YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2363 E.  ,  2024/4488 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/54 E., 2024/35 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/243 E., 2023/342 K.

Taraflar arasındaki aidiyetin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 20.05.1984 - 31.05.1984 tarihleri arasında ...-... ... yanında sigortalı olarak çalıştığını, işe başlangıç tarihinin 01.05.1992 olarak göründüğünü, bu nedenle emeklilik tarihinin 01.01.2019 olarak belirlendiğini, müvekkiline yeni bir sicil numarası verildiğinden dolayı bu sicildeki çalışmasının hizmetinde görünmediğini beyanla davacının işe başlangıç tarihinin 20.05.1984 olduğunun ve 20.05.1984 - 31.05.1984 tarihleri arasındaki hizmetinin siciline eklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum tarafından yapılan işlemlerde kanun ve yasalara aykırı bir işlem bulunmadığını, müvekkili Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ...'nın dava dışı 109777 sicil no.lu iş yerinde 20.05.1984 - 31.05.1984 tarihleri arasında fiilen çalıştığı hususunun ispatlanamadığı, davacıya ilişkin 20.05.1984 - 31.05.1984 tarihleri arasında dava dışı 109777 sicil no.lu ... Kardeşler isimli iş yerinden davacı adına düzenlenen bir işe giriş bildirgesi de mevcut olmadığından 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu hususu da nazara alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde 40 yıl önce çalıştığı bir iş yerinde 1 ay çalışan bir kişiyi tanıkların hatırlamasının mümkün olmadığını, Kırklareli'nde yaşayan alakasız bir insanın dosyaya dahil edilmesinin yerinde olmadığını, aynı iş yerinde çalışan kardeşinin tanık olarak dinlendiğini, davacının çalışmalarının hataen ... isimli bir başkasının sigorta hizmet cetveline aktarıldığını, yapılan hatanın düzeltilmesi gerektiğini, bordro tanıklarının ...'ı hiç tanımadıklarını beyan ettiklerini, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 20.05.1984 - 31.05.1984 tarihleri arasında dava dışı 109777 sicil no.lu ...-... ... isimli iş yerinden yapılan bildirimlerin davacıya aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.) Dava, aidiyet tespiti istemine ilişkin olup bu tür davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

3. Değerlendirme
1. İnceleme konusu eldeki davada, davacı taraf 20.05.1984 - 31.05.1984 tarihleri arasında dava dışı ... - ... ... ünvanlı iş yerinde 0600015436253 sicil numarası ile ... adına bildirilen 10 günlük hizmetlerin kendisine ait olduğunu beyan ederek söz konusu sigorta kayıtlarının kendisine ait 060001999208595 sicil numarasına aktarılarak düzeltilmesi istemiyle açmış olduğu davada, Mahkemece, davacı ...'nın uyuşmazlık konusu dönemde fiilen çalıştığı hususunun ispatlanamadığı, davacı adına düzenlenen işe giriş bildirgesi de mevcut olmadığından 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu da nazara alınarak davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

2. Somut olayda, dava dışı 109777 sicil numaralı ... - ... ... ünvanlı iş yerinden düzenlenen dönem bordrosunda 0600015436253 sicil numarası ile ... adına 20.05.1984 - 31.05.1984 tarihleri arasında bildirim yapıldığı, söz konusu bordroda bildirimi yapılan ... adına herhangi bir kimlik bilgisinin yer almadığı, davalı Kurum kayıtlarında 0600015436253 sicil numarasının 08.03.1964 - Çaykara doğumlu ...' ait olduğu, dava dışı ...'ın Hizmet Döküm Cetveli incelendiğinde ise 1984/2 nci dönemde 31622 sicil numaralı başka bir iş yerinden bildirimi olup aynı listede 109777 sicil numaralı iş yerinden 20.05.1984 - 31.05.1984 tarihleri arasında 10 gün hizmetin aynı sicil numarası ile ... adına gözüktüğü, Sıhhıye Sosyal Güvenlik Merkezinin 01.02.2019 tarihli yazısı ile ihtilaf konusu olan 10 günlük hizmet bildiriminin herhangi bir sigortalıya mal edilmediğinin bildirildiği, diğer taraftan yapılan araştırmaya göre Kurum kayıtlarında davacıdan başka 12.11.1962 doğumlu ...'nın bulunduğu tespit edilerek davaya dahil edildiği, dahili davalı ...'nın sicil dosyası incelendiğinde ise 01.05.1985 tarihinden itibaren Gelir Vergisine tabi olarak 1479 sayılı Kanun kapsamında 4/b sigortalısı olduğu, 1988 tarihinden itibaren ise 4/a kapsamında çalışmalarının başladığı, ihtilaf konusu olan 1984/2 nci dönemde ise herhangi bir çalışmasının bulunmadığı, 01.04.2014 tarihinden itibaren kendisine yaşlılık aylığı bağlandığı anlaşılmıştır.

3. Bu kapsamda dava dışı 109777 sicil numaralı ... - ... ... ünvanlı iş yerinden bildirilen 20.05.1984 - 31.05.1984 tarihleri arasındaki 10 günlük hizmetin gerek dava dışı ...'a, gerekse dahili davalı ...'ya da mal edilmemiş olması karşısında Mahkemece, 109777 sicil numaralı ... - ... ... ünvanlı iş yerinden bildirilen 1984/2 nci dönem bordrosunda adı bulunan daha fazla bordro tanıklarının ifadesine başvurulması, uyuşmazlık konusu dönemde iş yeri adresinin "Gölbaşı 23 km Ankara" olduğu gözetilerek Gölbaşı İlçe Emniyet Müdürlüğü, İlçe Zabıta Müdürlüğü aracılığıyla komşu iş yerleri araştırılarak bu iş yerlerini işleten, çalışan komşu iş yeri tanıkları tespit olunarak dinlenilmesi, öte yandan davacı tarafça dosyaya ibraz olunan ve "... Kardeşler" firmasında çalıştığına dair düzenlenen fotoğraflı "Çalışma Belgesi" de araştırılarak, iş yerine yazılacak müzekkere ile davacının çalışmalarının ve düzenlenen Çalışma Belgesinin neye istinaden düzenlendiğinin sorulması, gerekirse iş yeri sahipleri ... ... ve ... ...'ın kamu tanığı sıfatıyla beyanlarının da alınması, dosya kapsamında beyanlarına başvurulan davacı tanığı ve ağabeyi olan ...'nın çalışmasının geçtiği Güriş Makine ünvanlı iş yeri ile bordro tanığı ...'ın çalıştıkları iş yerinin Pi Makine isimli iş yerinin taşeron firması olduğu yönündeki beyanı da nazara alınarak, bu iki iş yeri de araştırılarak bu işyerlerinden uyuşmazlık konusu dönemde davacının çalışması hakkında bilgi sahibi olabilecek kamu tanıklarının da tespit olunup, dinlenmesi suretiyle uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.