YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2467 E.  ,  2024/4931 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2364 E., 2023/1908 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/735 E., 2022/382 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalılar ... Gayrımenkul Geliştirme A.Ş (eski ünvan ... Tic. Taah. ve İnş. A.Ş), ... Yatırım Holding Anonim Şirketi vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı ve davalılar ... Gayrımenkul Geliştirme A.Ş (eski ünvan ... Tic. Taah. ve İnş. A.Ş), ... Yatırım Holding Anonim Şirketi vekilleri tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi Şevin Kaya Bostan tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının 16.10.2017 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP
1.Davalı ... Gayrımenkul Geliştirme A.Ş (Eski Unvan ... Ticaret Taahhüt ve İnş. A.Ş) vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... ... Adi Ortaklığının ortaklarından biri olduğunu, işin yapımını anahtar teslim suretiyle diğer davalı şirket ... İnşaat.. Şirketine bıraktığından ve işçinin işvereni olmadığından dava konusu kazadan dolayı hukuki ve cezai sorumluluğu bulunmadığını, bu nedenle işbu davanın müvekkil şirket bakımından pasif husumet yokluğu gerekçesiyle reddedilmesi gerektiğini, müvekkil şirketin ortağı olduğu adi ortaklık ile diğer davalı şirket ... .... İnşaat arasında eser sözleşmesi akdedilmiş olduğundan taraflar arasında bağımlılık ilişkisi olmadığını, müvekkil şirketin kanundan ve sözleşmeden doğan sorumluluğu bulunmadığından davanın müvekkil şirket açısından reddi gerektiğini, işin tamamıyla yükleniciye bırakıldığı durumlarda işverenin sorumlu olmayacağına dair Yargıtayın yerleşik içtihatları mevcut olduğunu, davaya konu kazanın meydana gelmesinde tarafların kusurlarının Mahkemece tespiti gerektiğini, davanın müvekkil şirket yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Yatırım Holding A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkil şirket çalışanı olmadığını ve diğer davalılardan "... İnşaat ve Nakliye Montaj San. ve Tic. Ltd. Şti." ile müvekkilimiz arasında asıl işverenlik - alt işverenlik ilişkisi bulunmadığını, davacının diğer davalı ... .... İnşaat çalışanı olduğunu, müvekkil şirket ile herhangi bir işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının SGK kayıtları incelendiğinde bu durumun açıkça ortaya çıkacağını, müvekkil şirketin diğer davalı ... .... Şirketi ile kurduğu adi ortaklık ile yatırım yapmak amacıyla hareket eden bir yatırımcı şirket konumunda olduğunu, müvekkil şirket ...-... adi ortaklığındaki ortaklığı çerçevesinde "anahtar teslim seramik zemin duvar ve merdiven kaplama işlerinin yapılması" işini, anahtar teslim birim fiyat usulü ile yapılması amacıyla ana yüklenici sıfatıyla "... İnşaat ve Nakliye Montaj San. ve Tic. Ltd. Şti. ile 21.08.2017 tarihinde eser sözleşmesi akdederek ... inşaata bırakmış olduğunu, bu sebeple davanın müvekkil yönünden husumetten reddi gerektiğini, müvekkili şirketin iş kazasının gerçekleştiği yerde sürekli bir elamanı bulunmadığı gibi davacı ile herhangi bir işverenlik ilişkisi bulunmadığını, bu sebeple oluşan kaza sebebiyle müvekkiline "kusur" yöneltilemeyeceğini ve kazayla müvekkil şirket arasında bir illiyet bağı da bulunmadığını, diğer davalı ... İnşaat .... Şirketinin kendi iştigal sahası olan bu işlerde tüm iş güvenliği önlemlerini almak, işçilere eğitim vermek, işçiler tarafından gerekli önlemelerin alıp- almadığına ilişkin denetimleri yapmakla yükümlü olan kişi olduğunu, yaşanan elim olay ile müvekkilinin hiçbir açıdan ilgisi bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... İnşaat Nakliye Montaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı şirketin süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı tespit edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı aleyhine açmış olduğu maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 514.403,86 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 16.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tedavi-ilaç masrafı talebinin reddine, davacının davalı aleyhine açmış olduğu manevi tazminat davasının kabulü ile davacının yaşı, sosyal ve ekonomik durumu, kusur oranı, kaza tarihi, davacının yaralanmasının derecesi, paranın alım gücü ve olayın ağırlığı gibi özellikler gözönünde bulundurularak 60.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar ... Gayrımenkul Geliştirme A.Ş., ... Yatırım Holding Anonim Şirketi vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dosyasında iş kazasının meydana gelmesinde davacının hiçbir kusurunun bulunmadığını, bu kazanın meydana gelmesinde kusurun tamamen davalı işverende olduğunu, davacının maddi zararı Mahkemece karar verilen 514.403,86 TL'nin çok çok üstünde olduğunu, dolayısıyla maddi tazminat olarak bu miktarın çok daha yükseğinden karar vermesi gerektiğini, bu nedenle işbu karara maddi tazminat ve maddi tazminat hesaplama noktasında itiraz ettiklerini belirterek; Mahkeme kararının kaldırılarak davacının tüm taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini bildirmiştir.

2.Davalı ... Gayrımenkul Geliştirme A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirket ... ... adi ortaklığının ortaklarından biri olup, işin yapımını anahtar teslim suretiyle diğer davalı şirket ... İnşaata bıraktığını, davacının, ... İnşaat'ın çalışanı olup davalı şirket davacının işvereni olmadığından dava konusu kazadan dolayı hukuki ve cezai sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle işbu davanın davalı şirket bakımından pasif husumet yokluğu gerekçesiyle reddedilmesinin gerektiğini, Yerel Mahkeme kararında kabul edilen maddi tazminat tutarı hesaplamasında kullanılan hesaplama oranları da fahiş olarak belirlenmiş olup bu yönüyle huzurdaki dava kapsamında hesaplanan maddi tazminat tutarı da fahiş ve hukuka aykırı halde olduğunu, davacı işçinin, herhangi bir sendikaya üye olmamasına veya çalışanı olduğu ... İnşaat bünyesinde toplu iş sözleşmesi akdedilmemesine rağmen Mahkeme kararında yapılan maddi tazminat hesaplamasında, inşaat işçileri sendikasının sunmuş olduğu ortalama ücretin hükme esas alınması hatalı olup bu yönüyle de Mahkeme kararındaki maddi tazminat hesaplamasının hatalı olduğunu, Mahkeme kararında hükmolunan manevi tazminat tutarı fahiş halde olup hiçbir şekilde kabulünün mümkün olmadığını belirterek; Mahkeme kararının kaldırılarak davacının tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep ettiklerini bildirmiştir.

3.Davalı ... Yatırım Holding Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme tarafından maddi tazminat davasının kısmen kabulüne ve manevi tazminat davasının kabulüne karar verilmesi haksız ve hukuka aykırı olup, kararda kabul edilen tutarlar fahiş olduğunu, davalı şirketin dava konusu üzücü olayda herhangi bir sorumluluğu bulunmamakta olup buna dair tüm bilgi ve belgeler dosyaya da sunulmuş halde olduğunu, bu sebeplerle istinaf başvurularının kabul edilmesi ve davanın esastan reddine karar verilmesinin gerektiğini, maddi tazminat hesaplamasında, sendikasız bir işçi olan davacı için sendika tarafından bildirilen emsal ücretin hükme esas alınması da hatalı olup Türkiye İstatistik Kurumu tarafından bildirilen emsal ücrete göre yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasının gerektiğini, davalı şirket ... ... adi ortaklığının ortaklarından biri olup, işin yapımını anahtar teslim suretiyle diğer davalı şirket ... İnşaata bıraktığını, davacı, ... İnşaat'ın çalışanı olup davalı şirket davacının işvereni olmadığından dava konusu kazadan dolayı hukuki ve cezai sorumluluğunun bulunmadığını, Mahkeme kararında kabul edilen maddi tazminat tutarı hesaplamasında kullanılan hesaplama oranları da fahiş olarak belirlenmiş olup, bu yönüyle huzurdaki dava kapsamında hesaplanan maddi tazminat tutarı da fahiş ve hukuka aykırı olduğunu, davacı işçi, herhangi bir sendikaya üye olmamasına veya çalışanı olduğu ... İnşaat bünyesinde toplu iş sözleşmesi akdedilmemesine rağmen Mahkeme kararında yapılan maddi tazminat hesaplamasında, inşaat işçileri sendikasının sunmuş olduğu ortalama ücretin hükme esas alınması hatalı olup bu yönüyle de Mahkeme kararındaki maddi tazminat hesaplamasının hatalı olduğunu, Mahkeme kararında hükmolunan manevi tazminat tutarı fahiş halde olup hiçbir şekilde kabulünün mümkün olmadığını belirterek; Mahkeme kararının kaldırılarak davacının tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep ettiklerini bildirmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki nitelendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacının davalılardan ... .... Şirketinin sigortalı işçisi olduğu, diğer davalıların asıl işveren olduğu, şantiyede çalışırken 16.10.2017 tarihinde iş kazası geçirdiği, maluliyet oranının %47,2 olduğunun Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesince de kesinleştiği, alınan kusur raporunda davacının %15, davalıların %85 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, hesaplamaların bu maluliyet oranı ve kusur oranlarına göre yapıldığı ve doğru olduğu, İlk Derece Mahkemesinin kararında bir isabetsizlik bulunmadığından tarafların maddi tazminat yönünden tüm istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, davacı yararına 60.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin isabetli olduğu gerekçesiyle davacı ve davalılar ... Gayrımenkul Geliştirme A.Ş., ... Yatırım Holding Anonim Şirketi vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar ... Gayrımenkul Geliştirme A.Ş., ... Yatırım Holding Anonim Şirketi vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Gayrımenkul Geliştirme A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... Yatırım Holding Anonim Şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme
1. Manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanunun 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı HMK nın 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarın Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2. Maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'nun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, davacı ve davalılar ... Gayrımenkul Geliştirme A.Ş, ... Yatırım Holding Anonim Şirketi vekillerinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının, istinaf itirazları olarak da ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında değerlendirildiği hususları da dikkate alınarak, temyiz kapsam ve nedenlerine göre tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı ve davalılar ... Gayrımenkul Geliştirme A.Ş., ... Yatırım Holding Anonim Şirketi vekillerinin manevi tazminata yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2. Davacı ve davalılar ... Gayrımenkul Geliştirme A.Ş, ... Yatırım Holding Anonim Şirketi maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden ilgilerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.