarih ve 2016/1227-2017/8 E.K. sayılı kararı ile, davacıya 26.06.2014-25.03.2016 tarihleri arasında ödenen 13.084,25 TL'nin iadesi istemine ilişkin Kurum işleminin iptaline karar verildiği, davalı Kurumca davacıdan 13.084,25 TL borç tutarına karşılık işleyen yasal faizi ile birlikte 22.01.2021 dava tarihi itibari ile 16.433,34 TL, dava tarihinden sonra, 642,24 TL olmak üzere toplam 17.075,58 TL kesinti yapıldığının anlaşıldığı, davacının alacağının belirlenmesine yönelik aldırılan bilirkişi raporunda davacının toplam 19.762,70 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, buna göre, davacı adına çıkarılan 13.084,25 TL borç tutarının, 5510 sayılı kanunun 96 ncı maddesinin 1.fıkrasının (a) bendi kapsamında ölüm aylıklarından, 26.06.2016 - 25.03.2021 tarihleri arasında yapılan, borç kesintisi tutarlarının davalı Kurumca kesintilerin 5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin 3 üncü fıkrası gereğince kesintinin yapıldığı tarihten ödemenin yapılacağı aybaşına kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesinin gerektiği, HMK’nın 177 nci maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararından sonra ıslah yapılabilmesi mümkün ise de HMK’nın 177 nci maddesi uyarınca ikinci kez ıslah yapılmasının mümkün olmadığı, 30.10.2018 tarihli ıslah dilekçesindeki bedel üzerinden davanın kabulünün gerektiği sonucuna ulaşılarak,

1-Davanın kabulüne,
2-Davalı Kurumun 03.07.2017 tarihli işleminin iptaline,
3-Davacıya kesilen aylığının yeniden bağlanmasına, davacıya eksik ödenen 14.067,88 TL aylığın ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; 5510 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi uyarınca 18 yaşını dolduran çocuğun ölüm aylığının kesileceğini, öğrenimine devam etmesi halinde ise yeniden bağlanacağını, yeniden müracaat şartının bulunduğunu, davacının 18.04.2016 tarihinde müracaat etmesi nedeniyle takip eden aybaşından aylığın bağlandığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece alınan bilirkişi raporunda yersiz yapılan kesinti tutarı ve işlemiş faizlerinin hesaplandığı, ikinci kez ıslah yasağı nedeniyle ilk ıslahla bağlı kalınarak davanın kabulüne dair Mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile eksik ödenen ölüm aylıklarının tahsiline ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.