YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2345 E.  ,  2024/6829 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1512 E., 2023/1894 K.
KARAR : Kısmen Kabul
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/28 E., 2022/6 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen prime esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının daha önceden yaptığı Adana İl Özel İdaresinde iken intibak farkı alacağı ve tespiti için açtıkları davada davacının lehine doğan ücret ve yıpranma prim farkı, ilave tediye, akdi ilave tediye farkı kalemlerinde farklar çıktığını, bu farkların davacıya ödendiğini, Adana 2. İş Mahkemesinin 2012/1003 Esas-2013/553 Karar sayılı kararı ile intibakı yapılarak davacının dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık dönem için gelir artışı ve buna bağlı olarak SSK prim farkının çalıştığı Kurumdan tahsili davacının primlerine yansıtılması gerekmekte olduğu halde bu hususa riayet edilmeyerek prim farkının yatırılmadığını, bu hususda SGK Adana İl Müdürlüğüne yaptıkları başvuru neticesinde prim farklarının tahsiline yönelik bir işlem yapılmadığını, bu durumun davacının emekli maaşının da düşük bağlanmasına sebebiyet verdiğini belirterek, Adana 2. İş Mahkemesinin 2012/1003 Esas-2013/553 Karar sayılı dosyasında belirlenen ücretlere göre Sosyal Güvenlik prim farkının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ... İl Mahalli İdareler Müdürlüğünün 27.03.2014 tarih ve 02 K. sayılı Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu kararı ile Ceyhan Belediyesine devredildiğini, Kuruma husumet yöneltilemeyeceğini, söz konusu intibakın herhangi bir Kurum hatasından kaynaklanmadığını, TİS gereği elde edilmiş bir hak olduğunu, Kuruma izafe edilecek bir kusurun bulunmadığını, davacının çalıştığı dönemde SSK primlerinin eksiksiz olarak yatırıldığını, davanın süresi içerisinde açılmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun mevzuat dahilinde tespit edilen belgelere ve yazılı Kanun gereği işlem yapmakta olduğunu, hukuka aykırı hiçbir işleminin bulunmadığını belirterek haksız davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile

Davacının davalı ... bünyesinde; 2007 Aralık ayında 27,60 TL, 2008 Ocak ayında 82,80 TL, 2008 Şubat ayında 82,80 TL, 2008 Mart ayında 89,10 TL, 2008 Nisan ayında 89,10 TL, 2008 Mayıs ayında 89,10 TL, 2008 Haziran ayında 89,10 TL, 2008 Temmuz ayında 89,10 TL, 2008 Ağustos ayında 89,10 TL, 2008 Eylül ayında 92,70 TL, 2008 Ekim ayında 92,70 TL, 2008 Kasım ayında 92,70 TL, 2008 Aralık ayında 92,70 TL, 2009 Ocak ayında 92,70 TL, 2009 Şubat ayında 92,70 TL, 2009 Mart ayında 98,10 TL, 2009 Nisan ayında 98,10 TL, 2009 Mayıs ayında 98,10 TL, 2009 Haziran ayında 98,10 TL, 2009 Temmuz ayında 98,10 TL, 2009 Ağustos ayında 98,10 TL, 2009 Eylül ayında 103,50 TL, 2009 Ekim ayında 103,50 TL, 2009 Kasım ayında 103,50 TL, 2009 Aralık ayında 103,50 TL, 2010 Ocak ayında 103,50 TL, 2010 Şubat ayında 103,50 TL, 2010 Mart ayında 106,80 TL, 2010 Nisan ayında 106,80 TL, 2010 Mayıs ayında 106,80 TL, 2010 Haziran ayında 106,80 TL, 2010 Temmuz ayında 106,80 TL, 2010 Ağustos ayında 106,80 TL, 2010 Eylül ayında 109,50 TL, 2010 Ekim ayında 109,50 TL, 2010 Kasım ayında 109,50 TL, 2010 Aralık ayında 109,50 TL, 2011 Ocak ayında 109,50 TL, 2011 Şubat ayında 109,50 TL, 2011 Mart ayında 118,50 TL, 2011 Nisan ayında 118,50 TL, 2011 Mayıs ayında 118,50 TL, 2011 Haziran ayında 118,50 TL, 2011 Temmuz ayında 118,50 TL, 2011 Ağustos ayında 118,50 TL, 2011 Eylül ayında 123,30 TL, 2011 Ekim ayında 123,30 TL, 2011 Kasım ayında 123,30 TL, 2011 Aralık ayında 123,30 TL, 2012 Ocak ayında 123,30 TL, 2012 Şubat ayında 123,30 TL, 2012 Mart ayında 127,50 TL, 2012 Nisan ayında 127,50 TL, 2012 Mayıs ayında 127,50 TL, 2012 Haziran ayında 127,50 TL, 2012 Temmuz ayında 127,50 TL, 2012 Ağustos ayında 127,50 TL, 2012 Eylül ayında 131,40 TL, 2012 Ekim ayında 131,40 TL, 2012 Kasım ayında 131,40 TL, 2012 Aralık ayında 100,74 TL olmak üzere 6.609,91 TL prime esas kazancın eksik bildirildiğinin tespitine, 2014 yılı Mayıs ayı bordrosunun 2.968,30 TL prime esas kazanç olduğunun tespitine, ... Yatırım İzleme Kordinasyon kurumu yönünden davanın reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ... Belediyesi ve davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının Adana İl Özel İdaresinde çalıştığı döneme ilişkin intibak farkı alacağı ve tespiti için açtığı davanın, ücret ve yıpranma prim farkı, ilave tediye, akdi ilave tediye farkı kalemleri yönünden müvekkili lehine sonuçlandığını, müvekkili lehine intibak farkları çıkması nedeniyle geriye dönük prim farkı için açılan davada ... Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığının hasım olarak gösterildiğini, dava konusu SGK prim farklarına esas teşkil eden kalemlerin hüküm altına alındığı Adana 2. İş Mahkemesinin 2012/1003 esas-2013/553 Karar sayılı kararın Adana İl Özel İdaresi bünyesinde olması ve mezkur hüküm uyarınca SGK prim farkları için APHB'leri vermekle yükümlü olan Kurum Adana İl Özel İdaresi olup devralan Seyhan Belediye Başkanlığının sorumlu olması düşünülemeyeceğinden ve bu dönem borçlarından dolayı açılacak davalarda ... Yatırım İzleme Koordinasyon Başkalığının hasım gösterilmesi zarureti dikkate alındığında sonradan mahkeme kararı ile yasal düzenleme nedeniyle hasım değiştirilmesi yoluna gidilmesinden müvekkillinin kusurunun bulunmadığını, ... tarafından İl Mahalli İdareler Müdürlüğü Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu adı altında kurulan komisyon kararı ile başka bir kamu kurumu olan Seyhan Belediye Başkanlığına müvekkilinin atamasının yapıldığını, davalı taraf değişikliğinin 6360 sayılı Kanun'dan kaynaklanması ve Kanun'da davaya konu alacaklarda husumetin kime ait olduğu hususu düzenlenmediğinden taraflarınca husumetin yöneltileceği Kurumun doğru olarak tayin edilmesi beklenemeyeceğinden davalı ... Yatırım İzleme Kordinasyon Başkanlığı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, sadece yargılama masraflarına hükmedilmesi gerektiğinden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının bulunduğunu, davacının daha öncede Adana İl Özel İdaresinde çalıştığını, Kurumun kapatılması neticesinde davacının belediyede çalışmaya başladığını, daha sonra Adana Müze Müdürlüğünde görevlendirildiğini, davacının Adana İl Özel İdaresinde çalıştığı dönemlere ilişkin alacaklardan müvekkili Ceyhan Belediyesinin sorumlu tutulamayacağını, bilirkişi raporunda davacının farklı Kurumlar nezdinde çalıştığının belirtilmediğini, davacının primlerden sorumlu olan Kurumların ayrı ayrı belirtilmesi gerektiğini, davacının müvekkili Kurum nezdinde 31.03.2014-14.11.2014 tarihleri arasında çalıştığını, eksik prim yatırıldığı iddia edilen tarihlerde davacının müvekkili Kurumda çalışmadığını, davacının çalıştığı Adana İl Özel İdaresindeki intibak farkı alacağı ve tespiti için açılan davayı kazandığını, hak ettiği ödemeleri aldığını, bu alacaklara dayanılarak ödenecek olan bir prim farkı bulunsa dahi müvekkili Kurumun herhangi bir kusuru bulunmadığından aleyhlerine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; yapılan incelemeler neticesinde müvekkili Kurumun yaptığı işlemlerin mevzuat dahilinde gerçekleştiğini, hukuka aykırılığın söz konusu olmadığını, davacının iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, Mahkemece eksik inceleme yapıldığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 24.11.2022 tarih ve 2022/3159 E., 2022/608 K., sayılı kararı ile davacıya yargı kararı gereğince, toplam 11.959,75 TL'nin 07.05.2014 tarihinde icra takip dosyasına ödendiği, yapılan bu ödemenin 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi gereğince ödendiği tarihteki prime esas kazanca dahil edilmesi bu tarihteki prime esas kazancın üst sınırın aşılması halinde prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve gerektiği gözetilerek, ödenmesi gereken prim toplamının 2.968,30 TL olduğu, davacının 2014/5 döneminde tavanın 6.961,50 TL olduğu bu ay için davacı adına 4.177,20 TL prim bildirildiği, eklenmesi gereken 2.968,30 TL primin 2.784,30 TL'sinin bu aya eklenmesiyle 2014/6 döneminde tavanın 6.961,50 TL olduğu, bu ay için davacı adına 5.600,30 TL prim bildirildiği eklenmesi gerekli primden kalan 184,00 TL priminde bu aya eklenmesi gerektiği sonucuna varıldığı,

Davacı istinafı yönünden; 6360 sayılı Kanun'la İl Özel İdaresinin tüzel kişiliği ortadan kaldırılmış olup davada hasım Ceyhan Belediyesidir. Bu anlamda tarafta iradi değişikliği düzenleyen HMK 124 üncü maddesi göz önüne alındığında 11.08.2016 tarihinde açılan eldeki davada Adana Valiliğinin hasım gösterilmesinde ... aleyhine dava açılmasına sebep olmadığından mahkeme tarafından valilik lehine vekalet ücretine hükmedilmesi HMK 124/4 üncü maddesi gereğidir. Davacı vekilinin bu yönü amaçlayan istinaf talebi yerinde görülmediği gerekçesiyle

1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine

2-Davalıların istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b-2 nci maddesi gereğince düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi hükmü yerine geçmek üzere;
a-Davanın kısmen kabulüne kısmen reddine;
b-Davacının ... nezdinde 2014 Mayıs ayında 2.784,30 TL, 2014 Haziran ayında 2.784,30 TL, prime esas kazancının eksik bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
c-Davalı ... yönünden davanın husumet nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Belediyesi ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 01.06.2023 gün ve 2023/5826 esas 2023/6234 Karar sayılı ilamı ile "...1-Somut olayda, davacının Adana 2. İş Mahkemesinin 2012/1003 Esas-2013/553 Karar sayılı dosyasında belirlenen ücretlere göre sosyal güvenlik prim farkının tespitine karar verilmesi talebinde bulunduğu, Mahkemece verilen kabul kararının kaldırılarak Bölge Adliye Mahkemesince gerekçede davacının 2014 yılı Mayıs ayı priminin 2.784,30 TL, 2014 yılı Haziran ayı priminin 184,00 TL eksik bildirildiğinin tespit edildiği belirtilmesine rağmen "Davacının ... nezdinde 2014 Mayıs ayında 2.784,30 TL, 2014 Haziran ayında 2.784,30 TL, prime esas kazancının eksik bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine," şekilde hüküm kurularak gerekçe ile hüküm arasında çelişki yaratıldığı anlaşılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesince belirtilen şekilde çelişkili hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2-Bölge Adliye Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. " hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
1.Davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine,

2-Davalıların istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b-2 nci maddesi gereğince düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak üzere Ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi hükmü yerine geçmek üzere;
A-Davanın ... yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine,
B-Davanın ... ile ... Başkanlığı yönünden kabulü ile;
a-Davacının ... nezdinde 2014 Mayıs ayında 2.784,30 TL, 2014 Haziran ayında 1.361,20 TL, 2014 Temmuz ayında 1.423,10 TL, prime esas kazancının eksik bildirildiğinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili davacının talep ettiği sürelerde sürekli çalıştığını, kısmen ret kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.

2.Davalı Kurum vekili, kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu beyanla, davaya konu kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, yargısal hüküm nedeniyle doğan fark ücret ve diğer alacaklardan dolayı eksik bildirilen prime esas kazançların tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 80 ve 86/9 uncu maddeleri,

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı ve davalı Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı ve davalı Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.