YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2159 E.  ,  2024/3377 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1938 E., 2023/1525 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Akçaabat 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/326 E., 2023/403 K.

Taraflar arasındaki ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığın kesildiği tarihten itibaren bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin eski eşi ...’dan kapatılan Beşikdüzü Asliye Hukuk Mahkemesi 1999/118 E. 1999/144 K. sayılı boşanma kararının 14.02.2000 tarihinde kesinleşmesiyle boşandığını, 12.02.1986 tarihinde vefat eden babasından dolayı boşanma kararının kesinleşmesinin ardından 3/292933-9/28521 tahsis numarasıyla ölüm aylığı aldığını, ... tarafından yapılan tahkikat sonucunda davacı ve eski eşinin boşanmadan sonra birlikte yaşadıklarının tespit edildiği gerekçesiyle, davacının ölüm aylığının kesildiğini, davacının ... sicil numaralı ... babası...'dan dolayı 21.02.2000 tarihi itibariyle aldığı ölüm aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminin iptali ve davacının aldığı yetim aylığı ve yararlandığı sağlık hizmetlerinin devamının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; Kurumlarınca yapılan işlemlerin kanunlara ve usule uygun olduğunu, ... sigorta sicil numaralı davacının ... babası ...'dan dolayı 01.02.2000 tarihinde boşanması sonucu 21.02.2000 tarihi itibarı ile 9/28521 ve3/29.933 nolu dosyadan aylık almakta iken boşandığı eşi ile birlikte yaşadığına dair Kurumlarınca tahkikat yapıldığını ve yapılan tahkikatta davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Somut olayda; ... ve ...'un birlikte fiilen yaşadıklarına dair denetmen raporunun dayanağının Mahkememizin kaldırılan kararında da belirtildiği üzere isimsiz kişilerce verilen beyanlara dayalı olduğu, bu kişilerin beyanlarına Mahkeme huzurunda yeminli olarak dinlenen tanık beyanlarına üstünlük tanınmasının mümkün olmadığı, dinlenen tanıkların fiili birlikteliğin boşanma sonrasında devam etmediğine ve tarafların ayrı yaşadıklarına dair beyanda bulundukları, bu hususun kolluk araştırmaları, nüfus kayırları, seçsis kayıtları ve aynı tarihlerde farklı hastanelerde tedavi olduklarına dair medula kayıtları ile de uyumlu olduğu değerlendirilerek ve Bölge Adliye Mahkemesi kararında kaldırmaya konu eksiklikleri giderilerek davacının davasının kabulüne" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili; Kurumca yapılan işlemin kanunlara ve usule uygun olduğunu,... sigorta sicil numaralı davacının ... babası...'dan dolayı 01.02.2000 tarihinde boşanması sonucu 21.02.2000 tarihi itibarı ile 9/28521 ve 3/2.33 nolu dosyadan aylık almakta iken, davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığına dair Kurumca tahkikat yapıldığını ve yapılan tahkikatta davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edildiğini belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "... Somut olayda, davacıya ölen babasından bağlanan ölüm aylığı, davacının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı gerekçesiyle kesilerek yersiz ödenen aylıklar nedeniyle borç tahakkuk ettirilmiştir. Denetim raporunda davalının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığına dayanak olarak isimsiz kişilerin beyanları ve hastaneye bildirilen adres gösterilmiştir. Tanıkların davacının boşandıktan sonra eşiyle fiilen birlikte yaşadığına ilişkin beyanda bulunmamaları, farklı adres bilgilerinin bulunması, boşanma davasının çekişmeli olması, kolluk araştırmasında davacının boşandığı eşiyle ayrı yaşadığının belirtilmesi bir arada değerlendirildiğinde fiili birlikteliğe delil teşkil eden durumun mevcut olmadığı; Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalının istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının 5510 sayılı Kanun'un 56/2 nci fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığın kesildiği tarihten itibaren bağlanmasına karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ve 96 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.