YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2069 E.  ,  2024/3309 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1187 E., 2023/126 K.
HÜKÜM/KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 6. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/313 E., 2020/114 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi ... işverene ait iş yerinde 27.02.2010-28.07.2010 tarihleri arasında kesintisiz muhasebe elemanı olarak çalıştığını, işveren tarafından işe giriş bildirgesi tanzim edilmiş olup SGK'ya verildiğini, ancak işveren tarafından 17.05.2010 tarihinde çıkış gösterilmek suretiyle 01.06.2010 tarihinde tekrar giriş bildirgesi vererek müvekkilinin bu aradaki süreler açısından hak kaydına uğramasına sebebiyet verdiğini, müvekillerinin murisi olan ...nun 28.07.2018 tarihinde geçirmiş olduğu bir trafik kazası neticesinde vefat ettiğini, eşi ve iki çocuğunun olduğunu, başka geçim kaynaklarının bulunmadığını, Kurum tarafından yapılan denetleme müvekkilinin murisinin bu dönemdeki çalışmalarının gerçek olmadığı iddiasıyla bu sürelerin müvekkil ile çocuklarına bağlanan maaşlarının iptal edildiğini, bu nedenle müvekillerinin murisinin 24.03.2010-28.07.2010 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde;müvekkil Kurum tarafından tesis edilen işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık olmadığını, davacının tespitini talep ettiği süreler nazara alındığında davanın kanunda belirtilen süre içerisinde açılmadığını bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacıların murisi ... işverene ait iş yerinde 27.02.2010-28.07.2010 tarihleri arasında kesintisiz muhasebe elemanı olarak çalıştığı, işveren tarafından işe giriş bildirgesi tanzim edilmiş olup SGK'ya verildiği, ancak işveren tarafından 17.05.2010 tarihinde çıkış gösterilmek suretiyle 01.06.2010 tarihinde tekrar giriş bildirgesi vererek davacılar murisinin bu aradaki süreler açısından hak kaydına uğramasına sebebiyet verdiği, davacıların murisi olan ...'nun 28.07.2018 tarihinde geçirmiş olduğu bir trafik kazası neticesinde vefat ettiği, eşi ve iki çocuğunun olduğu, başka geçim kaynaklarının bulunmadığı, Kurum tarafından yapılan denetleme müvekkilinin murisinin bu dönemdeki çalışmalarının gerçek olmadığı iddiasıyla bu sürelerin müvekkil ile çocuklarına bağlanan maaşlarının iptal edildiği bu nedenle davacıların murisinin 24.03.2010-28.07.2010 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığının tespitine karar verilmesi için mahkememize dava açıldığı, mahkememizce tarafların bildirdiği delillerin yanı sıra resen araştırma yapıldığı, davacı tanığı ...'in aynı zamanda bordro tanığı olduğu mahkememizce celp edilen bordroların içinde müteveffayla birlikte davacı tanığının adının da geçtiği, Tarsus İş Mahkemesi marifetiyle beyanı alınan bordro tanığı Selvet ile emniyet tarafından komşu iş yeri tanığı olarak bildirilen ... ile ...'ın benzer beyanlarda bulunduğu, davacının çalışmasıyla ve davacının vefatıyla ilgili beyanlarda bulunduğu yapılan civar araştırması toplanan diğer deliller kül halinde değerlendirildiğinde davacının ... isimli iş yerinde 27/02/2010-28/07/2010 tarihleri arasında çalıştığı davacının 28.07.2010 tarihinde trafik kazası neticesinde vefat ettiği ve çalışmasının bu şekilde sonlandığı, Kurumun yapmış olduğu sigortalılık iptal işleminin kanuna aykırı olduğu " gerekçesi ile davanın kabulüne müteveffanın sigortalılığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; eksik araştırma ve inceleme neticesinde söz konusu sonuca ulaşıldığını, dosyada davacının davasını ispatlamaya yeter somut deliller bulunmadığını, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia etmiş, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "somut olayda, davacılar murisinin 25.03.2010 tarihinden vefat tarihine kadar davalı şirketin ortağı olduğu dosya arasına alınan 08.04.2010 ve 16.12.2010 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinden anlaşılmaktadır. O halde davalı şirkete ortak olduğu uyuşmazlık konusu dönemde davacılar murisi 5510 sayılı Kanun 4/1-a kapsamında değerlendirilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır." gerekçesi ile istinaf isteminin kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili; davacılar murisinin çalışmasının 4/a kapsamında olduğunu, bunun iptali ile 4/b kapsamında çalışma olduğuna dair Kurum işleminin hatalı olduğunu,çakışan sigortalılıkta dahi 4/a sigortalılığa üstünlük tanınması gerektiğini, kaldı ki murisin şirket ortağı yapıldığından dahi haberinin bulunmadığını, işverene duyduğu güven nedeniyle bir takım imzalatılan evraklar soncunda ortak yapıldığının ne murisin ne de ailesinin haberi bulunmadığını belirterek, usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının ortağı olduğu şirketten 4/1-a kapsamındaki sigortalılığının geçerliliği ile yaşlılık aylığının iptaline dair Kurum işleminin iptali ve yaşlılık aylığının tekrar bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle ticaret sicil kayıtları ile dosyada bulunan deliller kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.