YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2539 E.  ,  2024/4230 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/6 E., 2022/448 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalılardan işverenlere ait iş yerinde 01.01.2001-20.02.2007 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre yönünden davanın reddinin gerektiğini, bir dönem davacıyı istihdam eden ..., ..., ... İnş. Müh. Elek. Taah. Tic. Ltd. Şti. ve MYB Müşavirlik İnş. Nak. Med. San. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işverenler arasındaki ticari bağın araştırılması ve bu farklı işverenlerin davaya dahil edilmesi gerektiğini, davacı işçinin ikame ettiği işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının sonuçlanmasının beklenmesini, Kurum kayıtlarının esas olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

III.MAHKEME KARARI
Mahkemenin 09.06.2016 tarih ve 2011/564 - 2016/953 E.K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz isteminde bulunması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 17.12.2018 tarih ve 2017/5449 - 2018/9375 E.K. sayılı ilamı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının hizmet cetveli incelendiğinde; 09.12.2002-31.12.2002 döneminde dava dışı ... İnş. Müh. Elk. Taah. San. Tic. Ltd. Şti’den, 15.08.2003-12.11.2003, 30.11.2004-23.12.2004 tarihleri arasında davalı şirketin farklı sicil numaralı işyerlerinden, 10.05.2005-19.05.2005 tarihleri arasında dava dışı ... Sağlık Eczanesi iş yerinden 09.09.2005-24.10.2005, 01.08.2006-11.09.2006 ve 07.09.2006-26.10.2006 tarihleri arasında davacı şahsa ait farklı sicil numaralı işyerlerinden bildirim yapıldığı, ihtilaflı dönem bordrolarının mevcut olmadığı, dosyada tanık dinlenmeden davacının işçilik alacakları dosyasında dinlenen tanık beyanları yeterli görülerek hüküm kurulduğu, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda Mahkemece gerçek durumun resen araştırılıp sonuca gidilmesi gerektiği, somut olayda davacının yaşı dikkate alındığında askerlik yaptığı dönem araştırılmadan ihtilaflı dönem bordro tanıkları dinlenmeden, dava dışı işverenler nezdindeki çalışmalar dikkate alınmadan hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu, yapılacak işin; ihtilaflı dönemde davacının hizmet cetvelinde bildirimi olan davalı işyerleri dönem bordrolarını getirtmek, (farklı sicil numaralı davalı işverenlerin tamamı) dönem bordrolarında kayıtlı çalışanlardan re’sen belirleyerek gerçek çalışma yönünden bordro tanıklarının beyanını almak, davacının çalışmalarının kesintili geçip geçmediğini netleştirmek, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle iş yerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu iş yeri çalışanları; yoksa iş yeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek davacının çalışmasının niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince bilgilerine başvurmak, davacının askerlik yaptığı dönemi araştırarak tespit talep ettiği dönemle çakışması halinde askerlik öncesi ve sonrası makul süreyi dışlamak, davalı şahıs ile davalı işveren şirket arasında organik bağ olduğu açık olmakla birlikte tespite konu edilen dönemde Eczane ve ... İnşaat iş yeri arasında davalılar ile organik bağ olup olmadığını araştırmak, organik bağ olmadığı takdirde tespite konu edilmeyeceğini dikkate almak ve bu durumda hak düşürücü süreyi değerlendirmek, toplanan tüm deliller sonrası gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek, kabule göre de 09.12.2002-02.02.2007 tarihleri yerine 09.12.2012-02.02.2007 şeklinde hükümde yazılmasının hatalı olduğu gerekçesiyle, eksik inceleme ile verilen hüküm bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 06.10.2022 tarih ve 2019/6 - 2022/448 E.K. sayılı kararı ile usul ve yasaya uygun Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, bordro tanıklarının beyanları ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde,

Davacının davasının kısmen kabulüne; 1-Davacının 1000351 sicil numaralı ... isimli iş yerinde 10.05.2005-19.05.2005 tarihleri arasındaki hizmetlerinin iptali ile

2-Davacının, davalı ...bünyesinde bir hizmet akdine bağlı olarak,
*13.08.2003-08.09.2005 tarihleri arasında kesintisiz olarak,
*25.10.2005-31.07.2006 tarihleri arasında kesintisiz olarak,
*27.10.2006-02.02.2007 tarihleri arasında kesintisiz olarak, toplam 1116 gün çalıştığının tespiti ile (bildirilen 122 günün tenzili ile) bu sürede Kuruma bildirilmeyen 994 günlük çalışmaların tesciline,
Davacının fazlaya dair isteminin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK Başkanlığı vekili; bozma gereklerinin yerine getirilmediğini, Mahkemece eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile hüküm kurulduğunu, çalışma olgusunun ispatlanamadığını belirterek, kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi.

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

22.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.