YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2144 E.  ,  2024/1917 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/216 E., 2023/360 K.
KARAR : Ret

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı işyerinde 14.04.2003 - 12.01.2004 tarihleri arasında çalıştığını, 12.01.2004 tarihinde ustası ... ile birlikte "kopsi" olarak adlandırılan ahşap hızar tezgahında tomruk kesme işinde çalışırken, kesilmekte olan tomruktan sıçrayan bir ahşap kıymığın, ...'in sol gözüne isabet etmesi ile bu gözünden yaralandığını, iş kazası tarihinde davalı şirkette sigortasız çalıştığını, meydana gelen kazanın iş kazası olduğu yönünde herhangi bir tutanak tutulmadığını, gerekli koruyucu önlemlerin davalı tarafından temin edilmediği için kullanılmadığını, bu tarzda kazaların işyerinde sıklıkla tekrarlandığını, davalı işverenin iş güvenliği için gerekli önlemleri almayarak iş kazasının meydana gelmesinde kusurlu davrandığını, kaza tarihinde davacının SSK primleri ve işe başlama gibi işlemlerin yapılmamış olması ve gözünü kaybetmesine yol açan sürecin bu şekilde yaşandığını, İzmir 3. İş Mahkemesinin 2004/452 Esas no.lu dosyası ile iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talepli davalarında kazanın iş kazası olduğunun tespitinin gerekliliği nedeniyle bu davayı açma zorunluluğunun hasıl olduğunu ileri sürüp davacının, davalı işyerinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine ve davacının organ kaybı nedeniyle maluliyet oranının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı şirket vekili; davacının, davalı şirkette 15.10.2002 tarihinde hizmet akdiyle çalışmaya başladığı, yaklaşık 2 ay sonra işyerinde meydana gelen iş kazasında yaralandığı, o tarihte sigortasız olarak çalıştığı için iş kazası olduğu yönünde herhangi bir tutanak tutulmadığı iddialarının doğru olmadığını, İzmir 2. İş Mahkemesinin 2004/277 Esas - 2005/628 Karar sayılı dosyasında sonuçlanan davada "Davacının 14.04.2003 - 12.01.2004 tarihleri arasında çalıştığının tespitine" karar verildiğini ve Yargıtay incelemesinden geçerek kararın kesinleştiğini, ayrıca daha önce SSK Sigorta Teftiş Kurulu Bşakanlığı tarafından yapılan soruşturma sonucu verilen 15.09.2004 tarihli 2004/69 iş no.lu raporda "olayın bir iş kazası olmayıp, bir hastalık vakası olarak değerlendirilmesi gerektiği" sonucuna varıldığını, davacının, davalı işyerinde iş kazası geçirmediği gibi gerek kesinleşen mahkeme kararı ile davacının kaza geçirdiğini iddia ettiği tarihte davalı işyerinde çalışmadığının belirlenmesi, gerekse 15.09.2004 tarihli Sigorta Baş Müfettişi raporunda olayın iş kazası olmadığının açıklanması nedeniyle iddialarının da dinlenemeyeceğini, davacı tarafça daha önce açılan maddi - manevi tazminat talepli davanın İzmir 3. İş Mahkemesinin 2004/452 Esas sayılı dosyasıyla devam etmekte olduğunu savunup davanın reddini istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun iş kazaları servisinde davacının iddiasını destekleyen bir iş kazası ihbarının yapılmadığının gözlemlendiğini, böyle bir ihbar olmadığından Kurumun işlem yapmasının mümkün olmadığını, davacının işçiler ..... Ürünleri Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.'ye ait işyerinde 15.10.2002 tarihinde girdiğini, belirsiz süreli iş akdi ile çalışmaya başladığını, bu 2 ay sonra 2002/12. ayında geçirdiği iş kazası sonucu sol gözünü kaybettiğini ve malul kaldığını ileri sürdüğünü, davacının bu konuda Kuruma yaptığı hiçbir bildirim olmadığı gibi 2002/12. ayında olduğu iddia edilen kazanın üstünden 6 yılı aşkın bir süre geçtiğini, 506 sayılı Kanun'un 99 uncu maddesinde iş kazaları meslek hastalıkları ve ölüm sigortalılarından hak kazanılan gelir ve aylıkların hakkı doğuran olay tarihinden itibaren 5 yıl içinde istenmez ise zamanaşımına uğrar hükmünün amir olduğunu, bu hakların hakkı doğuran olay tarihinden itibaren 5 yıl içinde istenmediğinden hakkının düştüğünü savunup davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 11.07.2016 tarih ve 2008/537 Esas, 2016/346 karar sayılı kararıyla; davacının davalı şirket iş yerinde 14.04.2003 - 12.01.2004 tarihleri arasında iş kazasına uğradığının kabulüne,

Davacının davalı şirket iş yerinde uğradığı iş kazası olayı nedeniyle Adli Tıp Genel Kurulu'nun 31.03.2016 tarihli raporu doğrultusunda 85/9529 karar sayılı Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak:
Gr1II(1……….35)A%39
E cetveline göre %37.0 (yüzde otuz yedi nokta sıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 22.04.2019 tarih ve 2016/17092 Esas ve 2019/3700 Karar sayılı ilamı ile Mahkemece kabule konu dönem içerisinde, iş kazası olup olmadığı hususu, dosyadaki tüm kayıtlar ile davacı tarafından açılan tazminat ve hizmet tespiti dosyalarındaki deliller dikkate alınmak suretiyle, tespit edilmesi, varlığı halinde gün ay yıl olarak kaza tarihi net bir şekilde belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 17.06.2021 tarih ve 2019/412 Esas, 2021/346 Karar sayılı kararıyla; davacının, davalı şirket iş yerinde 12.01.2004 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın, iş kazası olduğunun tespitine,

Davacının davalı şirket iş yerinde uğradığı iş kazası olayı nedeniyle Adli Tıp Genel Kurulunun 31.03.2016 tarihli raporu doğrultusunda 85/9529 karar sayılı Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak:
Gr1II(1……….35)A%39
E cetveline göre %37.0 (yüzde otuz yedi nokta sıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılması gerektiğinin tespitine, dair verilen karara karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairenin 18.04.2022 tarih ve 2022/328 Esas, 2022/5817 Karar sayılı ilamı ile Mahkeme kabulündeki olay tarihi ile zarar arasındaki uygun illiyet bağının tam olarak kurulamadığı, davacının iddia ettiği olay günü sigortalılığı bulunan işyeri çalışanlarından kanaat edinmeye yetecek kadarının beyanına başvurulması, varsa ifadeler arasındaki çelişki giderilmesi gerektiği, özellikle görgü tanığı olarak gerek ceza dosyasında, gerek Kurum Denetmen raporunda ifadesine başvurulan ...’ın ifadesinin iş bu dosyaya ikmal edilmesi, ceza dosyasındaki beyanları hususunda açıklama yaptırılması, müfettiş raporundaki ifadesinde adı geçen kişilerin açık kimlik bilgileri tespit edilerek, beyanlarına başvurulması, iddia olunan olay ile sigortalının uğradığı zarar arasında uygun illiyet (nedensellik) bağının bulunup bulunmadığı hususunda, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, kararın oluşa ve hukuka uygun olmadığını, iş kazasının geçirdiğinin sabit olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık iş kazası olduğunun ve buna bağlı maluliyet oranının tespiti istemine ilişkindir.

D. Gerekçe
1. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun'un 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleridir.

2. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu maddelerinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

28.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.