YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2374 E.  ,  2024/3812 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1436 E., 2023/2754 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çankırı 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2018/1058 E., 2021/1412 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, davacı ile davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; müvekkili ...'ın davalı ... Belediyesinde 15.09.2014 ile 15.06.2017 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı vekili, davacı tarafın dava dilekçesinde bahsi geçen 15.09.2014-15.06.2017 tarihleri arasında Kurum bünyesinde çalıştığı iddiasının herhangi bir gerçeklik payı taşımadığını, ekte sunulan protokolden de anlaşılacağı üzere müvekkil Kurum bünyesinde faaliyet gösteren Kadın Eğitim Merkezinde faaliyet göstermek üzere davacı taraf ile müvekkil Kurum arasında 15.09.2014 tarihinde bir hizmet alımı sözleşmesi gerçekleştirildiğini, düzenlenen protokol kapsamında davacı taraf ile kendisinden 11 ay süre ile hizmet alımı sağlanması adına söz konusu protokol imzalandığını, protokolün bitiş tarihi itibari ile de davacı tarafın Kurum ile herhangi bir iş ilişkisi kalmadığını, zira davacı tarafın dosyaya sunduğu hesap hareketlerinin sergilendiği evrakta da davacı tarafa en son Kurum tarafından 27.08.2015 tarihinde hizmet alımı ücreti yatırıldığını, bu tarihin de hizmet alımı sözleşmesinin bitiş tarihi ile denk düştüğünü belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, Kurum kayıtları resmi yazılı belge vasfında belgeler olup, kayıtların aksi yönünde iddiaların aynı nitelikte belgelerle desteklenmesi ve ispatlanması gerektiğini, hizmet tespit davaları kamu düzeninden olduğundan hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek ölçüde ispatlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile davacının davalı yanında 15.09.2014 ile 15.08.2015 tarihleri arası 5510 sayılı Kanun kapsamında asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazla ilişkin istemin reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ile davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamından ve dinlenen kamu tanık beyanlarından, davacının 15.09.2014-15.08.2015 tarihleri arasında davalı yanında çalıştığı anlaşılmakla kurulan hükme ilişkin Mahkemenin vakıa ve hukuk değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile başvurunun esastan reddine dair hüküm verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2. Eldeki davada, davacıya ait Ziraat Bankası hesabı incelendiğinde 16.12.2015 ile 02.06.2017 tarihleri arasında ... Ovacıklı tarafından düzenli şekilde 1000 Tl yatırıldığı anlaşılmakla, iş bu ödeme de ismi geçen söz konusu kişinin kim olduğu belediye ile ilişkisinin bulunup bulunmadığı, belediye ile ilişkisi tespit edildiği taktirde bu ödemeleri belediye adına yapıp yapmadığı ve de hizmet karşılığı mı yapıldığı amacın ne olduğu hususu araştırılarak hüküm tesis edilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar tesisi yerinde görülmemiştir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.