YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2554 E.  ,  2024/3347 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2896 E., 2023/2118 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 13. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/319 E., 2022/152 K.

Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili ve davalı ... İnş. San. ve Tic. A. Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili ve davalı ... İnş. San. ve Tic. A. Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının eşi ...'in davalı şirket bünyesinde dört yıl gibi uzun bir süredir çalıştığını, mütevvefanın ara ara iş için Bursa ilinden şantiyenin bulunduğu Uşak iline gittiğini, 22.08.2016 tarihinde firmanın kalite kontrol sorumlusu ... ve işçi... ile şirkete ait araçla Uşak iline yine iş için giderken Kütahya-Aslanapa'da geçirdikleri ağır trafik kazası sonucu hayatını kaybettiğini, Uşak iline gidişinin iş ve işyeri ile ilgili olduğunu, her ne kadar Kurum tarafından kazanın iş kazası olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmış ise de, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesine göre bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının işyeri dışında başka bir yere görevlendirilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen kazanın iş kazası sayılacağını beyanla davacının eşinin 22.08.2016 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; öncelikle Kuruma başvuru zorunluluğunun yerine getirilmediğini, davanın usulden reddi gerektiğini, ayrıca iş kazası olduğunu beyan ettiği olay günü davacının işvereni ile iştirak halinde yalan beyanda bulunmuş olduğunun kabulü gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Bilim Endüstriyel İmalat Montaj İnşaat Çelik ve Makine Sanayi Ticaret Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davaya konu ölümlü trafik kazasında hayatını kaybeden ..., ... ve ...'in müvekkili şirket çalışanları olduğunu ve hizmet sözleşmesinden kaynaklı olarak Uşak Üniversitesi Sentetik Atletizm Pistli Futbol Sahası Çelik Yapı İşleri İmalat Montaj ve Kaynak işi için Haziran ayında Uşak iline geçici görevlendirme ile gittiklerini, Uşak ilindeki inşaat işinin Mayıs ayında başladığını ve Aralık ayında sona erdiğini, işçilerin de bu proje kapsamında Uşak şantiyesinde çalıştıklarını, işçilerin izin kullanacakları zaman amirlerinden yazılı izin belgesi alarak şantiyeden ayrıldıklarını, söz konusu ... plaka sayılı aracın ... ...'a tahsis edildiğini, ilgili aracın yalnızca mesai saatleri içinde ve Uşak şantiyesindeki işin gerektirdiği durumlarda kullanılacağı ve işçilerin şahsi işleri için ve mesai saatleri dışında kullanmasının yasak olduğunun bizzat ... ve diğer işçiler tarafından bilindiğini, davaya konu olayın hafta sonu, cumartesi gecesi ...'in de içlerinde bulunduğu 3 işçinin şahsi işlerinden kaynaklı amirlerinden izin almadan ve amirlerinin bilgisi olmadan şantiyeyi terk ettiklerini ve Bursa'ya gittiklerini, yine ...'ın amirlerinin izni ve bilgisi olmadan yalnızca şantiyede kullanılmak üzere kendisine tahsis edilen araç ile Bursa'ya geldiğini, trafik kazasının olduğu 22.08.2016 tarihinde bu üç işçinin Bursa'dan Uşak'a ... plakalı araç ile yola çıktıklarını ve kazanın meydana geldiğini, söz konusu aracın ... ...'a şantiye işi için tahsis edilmiş bir araç olduğundan iş harici, mesai saatleri dışında amirlerinin izni ve bilgisi olmadan kullanması yasak olduğundan kendi şahsi/keyfi ihtiyaçlarından kaynaklı meydana gelen kazanın iş kazası olmadığını, SGK denetmeni tarafından düzenlenen raporda da aynı şekilde söz konusu olayın iş kazası olmadığının tespit edildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı ... İnş. San. ve Tic. A. Ş. vekili cevap dilekçesinde; iş kazası tespiti dosyalarında, Kurum ile davalı olarak gösterilen işverenler arasında zorunlu (pasif) dava arkadaşlığı bulunsa da, işverenler arasında böyle bir mecburi dava arkadaşlığının mevcut olmadığını, müvekkili firmanın müteveffanın işvereni olmadığını, müvekkili firmanın meydana gelen kaza nedeniyle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, olayın iş kazası olmadığı gibi bir an için aksi kabul edilse dahi, müteveffanın hem müvekkil firmanın işçisi olmaması nedeniyle, hem de taraflar arasındaki sözleşme gereğince kendi taraflarına dava yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ... ...'in 19.01.2016 tarihinden itibaren vefatına kadar geçen süreçte davalı ...Bilim Endüstriyel İmalat Montaj İnş. Çelik ve Mak. San. Tic. Ltd. Şti. çalışanı olduğunu, kazada adı bahsi geçen ... plaka nolu aracın ise işveren tarafından şantiye sorumlusu ... ...'a davalı firma tarafından tahsis edildiğini, ...'in ve...'ın 22.08.2016 tarihinde bindikleri ... plaka otomobilde, yani işveren şirkete ait araçta bulunmalarının, işverenin talimatıyla olmadığı gibi işveren tarafından yürütülmekte olan bir iş nedeniyle de olmadığını, kaza olayının ... için iş kazası olarak değerlendirilmesine imkan bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile açılan davanın kabulü ile ... ...'in 22.08.2016 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı ... İnş. San. ve Tic. A. Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... İnş. San. ve Tic. A. Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; ölen sigortalının müvekkili firmanın işçisi olmadığını, görev yeri ve görev tanımının müvekkili tarafından yapılmadığını, müvekkilinin davaya dahil edilmesinin usule aykırı olduğunu, olayın iş kazası olmadığını, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava şartı eksikliği nedeni ile davanın reddi gerektiğini, davayı kabul manasına gelmemekle birlikte davacının, iş kazası olduğunu iddia ettiği olay günü işvereni ile iştirak halinde yalan beyanda bulunduğunun kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... İnş. San. ve Tic. A. Ş. ile davalı Kurumun istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı ... İnş. San. ve Tic. A. Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı ... İnş. San. ve Tic. A. Ş. vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının murisi ...'in vefatı ile sonuçlanan trafik kazasının iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekili ile davalı ... İnş. San. ve Tic. A. Ş. vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.