YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2330 E.  ,  2024/2984 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/380 E., 2023/393 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece verilen kararın davacı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı SGK Başkanlığı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum sigortalısı ...'nın 03.12.2011 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat etmiş olduğunu, hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirden oluşan Kurum zararının onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, olayda işverenin kusurunun olmadığını, kazalıya İSG konusunda bütün talimatların okutulmuş olduğunu, kazanın kazalının dikkatsizliğinden kaynaklanmış olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davaya konu olayda kendisinin bir kusurunun bulunmadığını, tambur yağlama işinin başlangıçta otomatik yağlama şeklinde yapılmakta olduğunu, otomatik yağlamanın bozulması üzerine manuel (elle) yağlama yapılmaya başlanmış olduğunu, işyerinde yapılan bütün uyarılara rağmen işverence arızanın giderilmediğini, olay günü vefaat eden ... ile birlikte geri çekildikten sonra çalışır komutu verdiğini, ancak ...'nın ayağına hortumların dolaşması sonucu tambur altında kalmış olduğunu, olayın olduğu yerin kaygan ve karanlık olduğunu, bu şartlarda başka önlem almasının mümkün olmadığını, vefat eden ...'dan onay aldıktan sonra çalışır komutu verdiğini, ...'nın kendi hortumunun ayağına dolanmasında kendisinin kusurunun olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kaza ile bir ilgisinin bulunmadığını, ... tarafından verilen talimat doğrultusunda vinci hareket ettirip durdurduğunu, bu nedenle olayda kusurunun olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 11.02.2016 tarihli ve 2014/132 Esas, 2016/148 Karar sayılı kararıyla; "davacının davalılar ... ve ... aleyhine açtığı davanın ayrı ayrı reddine, davacının davalı ... A.Ş. aleyhine açtığı davanın kabulü ile 143.052,71 TL'lik ilk peşin sermaye değerinin gelir bağlama onay tarihi 26.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. İlk Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 24.09.2018 tarihli 2016/7737 Esas 2018/6915 Karar sayılı ilamı ile "...Yargıtay Hukuk Genel Kurulun 16.03.2005 tarihli 2005/13-97 Esas, 2005/150 Karar sayılı ilamında ayrıntıları açıklandığı üzere; bilindiği gibi, ıslah, taraflardan birinin usule ilişkin bir işlemini, bir defaya mahsus olmak üzere kısmen veya tamamen düzeltmesine olanak tanıyan ve karşı tarafın onayını gerektirmeyen bir yoldur. Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 17 ncı ve ardından gelen maddelerinde ıslah Kurumu ayrıntılı şekilde düzenlenmiş; 176 ncı maddede, davanın her iki tarafının da, yargılama usulüyle ilgili bir işlemini kısmen veya tamamen ıslah edebileceği, ancak aynı dava içerisinde bu yola sadece bir kez başvurulabileceği; 177 nci maddede, ıslahın tahkikatın sona ermesine kadar yapılabileceği belirtilmiştir. Dosya kapsamına göre, davacı vekili tarafından yargılama aşamasında dava açılırken saklı tutulan fazlaya ilişkin haklar kapsamında, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talep edilen 5.000,00 TL tutarındaki tazminat talebi, 10.06.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile dosya kapsamında alınan 16.02.2015 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, belirlenen kusur oranı ve kusur izafe edilen davalılar yönünden artırılarak, 143.052,71 TL olarak ıslah edilmiştir. Yine davacı vekili tarafından, yargılama sürecinde, sunulan 04.01.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile dosya kapsamında alınan 16.02.2015 tarihli bilirkişi raporuna istinaden kusur izafe edilen tüm davalılar yönünden 143.052,71 TL olarak ıslah ettikleri tutarı, 12.11.2015 tarihli ek bilirkişi raporu doğrultusunda; davalılardan ... ve ...’ın kusursuz bulunmasının tespiti üzerine, sadece davalı ... A.Ş. yönünden ıslah ettiklerini belirttikleri anlaşılmaktadır. Yukarıda yapılan açıklamaların ışığında, tahkikata tabi olan davada; uyuşmazlığın çözümüne yönelik olarak 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi çerçevesinde davalıların tazminle sorumlu oldukları Kurum zararının belirlenmesine ilişkin yapılan yargılamada, tarafların davasını yargılama sürecinde sadece bir kez ıslah etmesinin mümkün olmasına karşılık, davacı yanın yargılama sürecinde ikinci kez davasını ıslah etmesinin mümkün olmadığı gözetilmeksizin, Mahkemece davacı yanın sadece ilk ıslah dilekçesi esas alınmak suretiyle irdeleme yapılması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum avukatının temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm usuli kazanılmış haklar da dikkate alınmak suretiyle yeniden karar verilmek üzere, bozulmalıdır." hususlarına işaret edilmiştir.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 28.11.2023 tarihli 2018/380 Esas, 2023/393 Karar sayılı kararı ile "Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,

Davalı ... A.Ş. aleyhine açılan davanın kabulü ile 143.052,71 TL ilk peşin sermaye değerinin gelir bağlama onay tarihi olan 26.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

Davalılar ... ve ... aleyhine açılan davanın ayrı ayrı reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; hatalı ve eksik tanzim edilen bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurulduğunu, davalılar ... ve...'ın kusursuz atfedilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 21 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

20.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.