YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2518 E.  ,  2024/3456 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2772 E., 2023/801 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/604 E., 2021/203 K.

Taraflar arasındaki uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışmanın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; Kayseri 2. Anatamir Fabrikası iş yerinde 2000-2006 yıllarında uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacıya ait Kurum kayıtlarının incelendiğini, davacının bir dönem 2 (Sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar) belge kodu, bir kısım dönem 23 (Harp malulleri ile 3713 ve 2330 sayılı kanunlara göre vazife malullüğü aylığı alanlardan kısa vadeli sigorta kollarına tabi olanlar) belge kodu ile prim bildirildiği, bir dönemden sonra ise 24 (Harp malulleri ile 3713 ve 2330 sayılı kanunlara göre vazife malullüğü aylığı alanlardan kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olanlar) belge kodu ile bildirildiğinin anlaşıldığını, kurum işlemlerinin mevzuata uygun olduğunu, davacının talep ettiği dönemler itibari ile 5 yıllık hak düşürücü süreler geçtiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Nisan 2004-Haziran 2006 yılları arasında Kayseri 2. Ana Bakım Fabrika Müdürlüğünde çalıştığını, 2006 yılında Ankara 4. Ana Bakım Fabrikası Müdürlüğüne tayin olduğunu ve 2006/7 dönem SSK prim bildirgesinin yeni görev yeri tarafından verildiğini, Kayseri 2. Ana Bakım Fabrikasındaki çalışmalarından dolayı 2004-2006 tarihleri arasında yürürlükte olan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrasının c bendine göre işlem yapıldığını, mezkur fıkrada "Kanunla kurulu sosyal güvenlik kurumlarından malullük veya emekli aylığı almakta iken bu kanuna tabi sigortalı bir işte çalışanların 78 inci maddeye göre tespit edilen prime esas kazançları üzerinden 63 üncü madde hükmüne göre Sosyal Güvenlik Destek Primi kesilir. Sosyal Güvenlik Destek Primi ödenmiş süreler, bu Kanuna göre sigortalılık süresinden sayılmaz ve 24.05.1983 tarih ve 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına tabi olarak geçen hizmetlerin birleştirilmesi hakkında Kanun hükümleri uygulanmaz, 64 üncü madde hükmüne göre toptan ödeme yapılmaz. Ancak iş kazası veya meslek hastalığı halinde 12 nci madde hükümleri uygulanır. Bunlardan kendi kanunlarına göre görev malullüğü aylığı bağlanmış olanlar Kurumdan yazılı talepte bulunurlarsa, bunlar hakkında talep tarihini takip eden aybaşından itibaren, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları da uygulanır.” hükmünün yer aldığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, ilgili tarafından talepte bulunulması halinde talep tarihini takip eden aybaşından itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının da uygulanacağı ancak dosya kapsamına göre dava konusu edilen tarihler öncesinde davacının herhangi bir yazılı talebinin bulunmaması sebebiyle, çalışmalarının uzun vadeli sigorta koluna tabi olarak bildirilmemiş olmasının hukuka uygun olduğu değerlendirildiği gerekçesi ile davanın reddine dair hüküm tesis edilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece eksik inceleme ve değerlendirme sonucu karar verildiğini, belirterek kararın kaldırılmasını, davanın kabulünü istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile MSB Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğü 2. Ana Bakım Fabrika Müdürlüğünün 02.12.2020 tarihli müzekkere cevabı ekinde yer alan aylık sosyal güvenlik destek primi bordolarında davacının 2000-2004 yılları arasında çalışmalarının göründüğü, 506 sayılı Kanun'un 3/II-C maddesindeki "Sosyal Güvenlik Destek Primi ödenmiş süreler, bu Kanun’a göre sigortalılık süresinden sayılmaz" hükmü gereğince bu dönemin davacının sigortalılık süresinde görünmediği, kurum işlemlerinin yerinde olduğu anlaşılmakla hizmet tespiti talebi yönünden de yapılacak bir işlem bulunmadığından ve neticeten davanın reddine dair Mahkeme kararı isabetli görüldüğü gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Temyiz eden taraf vekili özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, uzun vadeli sigorta kollarına tabi çalışmanın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 3/ II-C maddesi.

3. Değerlendirme
1.Eldeki davada, davacının istemi; davalı işyerinde 01.02.2000 ile 2006/ 6. ay tarihleri arasındaki çalışmalarının tüm sigorta kollarına tabii tutulması gerektiğinin tespitine, buna göre prim belgelerinde gerekli düzeltmelerin yapılmasına yöneliktir.

2.Bu kapsamda, davacının işe giriş tarihi itibarıyle 506 sayılı Kanun'un 3/II-C maddesi kapsamında uzun vadeli sigorta kollarından yararlandırılmasına ilişkin yazılı talebi bulunmasa da işe giriş tarihinden itibaren tüm sigorta kollarına tabi olarak primlerinin kesilmiş olmasının yazılı irade talebi yerine geçtiği kabul edilerek; davacının iş bu tarihler arasındaki çalışmalarının 506 sayılı Kanun'un 3/II-C maddesi uyarınca tüm sigorta kollarına tabii tutulması gerektiği hususu irdelenerek karar verilmesi gerekirken, redde dair hüküm tesisi yerinde görülmemiştir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

28.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.