YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/223 E.  ,  2024/2370 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2046 E., 2023/1468 K.
HÜKÜM/KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Elazığ 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/23 E., 2023/317 K.

Taraflar arasındaki aidiyet tespiti ve 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1980 yılları sonundan başlayarak kendi nam ve hesabına aralıksız tarımsal faaliyette bulunduğunu, tarımsal faaliyetler neticesinde ürün satışına bağlı tevkifat yapıldığını, müvekkilinin kayıtlarda adının..., baba adının ise ...olarak kaydedildiğini, isim hatası yüzenden davalı kurum tarafından Tarım Bağ-Kur sigortasının yapılmadığını, araştırma yapılması durumunda ...kızı İclal adında birinin olmadığının tespit edileceğini beyanla,...... Şeker fabrikası kayıtlarında ...kızı... olarak görünen kişinin ... ...kızı ... olduğunun tespitini, 1992, 1993 yıllarında tevkifat kesintisi sebebiyle müvekkilinin Bağ-Kur sigortalısı sayılması gerektiğinin tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile ........, Fabrikası'nın belgelerinde yer alan ...kızı...’ın davacı ...kızı ... olduğunun tespitine, davacının 01.10.1992- 31.12.1993 tarihleri arasında tarım işi ile uğraştığının, bu yıllarda Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, mülga 2926 sayılı Kanun'un 36 ncı maddede “…Kurumun prim alacakları; Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkif suretiyle de tahsil edilebilir.” düzenlemesine yer verildiğini; Bakanlar Kurulu Kararı gereğince 01.04.1994 tarihinden itibaren Kuruma prim borcu bulunan sigortalıların sattıkları ürün bedellerinden % 1 oranında tevkifat yapılmasına başlanıldığını, ... adına 01.04.1994 tarihinden sonra tevkifat yapıldığını gösterir herhangi bir belgeye rastlanılmadığını, davacının Kuruma başvuru yapmadığını, dava açılmasına müvekkilinin sebebiyet vermediğini, davacının sigorta başlangıcının 01.10.1992 olması gerekliliğinin somut ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispat edilemediğini, Kurum kayıtlarına karşı iddiaların eşdeğer belgelerle kanıtlanması gerektiğini, salt tanık anlatımlarına göre karar verilmesinin doğru olmadığını beyanla ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "...Somut olayda, doğum tarihi 02.03.1958 olan davacının tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti için SGK Başkanlığı'na başvurduğu, tevkifat kesintisi yapılmadığı gerekçesiyle davacı talebinin Kurum tarafından reddedildiği, Türkiye Şeker Fabrikası listesinde ...Kızı... adına yer verildiği, davacı ...’ın Elazığ İli Yurtbaşı köyünde ikamet ettiği; Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü evrakına ve tanık ifadelerine göre pancar ekim ve satım listelerindeki... adının hatalı yazıldığı, Türkiye Şeker fabrikasının belgelerinde yer alan ...kızı...'ın, davacı ...kızı ... olduğu, bu yöndeki ilk derece mahkemesi tespitinin mevzuata uygun olduğu; yine Türkiye Şeker Fabrikası evrakına göre davacı tarafından 1992 yılında fabrikaya 20.180 kg pancar teslim edildiği, ürün bedel hesabının ve istihkak kesintisinin Türkiye Şeker Fabrikası tarafından yapıldığı, bilirkişi raporunda pancar ürünün Türkiye'de satışının Eylül ayı olarak ifade edildiği, bu kapsamda sigorta başlangıcının 01 Ekim 1992 olduğu, yıl sonuna kadar sigortalılığın devam ettiği, İlk Derece Mahkemesi kararında davacının 01.10.1992-31.12.1992 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması yönündeki tespit hükmünün usule ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla " gerekçeleriyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, eksik incelemeye dayalı Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Davaya konu uyuşmazlık, aidiyet tespiti ve Tarım Bağ-kur sigortalılığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.