YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2294 E.  ,  2024/2735 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/184 E., 2023/1290 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde hizmet tespiti davasında davanın kabulüne dair verilen kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirket nezdindeki çalışmalarının kurma bildirilmediğini belirterek davacının 01.03.2015-15.04.2015 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı şirket vekili, davacının müvekkilleri şirkette hiçbir şekilde çalışmasının olmadığını, davanın haksız olduğunu beyanla reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, fiilen çalışma olgusunun ispatlanması gerektiğini, bu durumun primlerin yatırılmış olması ile kanıtlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 25.06.2019 tarihli ve 2016/182 E., 2019/569 K. sayılı kararı ile "...Dosya kapsamında dinlenen tanıklardan ... tarafından Eskişehir 1.İş Mahkemesi'nin 2016/346 esasına kayden açılan hizmet tespiti davasında, Mahkemece verilen 10.07.2017 tarih ve 2017/826 Karar sayılı red kararı Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 30.01.2018 tarih ve 2017/2222 Esas-2018/152 Karar sayılı kararı ile ve " dosya kapsamından davalı şirketin, alüminyum doğrama işleri sebebiyle Bursa'da tescilli bir işyeri olduğu, Eskişehir'de tescilli bir işyeri bulunmadığı anlaşılmakta ise de, dinlenen tanık beyanları ve dosya kapsamından, ......Ltd.Şti ve ......Ltd.Şti ile davalı ......Ltd.Şti'nin arasında, Eskişehir Devlet Hastanesinin Acil ve Yenidoğan ünitesi Dış Cephe Alüminyum Ara bölme yapılması hususunda 04.3.2013 tarihli bir sözleşme imzalandığı, davalı şlirketin taşeron olarak nitelendiği, yine ... Ltd.Şt, ile ......Ltd.Şti arasında aynı konuda 21.4.2015 tarihli bir taşeron sözleşmesi bulunduğu, Eskişehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/39 Esas sayılı dosyasında asıl işverenlerin davalı şirketin anılan işi 29.4.2015 tarihinde tamamlamaksızın terkettiği iddiası ile delil tespiti istediği, dinlenen tanık Gürbüz Aşar'a davalı şirket tarafından, 01.4.2015 tarihinde 2000 TL gönderildiğine dair banka dekontunun bulunduğu gözetildiğinde, davalı firmanın Eskişehir'de alüminyum doğrama işi aldığı, davacının da bu işte çalıştığı anlaşılmaktadır." gerekçesi ile kararın kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılama neticesinde Mahkemenin 2018/214 Esas- 2019/1 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı tarafça davacının hiçbir şekilde davalı işyerinde çalışmadığı savunulmuş ise de dosyada mevcut Akbank dekontuna göre davalı işveren tarafından davacıya 01.04.2015 tarihinde 2000,00 TL gönderilmiştir.

Dosya kapsamında dinlenen taraf tanıklarının anlatımlarının iddia ile ve birbirleri ile uyumlu ve tutarlı olduğu anlaşılmakla ve dosyada mevcut banka dekontu ve Eskişehir 1. İş Mahkemesi'nin 2018/214 Esas- 2019/1 Karar sayılı kararı birlikte değerlendirildiği" gerekçesiyle "1- Davanın kabulü ile

Davacının davalı şirket yanında 01.03.2015-15.04.2015 tarihleri arasında sigortalı sayılacak şekilde çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili, Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil kurum kayıtlarına göre davacının davalı işyerinde 01.03.2015-23.05.2015 tarihleri arasında çalışmasının bulunmadığını, Mahkemece bordro tanıklarının dinlenmediğini belirterek Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili, Yerel Mahkemenin tanıklarının ifadelerini esas almadığını, asıl işveren ... Şirketi tarafından davacı ve arkadaşları yönlendirilerek müvekkil şirketi zarara uğratmaya çalıştıklarını belirterek Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 02.04.2021 gün, 2019/2389 E. - 2021/531 K. sayılı kararı ile "...Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı işyerinin dava edilen dönemde Kanun kapsamında olması, Mahkemece dinlenen tanık ... tarafından davalı şirket aleyhine açılan aynı mahiyetteki davanın Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 2020/6565 E. 2020/5457 K sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiş ve tanık....'ın davacının çalışmalarını doğrulamış olması, davalı şirket tarafından davacı adına 01.04.2015 tarihinde para havalesi yapılmış olması, Eskişehir Devlet Hastanesi Acil ve Yenidoğan ünitesinin yapımını üstlenen davadışı İmtaş şirketi ile davalı şirket arasında yapılan sözleşmeye istinaden davalı şirketin alüminyum doğrama işini yaptığının ve İmtaş şirketinin bordro tanıklarının da davacının çalışmasını doğrulamış olması birlikte değerlendirildiğinde, davacının dava edilen dönemde davalı işyerinde çalışığının kabulü gerektiği, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurularının esastan reddine" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 24.11.2021 gün, 2021/7734 E., 2021/14844 K. kararında; "... eldeki davada, Mahkemece, davacının, davalıya ait işyerinde çalıştığının tereddütsüz bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir. Dinlenen bordro tanıkları davacının çalışmasını doğrulamamış, diğer şirket çalışanlarının beyanına göre ve banka dekontuna dayanılarak hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırmanın kanaat edinmeye yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, davalı şirketten 01.04.2015 tarihli banka dekontu sorulmalı ve kayıtlar üzerinde gerekirse inceleme yapılarak ödemenin neye ilişkin olduğu belirlenmeli, dinlenmeyen bordro tanıkları dinlenmeli, işyerinden ücret bordroları, puantaj kayıtları, hakediş belgeleri celbedilmeli, yapılan işin hastane inşaatına ilişkin olması nedeniyle Sağlık Bakanlığında bulunan davacı ile ilgili sözleşme, iş yapım sözleşmesi celbedilmeli ve uyuşmazlık konusu husus hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir." gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Yapılan yargılama, dinlenen tanık beyanları ve özellikle kesinleşen Eskişehir 1. İş Mahkemesinin 2018/214 Esas 2019/1 Karar sayılı ilamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dosya kapsamından davalı şirketin, alüminyum doğrama işleri sebebiyle Bursa'da tescilli bir işyeri olduğu, Eskişehir'de tescilli bir işyeri bulunmadığı anlaşılmakta ise de, dinlenen tanık beyanları ve dosya kapsamından, ......Ltd.Şti ve ......Ltd.Şti ile davalı ......Ltd.Şti'nin arasında, Eskişehir Devlet Hastanesinin Acil ve ... ünitesi Dış Cephe Alüminyum Ara bölme yapılması hususunda 04.3.2013 tarihli bir sözleşme imzalandığı, davalı şlirketin taşeron olarak nitelendiği, yine ... Ltd. Şti., ile ......Ltd. Şti arasında aynı konuda 21.4.2015 tarihli bir taşeron sözleşmesi bulunduğu, Eskişehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/39 Esas sayılı dosyasında asıl işverenlerin davalı şirketin anılan işi 29.4.2015 tarihinde tamamlamaksızın terkettiği iddiası ile delil tespiti istediği, davacı ... 'a davalı şirket tarafından, 01.4.2015 tarihinde 2000TL gönderildiğine dair banka dekontunun bulunduğu gözetildiğinde, davalı firmanın Eskişehir'de alüminyum doğrama işi aldığı, davacının da bu işte çalıştığı anlaşılmaktadır.

Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/1056 Esas sayılı dosyasında; ... Klima Isıtma Soğutma Sistemleri Tekstil Gıda Mar. İşletme İnşaat Turizm San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Teknolojik Ürünler İnş. Turz. Isıtma ve Soğutma İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ... Trafik Müş. İl..Pvc Doğrama Alüminyum İnş. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında açtığı dava dosyasının olduğu anlaşılmıştır.

Ticaret Mahkemesi dosyasından anlaşıldığı üzere Eskişehir Devlet Hastanesi'nin Acil ve yeni doğan ünitesinin dış cephe alüminyum, ara bölmeler ve camların projeye uygun olarak yapılmasına dair 04.03.2015 tarihli sözleşmeye istinaden bu davanın görüldüğü anlaşılmaktadır.

Bursa 4.Noterliği'nin 24.06.2015 tarihli ... Şti tarafından ..., ... ve ...'e gönderilen ihtarnamede; kendilerinden sigorta yapılmasının istendiğini, müvekkilerinin Bursa firması olduğunu ve şahısların çalışmadıklarını beyan etmiştir.

Davalı iş yerinin Eskişehir'de herhangi bir iş yeri sicil dosyası yoktur. Dinlenen tanıklar benzer dava açan şahıslar ve ...'ın işçileri olmakla birlikte, ... ile davalı firma arasında sorun olduğu açıktır. ... ile ... arasında taşeron sözleşmesi imzalanmıştır. Taşeron sözleşmesine göre bedellerin ödenmesine kararlaştırılmış, Bursa'daki davada çeklerin iptali için menfi tespit davası açılmıştır.

Eskişehir 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/39 D.İş. sayılı dosyasında tespit yaptırılmış, bu tespitte davalı ... Şti.'nin 29.04.2015 tarihinde işi bırakıp gittiği iddia edilmektedir.

... Klima Isıtma Soğutma Sistemleri Tekstil Gıda Mar.İşletme İnşaat Turizm San Tic Ltd Şti.'nin sunduğu belgelerden davalı firmanın ... firmasının alt işvereni olduğu açıktır.
...
Burada sorun davacının davalı iş yerinde gerçekten çalışıp çalışmadığıdır. Mahkememizde ve 1. İş Mahkemesi dosyasında tanık olarak dinlenen ... Çalışanları ve diğer çalışanların beyanları ve dosya içindeki evraklar birlikte değerlendirildiğinde; davalı işverenin Eskişehir'de ... Klima Isıtma Soğutma Sistemleri Tekstil Gıda Mar.İşletme İnşaat Turizm San. Tic. Ltd. Şti. firmasından iş aldığı ve davacı ve arkadaşların çalışmaya başladığı anlaşılmıştır. Özellikle ... tarafından Eskişehir 1.İş Mahkemesi'nin 2016/346 Esasına kayden açılan hizmet tespiti davasının kesinleşmesi görülmekle tanık ...'in bordro tanığı haline geldiği anlaşılmıştır. Dosyamız içinde ... tarafından Devlet Hastanesine hitaben yazılan yazıda 04.03.2015 tarihinde Pramit Yapı adına şantiyenin teslim alındığı görülmektedir. Pramit Yapı tarafından ...'a 01.04.2015 tarihinde para gönderildiği anlaşılmaktadır. 04.03.2015 tarihinde pramit Yapının Taşeron sözleşmesi imzaladığı anlaşılmaktadır.

Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde , davacı ve arkadaşlarının Devlet Hastanesinden iş alan ... Klima Isıtma Soğutma Sistemleri Tekstil Gıda Mar. İşletme İnşaat Turizm San. Tic. Ltd. Şirketinin işin bir bölümünü davalı firmaya vermesi üzerine, davalı işyerinde çalıştıkları, teslim belgesi dikkate alındığında 04.03.2015 tarihinden önce çalışamayacaklarından bu tarihten itibaren davacının çalışmaya başladığı ve özellikle tanık ...'in beyanları ve çalışma dönemi gözetildiği" gerekçesiyle "Davanın kısmen kabulü ile

1-Davacının 04.03.2015 - 13.04.2015 tarihleri arasında davalı işyerinde sigortalı sayılacak şekilde çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili, verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğunu beyanla davanın reddini ve kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371; 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında temyiz sebeplerine göre bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Fer'i müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

14.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.