YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2642 E.  ,  2024/3651 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2195 E., 2023/2794 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Marmaris İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/179 E., 2023/23 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın bir kısım dahili davalılar ... ile ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının dahili davalılar ... ile ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı asıl dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işverene ait işyerinde 1990 yılı Temmuz ayının başında satış elemanı / benzin pompa görevlisi olarak işe başladığını, SGK giriş işlemlerinin 1995 yılının Mart ayında yapıldığını, bu süre zarfında primlerinin ödenmediğini, 1995-2000 arası tam olarak sigortalı gösterilmesi gerekirken eksik olarak sigortalı gösterildiğini, 1992-1994 yılları arasında 18 aylık askerlik görevi dışında işten ayrılmadığını, döndükten sonra da aynı iş yerinde çalışmaya devam ettiğini, işten ayrıldığı 2017 yılının Nisan ayı sonlarına kadar kesintisiz olarak çalıştığını beyanla, davacının davalı işveren nezdindeki çalışma sürelerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı birleşen dava dilekçesinde özetle; 1990/Temmuz –Nisan 2017 tarihleri arasında 1992-1994 askerlik dönemi dışında davalı yanında kesintisiz çalıştığını davacının bir dönem sigortalarının davalının ortağı olduğu ... Şirketinden gösterildiğini, ancak davacının bu şirkette hiç çalışmadığını bu nedenle de bu şirketteki sigortalılığının iptali ile davacının 1990/Temmuz ayından itibaren davalı yanında çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ...-... Adi Ortaklığı nezdinde 01.05.1997-17.09.2000 tarihleri arasında, ... nezdinde 18.09.2000-31.12.2001 tarihleri arasında, ...-... Adi Ortaklığı nezdinde 01.01.2002-31.05.2009 tarihleri arasında, ... nezdinde 01.06.2009-21.04.2017 tarihleri arasında çalıştığının işe giriş çıkış bildirgeleri ile ... olduğunu, davacının başkaca çalışma süresi bulunmadığını, eski işverenler ... mirasçıları ile ...'un da davaya dahil edilmeleri gerektiğini, ayrıca ...'a bağlı çalışmadığı dönemler yönünden hak düşürücü sürenin dolduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sigortalı dosyasının incelenmesinde; davalı işverene ait işyerinde 1995 yılında 120 gün, 1996 yılında 250 gün çalışmasının gözüktüğünü, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar ..., ... vekili cevap dilekçesinde özetle; herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceğini, ayrıca hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalıya ait 23282 iş yeri numaralı iş yerinde asgari ücretle, 01.07.1994-31.12.1994 tarihleri arasında 180 gün (bildirilmeyen 180 gün), 01.01.1995-31.12.1995 tarihleri arasında 360 gün (bildirilmeyen 240 gün), 01.01.1996-31.12.1996 tarihleri arasında 360 gün (bildirilmeyen 110 gün), 01.01.1997-31.12.1997 tarihleri arasında 360 gün (bildirilmeyen 190 gün), 01.01.1998-31.12.1998 tarihleri arasında 360 gün (bildirilmeyen 118 gün), 01.01.1999-31.12.1999 tarihleri arasında 360 gün (bildirilmeyen 120 gün) çalıştığının, toplamda Kurumu bildirilmeyen gün sayısının 958 gün olduğunun tespitine, birleşen dava dosyası bakımından; davacının 1015440 işyeri numaralı iş yerinde 1995 ve 1996 yıllarında çalışmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalılar ... ile ... ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ...; dahili dava yoluyla davaya dahil edilerek hakkında hüküm kurulmasının hukuken mümkün olmadığını, 23.12.2020 tarihinde vefat eden annesi ... aleyhine hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... vekili; sunmuş oldukları bilgi, belgeler ile itirazları dikkate alınmaksızın karar verildiğini, ...-... adlı iş yerinde çalıştığı yönünde karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, arada husumet bulunan tanık ...'nin beyanlarına dayanılarak karar verilmesini kabul etmediklerini, davacının müvekkiline ait işyerinde 18.09.2000 - 31.12.2001 ve 01.06.2009 - 21.04.2017 tarihleri arasında çalıştığı ... olup başkaca çalışması bulunmadığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil Kurum vekili; rapora itirazlarının dikkate alınmadığını, davacı tanıklarının beyanları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, yeterli araştırma yapılmaksızın kısmen kabul kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlık konusu dönemde davacının 1995/3-30.09.1996 tarihleri arasında 1015440 sicil sayılı ... ...A.Ş.'ye ait Apart işletmesi işyerinden, 01.05.1997-17.09.2000 döneminde 23282 sicil sayılı ...-... Tanker İşletmesi işyerinden, 18.09.2000-2017/3 döneminde 1049798 sicil sayılı ...'a ait Benzin İstasyonu işletmesinden sigortalılık bildirimleri bulunan davacının 26.11.1992-26.06.1994 tarihleri arasında askerlik hizmetinin bulunduğu, dönem bordro tanıklarının aydınlatıcı, net ve samimi anlatımları ile davacının davalıya ait petrol istasyonunda pompacı olarak çalıştığı, ... AŞ. 'ye ait iş yerinde Apart İşletmesi iş yerinde fiili çalışması olmadığı, askerlik hizmetinin bulunduğu dönem gözetilerek verilen kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu, HMK.'nın 124 üncü maddesi kapsamında ölü olan kişi mirasçılarına davanın yöneltilebileceğinden bu yöne ilişkin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı gözetildiğinde, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalılar ... ile ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Dahili davalılar ... ile ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2. 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesinin 9 uncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dahili davalılar ... ile ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgililerden ayrı ayrı alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.