YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2390 E.  ,  2024/3448 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/211 E., 2023/443 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde;davacının 22.09.2009 – 14.07.2017 tarihleri arasında davalı ...'ya ait evde ev hizmetlerinde kesintisiz olarak çalıştığının ve bu dönem içerisinde 21.10.2011 – 12.02.2015 tarihleri arasındaki çalışmalarının da davalı şirkette değil davalı ... yanında geçtiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalılar vekili, davacının çalışmalarının Kuruma bildirilen süreler kadar olduğunu, davacının 21.10.2011 tarihinin öncesinde hiçbir çalışmasının bulunmadığının Kurum resmi kayıtları ve davacıdan sadır yazılı belgeler ile sabit olduğunu, bu tarihten önce davacının ne tüzel kişi ne de gerçek kişi davalılar nezdinde hiç bir surette çalışmasının söz konusu olmadığını, davacının davalılardan ... Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. adına tescilli 1404634 sicil numaralı işyerinde 21.10.2011-12.02.2015 tarihleri arasında sürmüş olan sigortalılığının diğer davalı ... adına tescilli ... sicil numaralı işyerinde geçtiğinin tespitinin talep edilmesinde hiç bir hukuki yararının bulunmadığını özet olarak belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 22.10.2019 tarihli ve 2017/463 Esas, 2019/678 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının, davalı...' ya ait ... sicil sayılı dosyada işlem gören iş yerinde 22.02.2009 – 14.07.2017 tarihleri arasında 2009 yılı 2. ayında 7 gün, 2009 yılı 3-12. ayları arasında 300 gün, 2010 yılı 1-12. aylarında 360 gün, 2011 yılı 1-12. aylarında 360 gün, 2012 yılı 1-12. aylarında 360 gün, 2013 yılı 1-12. aylarında 360 gün, 2014 yılı 1-12. aylarında 360 gün, 2015 yılı 1. ayında 30 gün, 2016 yılı 2. ayında 13 gün olmak üzere hizmet takdirine istinaden asgari ücretle 2150 gün çalıştığının, bu çalışmasının 1.054 gününün Kurumda ....sicil sayılı dosyada işlem gören ... Madencilik San. ve Tic. A.Ş. iş yerinden bildirildiği, 1.096 günlük çalışmasının bildirilmediğinin, Kurumda .... sicil sayılı dosyada işlem gören ... Madencilik San. ve Tic. A.Ş. unvanlı iş yerinde Kurum’a bildirilen 21.10.2011 – 13.02.2015 tarihleri arasında 1.054 günlük çalışmasının davalı işveren ...nezdinde geçtiği ve bu çalışmalarının...' ya ait ... sicil numarasına aktarılması gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 30.11.2021 tarihli ve 2019/2161 E., 2021/1900 K. sayılı kararıyla; davalılar vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin, 12.05.2022 gün ve 2022/2563 Esas 2022/7088 Karar sayılı ilamı ile " Eldeki davada, Mahkemece kurulan hükümde davacının davalı ... Madencilik San. ve Tic. A.Ş. unvanlı iş yerinde Kurum’a bildirilen hizmetlerinin davalı işveren ...nezdinde geçtiğinin tespitine ilişkin değerlendirme yerindedir. Ne var ki davacının davalının ev hizmetlerinde geçen çalışmasının tespitine yönelik olarak duruşmalarda dinlenen tanık beyanları hüküm kurmaya yetersiz olup Mahkemece davacının ihtilaf konusu dönem içerisinde davalının ev hizmetlerinde çalışıp çalışmadığı hususu her türlü şüpheden uzak bir şekilde belirlenmemiştir.

Mahkemece, re'sen araştırma ilkesi de dikkate alınıp davalı konut ile aynı ve komşu apartmanlarda uzun yıllar oturan ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar (diğer evlerde çalışanlar, komşu market ve bakkal işleten ve çalışanları, kapıcı, bekçi v.b. olarak görev yapmış kişiler) ilgili ..., Vergi Dairesi, Emniyet, Belediye, Nüfus Müdürlüğü aracılığıyla tespit edilerek bu şahısların duruşmalarda tanık sıfatıyla davacının çalışmasının varlığı ve niteliği, çalışmanın tam veya kısmi süreli olup olmadığına dair ayrıntılı beyanlarına başvurulmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir." belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesince, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı ...' ya ait ev hizmetleri iş yerinde 22.02.2009 tarihinde çalışmaya başladığı, 14.07.2017 tarihine kadar bu iş yerinde çalıştığı, celp edilen sigorta kayıtlarından davacının davalılardan ... Madencilik A.Ş.' ye ait iş yerinde 21.10.2011 tarihi ile 12.02.2015 tarihlerinde bu iş yerinde çalışıyormuş gibi sigortalı gösterildiği ancak davacının bu iş yerinde çalışmadığı, tüm çalışmasının ...' ya ait ev hizmetleri iş yerinde geçtiği anlaşıldığından davanın kabulü ile davacının, davalı...' ya ait ....sicil sayılı dosyada işlem gören iş yerinde 22.02.2009-14.07.2017 tarihleri arasında 2009 yılı 2. ayında 7 gün, 2009 yılı 312. ayları arasında 300 gün, 2010 yılı 1-12. aylarında 360 gün, 2011 yılı 1-12. aylarında 360 gün, 2012 yılı 1-12. aylarında 360 gün, 2013 yılı 1-12. aylarında 360 gün, 2014 yılı 1-12. aylarında 360 gün, 2015 yılı 1. ayında 30 gün, 2016 yılı 2. ayında 13 gün olmak üzere hizmet takdirine istinaden asgari ücretle 2150 gün çalıştığının, bu çalışmasının 1054 gününün kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... Madencilik San. ve Tic. A.Ş. iş yerinden bildirildiği, 1096 günlük çalışmasının bildirilmediği, Kurumda....sicil sayılı dosyada işlem gören ... Madencilik San. ve Tic. A.Ş. unvanlı iş yerinde kuruma bildirilen 21.10.2011-13.02.2015 tarihleri arasında 1054 günlük çalışmasının davalı işveren ...nezdinde geçtiği ve bu çalışmalarının...' ya ait .... sicil numarasına aktarılması gerektiğinin tespitine yönelik davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalılar vekili tarafından sunulan temyiz dilekçesi ile hükme esas alınan bilirkişi raporunda ortaya konulan tespitlerin münhasıran tanık anlatımlarına dayandırılmakla beraber tanıkların hiç birisinin bordro tanığı veya civar işyeri tanığı olmadığı, davacının davalı şirket nezdinde geçen çalışmalarının diğer davalı ...nezdinde geçtiğinin tespiti isteminde hiç bir hukuki yararının bulunmadığı özet olarak usul ve yasaya aykırı olarak kurulan bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili tarafından sunulan dilekçe ile Mahkemece dinlenen tanıkların davacının öz oğlu ve kardeşi olduğu, bu tanık beyanlarının dikkate alınmasının doğru olmadığı özet olarak belirtilerek İlk Derece Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma neticesi verilen kararının bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ve özellikle davalılardan ...'nun isminin hüküm kısmında .... olarak yazılmış olmasının mahallinde düzeltilebileceği anlaşılmakla; davalılar ve feri müdahil SGK vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar ve Feri müdahil SGK vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgililerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi