YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2640 E.  ,  2024/4513 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1966 E., 2023/2906 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/277 E., 2021/120 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı işverene ait işyerinde 13.05.2007 – 04.11.2014 tarihleri arasında Kasım ve Aralık ayları haricindeki çalışmalarında eksik bildirilen günlerin ve prime esas kazanç tutarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 13.05.2007 tarihli “Sezonluk-Belirsiz süreli İş Sözleşmesi” ile müvekkili şirkete ait otelde “pasta ustası” olarak çalışmaya başladığını, iş sözleşmesi dönem dönem askıya alınarak 06.11.2014 tarihine kadar sezonluk işçi olarak çalışmaya devam ettiğini, davacının bu tarihler arasında sezon dışındaki tarihlerde inşaat işçisi olarak çalışmak amacıyla müvekkili ile iki kez sözlü olarak belirsiz süreli iş sözleşmesi akdettiğini, davacının iddialarının aksine hem sezon içi hem de sezon dışı olmak üzere çalışma sürelerinin gecikmeli veya eksik bildirilmediğini, her yaz sezonu başında davacı ile “ sezonluk-belirsiz süreli iş sözleşmesi” yapılmış olup sezon sonlarında ise davacının imza atmış olduğu “Sezonluk Çalışanlar İçin Hizmet Akdinin Askıya Alındığına Dair Personelin Beyan Dilekçesi” doğrultusunda düzenlenen “Hizmet Akdinin Askıya Alındığına Dair Yazı” ile davacının iş akdinin askıya alındığını ancak bir sonraki sezon işbaşı yapılması için davacıya yazılı davet gönderileceğinin ve bu davet üzerine davacının işe başlayıp başlamayacağını yazılı olarak bildirmemesi üzerine iş akdinin tazminatsız olarak feshedileceği” hususunun karara bağlandığını ve taraflarca imzalandığını, bu belgeye dayanılarak 15.04.2015 tarihinde davacı tarafa “ İşe davet mektubu” gönderildiğini, davacının bildirdiği adrese gönderilen mektubun iade edildiğini, bu nedenle davacı yeni bir adres de bildirmediğinden davacının iş akdinin kendiliğinden feshedildiğini, davacının rızası doğrultusunda 06.11.2014 tarihinde askıya alınan iş akdinin davacı tarafından davete cevap verilmemesi üzerine kendiliğinden feshedildiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı işverene ait dava konusu dönem bordrolarının incelenmesinde davacının işyerinde 13.05.2007-06.11.2014 tarihleri arasında aralıklı çalışmalarının olduğunun tespit edildiğini, davacının iddiasını yazılı delillerle kanıtlaması gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..davacının çalışmasına ilişkin olarak yazılı deliller mevcut olup dosya içeriğindeki işyeri kayıtlarının ve Kurum kayıtlarının incelenmesinde; davacının Kurumda 289308 035 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Otelcilik Turz. Sey. İnş. Taah. Tic. San. AŞ ünvanlı işyerinden 13.05.2007- 29.10.2007, 08.04.2008- 31.10.2008, 06.04.2009- 31.10.2009, 03.04.2010- 31.10.2010,05.04.2011- 01.11.2011, 01.04.2012- 04.11.2012, 01.12.2012- 30.04.2013, 01.05.2013- 04.11.2013, 01.01.2014- 06.11.2014 tarihleri arasında çalışmalarının bildirildiği, bu dönemde ayrıca Kurumda 1399912 035 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Otelcilik Turz. Sey. İnş. Taah. Tic. San. AŞ ünvanlı işyerinden 27.12.2010-04.04.2011 tarihleri arasında da çalışmalarının bildirildiği görülmüştür. Yine işyeri kayıtları içerisinde , işveren ... Otelcilik Turz. Sey. İnş. Taah. Tic. San. AŞ ve işçi ... ... ... arasında imzalanan “sezonluk iş sözleşmesi”nde sözleşme süresinin başlangıcının 13.05.2007 olduğu, bitişinin ise işyerinin yaz sezonu sonu ( sezon bitiş tarihi işverence ilan edilir) olduğu, yapılacak iş olarak “mutfak-çırak” yazılı olduğu, işçiye ödenecek ücretin asgari ücret olarak belirlendiği, bu sözleşmeye göre düzenlenen 13.05.2007 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunduğu , işveren ... Otelcilik Turz. Sey. İnş. Taah. Tic. San. AŞ ve işçi ... ... ... arasında imzalanan “sezonluk iş sözleşmesi”nde sözleşme süresinin başlangıcının 08.04.2008 olduğu, bitişinin ise işyerinin yaz sezonu sonu (sezon bitiş tarihi işverence ilan edilir) olduğu, yapılacak iş olarak “mutfak-pastacı-çırak” yazılı olduğu, işçiye ödenecek ücretin asgari ücret olarak belirlendiği, “personel işten çıkış formu” başlıklı, departman şefi ve ... ... ...’ın imzasını içeren belgede; ... ... ...’ın 31.10.2008 tarihinde işten çıktığı,“İzmir ... Göztepe Mevkiinde bulunan ... Otelcilik Turz. Sey. İnş. Taah. Tic. San. AŞ’ye ait Hotel ... ünvanlı turistik tesiste 08.04.2008 tarihinden 31.10.2008 tarihine kadar mutfak departmanında pasta-çırak olarak çalıştım, iş akdimin kendi isteğimle ayrılmam nedeniyle feshini..” bilgisini içerdiği , işveren ... Otelcilik Turz. Sey. İnş. Taah. Tic. San. AŞ ve işçi ... ... ... arasında imzalanan “sezonluk iş sözleşmesi”nde sözleşme süresinin başlangıcının 06.04.2009 olduğu, bitişinin ise işyerinin yaz sezonu sonu (sezon bitiş tarihi işverence ilan edilir) olduğu, yapılacak iş olarak “mutfak-pasta yardımcı” yazılı olduğu, işçiye brut ödenecek ücretin 1.225,00.TL olarak belirlendiği, bu sözleşmeye göre düzenlenen 06.04.2009 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunduğu, “personel işten çıkış formu” başlıklı, departman şefi ve ... ... ...’ın imzasını içeren belgede; ... ... ...’ın 31.10.2009 tarihinde işten çıktığı , “ İzmir ... Göztepe Mevkiinde bulunan ... Otelcilik Turz. Sey. İnş. Taah. Tic. San. AŞ’ye ait Hotel ... ünvanlı turistik tesiste 06.04.2009 tarihinden 31.10.2009 tarihine kadar mutfak departmanında pasta yardımcısı olarak çalıştım, iş akdimin kendi isteğimle ayrılmam nedeniyle feshini..” bilgisini içerdiği , işveren ... Otelcilik Turz. Sey. İnş. Taah. Tic. San. AŞ ve işçi ... ... ... arasında imzalanan “sezonluk iş sözleşmesi”nde sözleşme süresinin başlangıcının 03.04.2010 olduğu, bitişinin ise işyerinin yaz sezonu sonu ( sezon bitiş tarihi işverence ilan edilir) olduğu, yapılacak iş olarak “aşçı-mutfak” yazılı olduğu, işçiye brut ödenecek ücretin 1.350,00.TL olarak belirlendiği, bu sözleşmeye göre düzenlenen 03.04.2010 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunduğu, “personel işten çıkış formu” başlıklı, departman şefi ve ... ... ...’ın imzasını içeren belgede; ... ... ...’ın 31.10.2010 tarihinde işten çıktığı , “ İzmir ... Göztepe Mevkiinde bulunan ... Otelcilik Turz. Sey. İnş. Taah. Tic. San. AŞ’ye ait Hotel ... ünvanlı turistik tesiste 03.04.2010 tarihinden 31.10.2010 tarihine kadar mutfak departmanında pastacı olarak çalıştım, iş akdimin kendi isteğimle ayrılmam nedeniyle feshini..” bilgisini içerdiği , işveren ... Otelcilik Turz. Sey. İnş. Taah. Tic. San. AŞ ve işçi ... ... ... arasında imzalanan “belirsiz süreli iş sözleşmesi”nde sözleşme süresinin başlangıcının 05.04.2011 olup belirsiz süreli olduğu, yapılacak iş olarak “pastacı-mutfak” yazılı olduğu,işe başlama tarihinin 05.04.2011 olduğu, işçinin aylık ücretinin brut 1.500TL olduğu, 05.04.2011 tarihli işe giriş bildirgesinin bulunduğu, işveren ... Otelcilik Turz. Sey. İnş. Taah. Tic. San. AŞ ve işçi ... ... ... arasında imzalanan “belirsiz süreli iş sözleşmesi”nde sözleşme süresinin başlangıcının 01.04.2012 olup belirsiz süreli olduğu, yapılacak iş olarak “pasta ustası” yazılı olduğu,işe başlama tarihinin 01.04.2012 olduğu, işçinin aylık ücretinini net 1.600.TL olduğu, ... ... ... tarafından ... Otelcilik Personel Müdürlüğü’ne hitaben el yazısı ile yazılıp imzalanmıi dilekçede; “Otelinizin mutfak bölümünde pasta ustası olarak 01.04.2012 – 04.11.2012 arasında çalıştım. Tüm ücret ve haklarımı aldım işimden kendi isteğimle ayrılıyorum.” yazıldığı , 01.04.2012 tarihli işe giriş ve 04.11.2012 tarihli işten ayrılış bildirgelerinin bulunduğu, işveren ... Otelcilik Turz. Sey. İnş. Taah. Tic. San. AŞ ve işçi ... ... ... arasında imzalanan “mevsimlik belirsiz süreli hizmet akdi”nde sözleşme süresinin başlangıcının 01.01.2014 olduğu, yapılacak iş olarak “pasta ustası” yazılı olduğu,işe başlama tarihinin 01.01.2014 olduğu, işçinin aylık ücretinini net 1.600.TL olduğu, 01.01.2014 tarihli işe giriş bildirgesinin ... ... ...’ın imzasını içerdiği, “Hizmet akdinin askıya alındığına dair yazı” başlıklı 06.11.2014 tarihli yazıda “Cumhuriyet Mah. ... Sk. No:2 .../İzmir adresinde kurulu ..Hotel ... ünvanlı işyerimizde 06.11.2014 tarihinde mesai bitimi itibariyle sezonluk iş sözleşmeniz gereği iş akdiniz askiya alınmıştır. 2015 yılında/sezonunda 1.04.2015-31.05.2015 tarihleri arasında iş başı yapmanız için tarafınıza yazılı davette bulunulacaktır. Bu davetin akabinde 2015 yılında iş yerimizde tekrarişe başlayıp başlamayacağınız hususunda yazılı bir müracaatta bulunmamanız durumunda ikinci bir işe çağırma ihtarına lüzum kalmaksızın iş akdinizin tazminatsız feshedileceğini bilgilerinize arz ederiz.” denildiği, bu yazının ... ... ... tarafından tebliğ alındığı, ... ... ...’ın 06.11.2014 tarihli imzalı beyanıyla bu hususu kabul ettiği görülmüştür. ... ... ...’a 15.04.2015 tarihli yazı ile 2015 çalışma sezonunun başlaması nedeniyle 01.05.2015 tarihinde tekrar işbaşı yapması konusunda sunulu ikametgah ilmuhaberindeki adresine iadeli taahhütlü olarak işe davet yazısı gönderildiği, ... ... ...’ın el yazısıyla yazıp imzaladığı 30.11.2012 tarihli ... Otelcilik Personel Müdürlüğü’ne hitaben dilekçesinde “Otel ... ünvanlı iş yerinde sezon sonu sebebiyle kış dönemi yapılacak olan tadilat işlerinde 01.12.2012 tarihinden itibaren yardımcı eleman olarak asgari ücretli olarak çalışmak istiyorum. Sezonda kendi işime devam edeceğim” denildiği görülmüştür.

Yukarıda ayrıntılı dökümü yapılan/davacının da imzasını içeren yazılı deliller, ücret bordroları, davacıya banka kanalı ile yapılan maaş ödemelerinin bulunduğu aylar ve davacının davalıya ait işyerlerinden yapılan hizmet bildirimleri karşılaştırıldığında; davacının ...’na yapılan hizmet bildirimlerinin yazılı delillerle tamamen uyumlu olduğu görülmüştür. Yine dinlenen tanıkların ağırlıklı beyanları da davacının sezonluk çalıştığı yönündedir. Yargıtay’ın yerleşik hale gelen kararlarına göre; davacının imzasının yer aldığı yazılı delillerin aksinin aynı kuvveti haiz bir başka kayıt ve belgeyle kanıtlanması gerekmektedir. Dava konusu olayda; 13.05.2007 tarihli sezonluk iş sözleşmesi, 08.04.2008 tarihli sezonluk iş sözleşmesi ve 31.10.2008 tarihli personel işten çıkış formu, 06.04.2009 tarihli sezonluk iş sözleşmesi ve 31.10.2009 tarihli personel işten çıkış formu, 03.04.2010 tarihli sezonluk iş sözleşmesi ve 31.10.2010 tarihli personel işten çıkış formu, 05.04.2011 tarihli iş sözleşmesi, 01.04.2012 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesi ve 04.11.2012 tarihli işten ayrılış dilekçesi, 01.01.2014 tarihli mevsimlik iş sözleşmesi 06.11.2014 tarihli iş akdinin askıya alındığına dair yazı, davacının el yazısıyla yazıp imzaladığı 30.11.2012 tarihli ... Otelcilik Personel Müdürlüğü’ne hitaben dilekçesinde “Otel ... ünvanlı iş yerinde sezon sonu sebebiyle kış dönemi yapılacak olan tadilat işlerinde 01.12.2012 tarihinden itibaren yardımcı eleman olarak asgari ücretli olarak çalışmak istiyorum. Sezonda kendi işime devam edeceğim” şeklindeki dilekçesi davacının imzasını içermekte olup bu yazılı delillerdeki sürelerin davacıyı bağlayacağı değerlendirildiğinde; yazılı delillerin Kuruma bildirilen hizmet süresi ve Kuruma bildirilen prime esas kazançla uyumlu olduğu, davacının Kuruma bildirilen çalışmalarından daha fazla süreyle çalıştığı hususunu ve yazılı delillerin aksini her türlü şüpheden uzak bir şekilde ispat edemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.. ... " gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabileceğini, tanık beyanlarında davacının sadece yılda 1 - 2 ay hariç geri kalan kısımda fiilen çalıştığının net olarak tespit edilmesine rağmen tanık beyanlarının dikkate alınmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun gerçeği yansıtmaktan uzak ve denetime elverişli olmadığını, bu rapora dayanılarak hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında;
"..Sonuç itibarıyla, 6100 sayılı Kanun'un 355 nci maddesinde yer alan ve incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede ve özellikle; işyeri dosyasında, davacı imzası bulunan belgelerde ve ücret bordrolarının aksinin yazılı delille ispatlanamadığı, yargılama aşamasında dinlenen tanık beyanlarında somut olarak davacının sürekli çalışmasına ilişkin beyan bulunmadığı dikkate alındığında, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı, ayrıca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından..." gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci; 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.