YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2133 E.  ,  2024/3281 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2018/1672 E., 2018/1403 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 14. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/206 E., 2018/181 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 15.08.1983 tarihinde davalı şirkette çalışmaya başladığını, SGK kayıtları incelenirken davalı şirketçe davacının giriş tarihinin farklı gösterildiğini, bazı aylara ilişkin ödenen SGK primlerinin iptal edildiğinin tespit edildiğini beyanla, davacının davalı şirkette işe giriş tarihinin 15.08.1983 olduğunun tespiti ile Kurum tarafından iptal edilen hizmet günlerinin çalışma süresine dahil edilmesine, eksik gösterilen hizmet sürelerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı ... San. Tic. A.Ş. vekili, 5 yıllık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, davacının iddiasının soyut olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer’i müdahil Kurum vekili, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi uyarınca 5 yıllık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, davacının iddiasını resmi ve yazılı belgelerle ispatlaması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile davacının 21158.35 sicil nolu işyerinde 16.08.1986-31.12.1986 tarihleri arasında,1986/2 nci dönemde 16 gün ve 19.184 TL prime esas kazançlı 1986/3 üncü dönemde 45 gün ve 53.955 TL prime esas kazançlı olmak üzere toplam 61 gün çalıştığı, bu çalışmalarının 506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesi anlamında tüm sigorta kollarına tabi çalışma kabul edilmesi gerektiğinin ve sigorta başlangıç tarihinin de 16.08.1986 olarak kabul edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, dosya kapsamında işveren ve davacı arasında imzalanan herhangi bir çıraklık sözleşmesi bulunmadığını, belirtilen dönem aralığında çıraklık eğitim merkezince düzenlenmiş eğitim, kayıt vs. durumu bulunmadığını, işyeri tarafından da çırak olarak herhangi bir bildirimde bulunmadığını, sigorta başlangıç tarihinin 15.08.1983 yerine 16.08.1986 olarak tespitinin hatalı olduğunu, davacının işyerinde üretime aktif olarak katılarak işçi olarak çalıştığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak işe başlangıç tarihinin 15.08.1983 olarak belirlenmesine karar verilmesini istemiştir.

2.İstinaf yoluna başvuran davalı ... San. Tic. A.Ş. vekili, hak düşürücü süre itirazlarının dikkate alınmadığını, eksik inceleme ile yeterli delil toplanmadan hüküm kurulduğunu beyanla, Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.İstinaf yoluna başvuran fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hak düşürücü süre itirazında bulunarak, eksik inceleme ve araştırma sonucu yetersiz tanık anlatımlarına itibar edilerek ve hatalı bilirkişi raporu hükme esas alınarak karar verildiğini beyanla, Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 2 nci maddesi gereğince, M.E.B. Çıraklık Eğitimi Genel Müdürlüğü Çıraklık Kurulunca alınan 22.01.1979 tarihli, 1 sayılı karar ile davacının çırak olarak çalıştığı “tesfiyecilik” meslek dalı, İzmir ilinde 13.03.1979 tarihinden itibaren çıraklık eğitimi kapsamına alınmış ve bu meslek dalında çıraklık süresi 3 yıl olarak belirlenmiş olup; davacının çırak olarak işe alındığı tarihte yürürlükte bulunan 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 16 ncı maddesine göre; reşit olması halinde dahi çıraklık sözleşmesi devam edeceğinden ve davacının çalıştığı tesfiyecilik meslek dalında çıraklık süresi 3 yıl olarak tespit edildiğinden; davacının 15.08.1983 tarihinde başladığı 3 yıllık çıraklık eğitimini 15.08.1986 tarihinde tamamladığı ve 16.08.1986 tarihinden itibaren de tüm sigorta kollarına tabi olarak çalıştırılması gerektiği; tanık anlatımları, işyeri ve Kurum kayıtları gözetilerek düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak kurulan hükme yönelik istinaf itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir..." gerekçesiyle istinaf taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Taraf vekilleri istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 3/II-B, 6 ncı, 79 uncu, 2089 sayılı Çırak Kalfa ve Ustalık Kanunu'nun 4 üncü, 5 inci, 16 ncı maddesi, 3308 sayılı Çıraklık ve Meslek Eğitimi Kanunu'nun 10 uncu maddesi, 14 üncü maddesi, Geçici 4 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.