YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2596 E.  ,  2024/5399 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1691 E., 2023/1761 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/73 E., 2023/40 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; tüm dünyayı ve ülkemizi etkisi altına alan Covit-19 virüsünün en çok etkilendiği alanlardan biri iş dünyası ile birlikte ekonomi olduğunu, hükümetin pandemi sürecinin ülkemizdeki ekonomik etkilerini en aza indirmek için Covit-19’u kısa çalışma kapsamında zorlayıcı sebep olarak ilan ettiğini, davacı şirketin virüsün ilk dalgasında 22,5 saat çalışmama kararı ile bu yükün altından kalkabileceğini düşünerek ilk KÇÖ başvurusunu 16.04.2020-15.07.2020 tarihleri arasında haftalık 22,5 saatlik çalışmama şeklinde 20.04.2020 tarihinde yaptığını ve kurumdan onay aldığını, akabinde sokağa çıkma yasaklarının çok sıkı uygulanması ve istisna yerler hariç tüm iş yerlerindeki hizmetin durdurulması sebebi ile davacı şirketin bu 22,5 saatlik çalıştırmamayı 45 saat olarak çalıştırmamaya çekmek zorunda kaldığını ve ikinci bir başvuru ile 16.04.2020-15.07.2020 tarihleri arasında haftalık 45 saatlik çalıştırmama için 01.05.2020 tarihinde KÇÖ başvurusunda bulunduğunu, KÇÖ danışmanından gelen mailde 01.05.2020 tarihli 45 saatlik KÇÖ başvurusunun ancak yeni bir başvuru olarak değerlendirilebileceğini, bu nedenle evrakların imzalı kaşeli olarak yeniden gönderilmesinin talep edildiğini, davacı şirket KÇÖ danışmanının yönettiği sürece ve talebe uygun evraklarını yeniden gönderdiğini ve 01.05.2020-15.07.2020 tarihleri arasında da ödemelerin İş-Kur tarafından onaylanarak 45 saat üzerinden işçilere yapıldığını, son olarak 15.09.2020-31.10.2020 tarihleri arasında davacı şirketin KÇÖ'den tekrar yararlanmak için 15.09.2020 tarihli son KÇÖ başvurusunu yaptığını, davacı şirketin 2021 yılı yaz aylarında iş yerinde uygulanan KÇÖ ile ilgili 26.07.2021, 04.08.2021 ve 11.08.2021 tarihlerinde olmak üzere üç kez Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının İş Müfettişlerince teftişe tabi tutulduğunu, konusu raporlarda "davacı şirketin kısa çalışma ödeneği için 20.04.2020 tarihli ilk başvurusunda haftalık çalıştırılmayacak sürenin 22,5 saat olduğunu belirtmesi ve Kurum tarafından da uygun görülmesine karşın daha sonra 01.05.2020 tarihli ikinci başvurusunda çalıştırılmayacak sürenin 45 saate çıkartıldığı ve yönetmelik ve Cumhurbaşkanı Kararnamelerine aykırı olarak 2020 Mayıs-Aralık boyunca haftalık 45 saat çalıştırmama üzerinden KÇÖ'den faydalandığı" şekilde raporlandığını ve kısa çalışma ödeneğine ilişkin ödemelerin en kısa sürede Kuruma iade edilmesi gerektiğinin davacı şirkete 02.02.2022 tarihinde tebliğ edildiğini beyanla davanın kabulü ile İşsizlik Sigortası Kanun'un eklenen geçici 29 uncu madde ve Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü İşsizlik Sigortası Daire Başkanlığının 11.12.2020 tarih ve 2020/5 sayılı Genelgesi gereği KÇÖ tahsiline dair 02.09.2021 tarih ve 7113 inceleme sayılı Bakanlık İş Teftiş Müfettiş Raporu'nun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; dava konusu iptali istenen müfettiş raporunun 02.09.2021 tarihinde tanzim edildiğini, davacı şirkete Antalya Çalışma ve İş Kurumunun 20.01.2022 tarih ve 10617086 sayılı yazı ile 02.02.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, huzurdaki davanın 09.03.2022 tarihinde açıldığını, dava konusu müfettiş raporunun Mahkemede yapılacak incelemede kanunda öngörülen 30 günlük dava açma süresi geçirilmiş ise, davanın yasal süre geçtikten sonra açılmış olması sebebiyle usulden reddi gerektiğini, davacı ... Elektrik Müh. İnşaat Tur. Tic. İth. İhr. Ltd. Şti. ünvanlı iş yerinde kısa çalışma ödeneğinden faydalanıldığı halde iş yerinde fiili çalışma yapıldığına dair Alo 170 numaralı hatta yapılan 13.08.2020 tarih ve 77370716 bildirim numaralı isimsiz ihbarda bulunulduğunu, bu ihbar ile T.C. ... Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca inceleme başlatıldığını, bu kapsamda yapılan inceleme ile 02.09.2021 tarih ve 7113-INC-27 sayılı rapor yazıldığını, iş müfettiş raporu düzenlenirken gerek davacı kurumun tüm kayıtları, gerekse işçi ifadeleri gerek davacı kurum yöneticilerinin ifadeleri dikkate alınarak denetleme ve teftiş işleminin yerine getirildiğini, söz konusu müfettiş raporunun, rapor ekinde yer alan ifade tutanakları, işveren tarafından sunulan belgeler, işverenin yüklenicilerle yapmış olduğu hizmet alım sözleşmelerinin incelendiğini ve tespit ile değerlendirmelerin bunlara bağlı olarak yapıldığını, davacı şirket vekilinin iddialarını hiç bir somut belge ve delile dayandırmadan ileri sürdüğünü, davacının söz konusu rapora karşı itirazının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini beyanla davanın kanunda düzenlenen 30 günlük sürede açılmadığının tespiti halinde usulden reddine, aksi halde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile olayda işverenin işçileri kısa çalışmada gösterip fiilen iş yerinde çalıştırdığına dair bir tespit yapılmadığını, ilk başvuruda 22,5 saat kısa çalışma bildirilirken, ikinci başvuruda 45 saate çıkarılması usulsüz olsa bile bunu denetlemesi gereken Kurum davalı idare olduğunu, davacı işverenin yaptığı sonuçta bir başvurudan ibaret olduğunu, bu başvuru ilgili mevzuata aykırı ise davalı idarenin bunu reddetmesi ve ödemeleri ilk başvuruda belirtildiği gibi 22,5 saat üzerinden yapması gerektiği, olayda davacının elde ettiği bir haksız menfaatin de bulunmaması dikkate alınarak bahse konu müfettiş raporunun iptaline karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, Kurum işlemlerinin mevzuata uygun bulunduğunu beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kurum kayıtları, müfettiş raporu içeriği, tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ihtilaf konusu dönemde işveren tarafından işçileri kısa çalışmada gösterip fiilen işyerinde çalıştıklarına dair bir tespit yapılmamıştır. Bu nedenle İlk Derece Mahkemesi kararında herhangi bir hata görülmemiştir gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, İşsizlik Sigortası Kanunu, Kısa çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelik hükümleri

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ile dosyada bulunan deliller kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.