YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2517 E.  ,  2024/3365 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2015/412 E., 2023/634 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkilinin Ekim 1999 tarihinde ... (... Döşeme Branda San.) adlı davalı işyerinde motorlu araç ve yat tekne branda döşeme ustası olarak işe başladığını, iş akdinin feshedildiği 20.12.2010 tarihine kadar ara vermeden çalıştığını, 20.12.2010 tarihinde iş akdine haksız olarak son verildiğini, Ekim 1999 tarihinde işe başlamasına rağmen sigorta bildiriminin 07.04.2008 tarihi itibariyle yapıldığını, bu tarihe kadar sigortasız çalıştırıldığını, primlerinin ödenmediğini, 2009 yılına kadar başka bir işyerinde sigortalı gösterildiğini, sigortalılık süresi boyunca primlerinin eksik yatırıldığını, Ekim 1999-20.12.2010 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine ve eksik yatırılan sigorta primlerinin işveren tarafından yatırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı Kurum SGK vekili cevap dilekçesinde özele: davacının 07.04.2008 tarihi ile 2008/12. Ay arasında ...sicil numaralı işyerinden sigortalı bildirildiğini, 2008/12-2010/12 arasında 1119969 sicil numaralı davalı işyeri tarafından aralıksız sigortalı bildiriminin yapıldığını, davalı işyerinin 21.09.2004 tarihinde kanun kapsamına alındığını, ve halen faal olduğunu, tespiti istenilen 1999 ile 2004 arasında işyerinin kanun kapsamında olmadığını ve hak düşümü nedeni ile reddedilmesi gerektiğini, kurumun resmi kayıtlarının incelenmesini, sadece tanık beyanlarına dayanılarak hüküm verilmemesini, bu tür davaların kamu düzeninin ilgilendirmesi nedeni ile özenle yürütülmesi gerekliliğinin Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarının gereği olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle: davacının taleplerinin Zamanaşımına uğradığını, açılan tespit davasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının iş yerinde 19.12.2008 tarihinde çalışmaya başladığını, iş yerinin 2004 tarihinde açıldığını ve 2006 Mayıs ayında kapandığını, daha sonra 2008 yılında başka bir açılış yaptığını, 2008 yılından önce iş yerinde çalışmasının mümkün olamayacağını, davacının ücretinin SGK kayıtlarında yer aldığını, belirterek açılan davanın reddinekarar verilmesini savunmuştur.

III.MAHKEME KARARI
Özetle; “Davanın kısmen kabulüne,” dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.“1-...İnceleme konusu davada; davacı Ekim 1999 - 20.12.2010 tarihleri arasında döşeme ustası olarak davalı işyerinde çaşıltığını, kuruma eksik bildirilen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme, davanın kısmen kabulü ile davacının 21.09.2004-06.04.2008 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar vermiştir. Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Davalı işverenin, dava konusu işyerinin 2004 yılında açıldığı, 2006 Mayıs ayında kapandığı, daha sonra 2008 yılında işyerini tekrar açtığı iddiası karşısında, Mahkemece davalı işverene ait işyerinin bu sürelerde faal olup olmadığının araştırılmadığı, dinlenen tanıklara da işyerinin kapalı olduğu iddia edilen dönemde davalı işyerinde işçi çalıştırılıp çalıştırılmadığının sorulmadığı, ayrıca davacının 2006-2008 yılları arasında çalıştığına dair davacı tanık beyanları dışında hükme yeterli delil bulunmadığı anlaşılmıştır. Şu halde Mahkemece; re'sen araştırma yapılarak, davalı işverene ait işyerinin kapalı olduğu iddia edilen 2006 Mayıs- 2008 döneminde faal olup olmadığı araştırılmalı, davalı işyeri ile ilgili, tüm belgeler, vergi kayıtları, muhtasar beyannameler ve yoklama tutanakları, davalı işveren adına kayıtlı veya ortağı olduğu başka işyerinin olup olmadığı, var ise bunların niteliği, kapsam tarihi, vergi kayıtları, açılış ve kapanış tarihleri ile davacının burada geçen çalışmalarının olup olmadığı araştırılmalı, uyuşmazlık konusu döneme ilişkin davacının çalışmaları ile ilgili tüm belgeler davalı Kurumdan; puantaj kayıtları ve ücret tediye bordrolarının asılları işverenden getirtilmeli, iş bu belgelerden sigortalının imzasını içerenler yönünden imzanın davacıya aidiyeti davacı tarafından kabul edilenler ile, inkâr edilip de, aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan, yine davacı tarafından hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksi eşdeğerde delillerle kanıtlanması için davacıya delilleri sorulmalı, özellikle davacının 2006-2008 yılları arasındaki çalışma iddiasının ispatı için davacı ile birlikte çalışan ve işverenlerin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler emniyet araştırması ve Kurumdan sorulmak suretiyle saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ayrıca davalı işyerinin faaliyetine ara verip vermediği, vermiş ise ne kadar ara verdiği hususları da sorulmalı böylece bu konuda yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. ” gerekçesi ile bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; davanın kısmen kabulü ile
Davacının 21.09.2004-30.04.2006 alt sınır kazanç ve davalı 1.119.969,034 işyeri sicil numarası üzerinden;

21.09.2004-31.12.2004 süresi için 100 gün ve günlük 14.805.000,00 ETL,

01.01.2005-31.12.2005 süresi için 360 gün ve günlük 16,29 TL,
01.01.2006-30.04.2006 süresi için 120 gün ve günlük 17,70 TL ücret ile 4/1-a kapsamında çalıştığının tespitine,

Fazlaya ilişkin taleplerin reddine, dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı işveren vekili dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece verilen kararın bozulmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.