YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2648 E.  ,  2024/4028 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2005 E., 2023/2770 K.
KARAR : Kısmen Kabül
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/591 E., 2021/142 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı ... ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı Bakanlığın İzmir Bölge Müdürlüğüne bağlı Torbalı Orman Fidanlığı’na bağlı olarak Şubat 2008 tarihinden 05.04.2013 tarihine kadar sürekli çalıştığını, çalışmalarının Kurum'a bildirilmediğini belirterek, 2008 tarihinden 05.04.2013 tarihine kadar sigortalı çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre ve yetki itirazında bulunduklarını, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, hizmet alımlarına dair yönetmelik çerçevesinde birim fiyat usulü ile hizmet sunucusu olarak davacıdan hizmet satın alındığını, Devlet ormanlarında yapılan faaliyetlerinden bir tanesi olan ağaçlandırma işleri kapsamındaki fidanlık faaliyetlerinin de kanun maddesi gereği olarak öncelikle işyerindeki ve civarındaki Orman Köylerini Kalkındırma Kooperatiflerine ve işyerindeki köylülere veya işyeri civarındaki orman işlerinde çalışan köylülere gördürüldüğünü, dolayısıyla, müvekkili İdare ile davacı arasında hizmet akdi ilişkisinin söz konusu olmadığını, davacı ile 2008 – 2013 yılları arasında değişik zamanlarda “Birim Fiyat Hizmet Alımı Tip Sözleşme ve Şartnamesi” imzalanmış olup, köylüler için yapılan bu sözleşme gereği hizmet sunucusu olan davacıya imzaladığı bu sürelerin tamamı için değil, bu sürelerde gerçekleştirdiği iş miktarları olan ve ölçü tespit tutanağında belirtilen hizmetlerinin karşılığında ödeme yapıldığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve husumet itirazında bulunduklarını, davacıya ait tüm hak ve yetkilerin Orman Genel Müdürlüğüne devredilmiş durumda olduğunu, Orman Genel Müdürlüğünün de 3234 sayılı KHK’nın 1.maddesi uyarınca tüzel kişiliği haiz ve husumete ehil olduğunun hükme bağlandığını, davacıya ait herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarına göre davacının tespitini istediği Şubat/2008 - 01.04.2011 tarihleri arası dönemde diğer davalı işyerinin kanun kapsamında olmadığını, bu nedenle davacının çalışma iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, davacının dava dışı Megapol Teknolojik Kaplama Komp.Ürün. Yatçılık San. unvanlı işyerinde 11.04.2012 – 14.07.2012 tarihleri arasında toplam 65 gün çakışan çalışmalarının olduğunu, davacının iddiasını yazılı ve resmi belgeler ile kanıtlaması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanık beyanları, davacının imzasının bulunduğu şartnameler, ölçü tespit tutanakları, imzalı bordrolar, banka kayıtları ile SGK kayıtları göre davanın kısmen kabulüne, 21643886 s.s. numaralı davacı ...’un; davalı ... Müdürlüğüne bağlı Torbalı Orman Fidanlık Müdürlüğüne ait 148028.35 sicil sayılı işyerinde; 01.06.2012 – 28.12.2012 ve 01.01.2013 – 05.04.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 183 gün çalıştığı, 183 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili, davacının senede 10-11 ay çalıştırıldığını ve bir ay süreyle ücretsiz izne ayrıldığını, davacının bu şekilde işten çıkartılmasından sonra başka bir iş yerinde işe başladığını ve davalı Kurum çağırınca tekrar davalı Kurum bünyesinde işe başladığını, arada kesinti olduğu gerekçesi ile önceki çalışmalarının hak düşürücü süreye uğradığı gerekçesi ile davanın kısmın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın bu yönü ile kaldırılması istemiyle istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

2.Davalı ..., davacının hizmet akdi ile değil istisna akdi ile çalıştığını, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 40 ıncı maddesine istinaden Devlet Ormanlarında yapılan faaliyetlerden bir tanesi olan ağaçlandırma işleri kapsamındaki fidanlık faaliyetlerinin kanun maddesi gereği olarak öncelikle işyerindeki ve civarındaki orman köylerini kalkındırma kooperatiflerine ve işyerindeki köylülere veya işyeri civarındaki orman işlerinde çalışan köylülere gördürüldüğünü, davacının çalışmalarının işveren buyruğuna bağlı olmadan sözleşmedeki amaçları gerçekleştirecek biçimde edimi yerine getirmek olduğunu, İlk Derece Mahkemesi tarafından eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu belirterek, kararın kaldırılması istemiyle istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

3.Davalı ..., 04.07.2011 tarih ve 27984 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 645 sayılı KHK ile mülga Çevre ve Orman Bakanlığının kapatılarak Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın kurulduğunu, davacıya ait tüm hak ve yetkilerin ...'ne devredildiğini, Orman Genel Müdürlüğünün ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunduğunu, bu nedenle davada taraf olarak gösterilmelerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılması istemiyle istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

4.Fer'i müdahil Kurum vekili, İlk Derece Mahkemesi tarafından resmi Kurum kayıtlarına dayanmadan, eksik inceleme ve araştırma neticesinde usul ve yasaya aykırı karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesinin kararının Kurum aleyhine olan kısım yönünden ortadan kaldırılması istemiyle istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanık beyanları, davacının imzasının bulunduğu şartnameler, ölçü tespit tutanakları, imzalı bordrolar, banka kayıtları ile SGK kayıtları kapsamında ve özellikle davacıya tahakkuk ettirilen ödemeler dikkate alındığında davacının belge olan dönemlerde çalıştığının sübuta erdiği, benzer nitelikteki dosyalarda Dairece belgeler bulunduğu tarih aralığı dikkate alınarak verilen hizmet tespiti kararları yerinde görülmekle birlikte eldeki davada farklı olarak davacının çalışmalarının birim zaman süresi dikkate alınarak çalıştığı gün belirlenmek suretiyle hesaplama yapıldığı ve bu yönde hüküm kurulduğunun görüldüğü, ancak, davacı bu tespite yönelik herhangi bir istinaf nedeni ileri sürmediğinden istinaf incelemesinin kapsamı dışında tutulduğu, açıklanan gerekçelerden ötürü, Mahkemenin tespite ilişkin hükmü doğru olmakla birlikte davalıların sorumluluklarının hatalı belirlendiğinin görüldüğünü, davacı başlangıçta davasını Tarım ve Orman Bakanlığına karşı açtığı, sonradan husumeti ...'ne yönelttiğini, davacının işvereni ... olduğunun tespit hükmünden ve dolayısıyla yargılama giderlerinden de kendisinin sorumlu olduğunu, ancak, mahkemece yargılama giderlerinden davalıların müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kabul edilerek hatalı şekilde hüküm kurulduğu, bu itibarla, kararın bu yönüyle düzeltilmesi gerektiğini belirterek İzmir 1. İş Mahkemesince verilen 30/03/2021 tarih, 2016/591 Esas ve 2021/142 Karar sayılı kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, 21643886 s.s. numaralı davacı ...’un davalı ... Müdürlüğüne bağlı Torbalı Orman Fidanlık Müdürlüğüne ait 148028.35 sicil sayılı işyerinde; 01.06.2012 – 28.12.2012 ve 01.01.2013 – 05.04.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 183 gün çalıştığı, 183 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalıOrman Genel Müdürlüğü ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

3.Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86 ıncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz eden vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle, dosyada bulunan davacının imzasının bulunduğu şartnameler, ölçü tespit tutanakları, imzalı bordrolar, banka kayıtları, tanıkların beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.