YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/2001 E.  ,  2024/4077 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3369 E., 2023/3339 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/225 E., 2023/279 K.

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1994 yılında sigorta başlangıcını yaptığını, sigorta başlangıcı ve sonrasında müvekkilinin çiftçilik işleri ile iştigal ettiğini, ancak SGK kayıtlarında müvekkilinin sigorta başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, müvekkilinin ... Holding A.Ş. ile birleştirilerek tüzel kişiliği sona erdierilen ... Gayrimenkul A.Ş.'ye bağlı Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğü'ne 1994 yılı ile 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000 ve 2001 yıllarında tütün satmak suretiyle çalışmış olsa da ilk Bağ-Kur kesintisi 2002 yılında gerçekleşmiş gibi kayıtlarda gözüktüğünü, ancak SGK kayıtlarındaki müvekkilinin sigortalılık başlangıç tarihinin gerçeğe aykırı olduğunu, dava dışı ... Gayrimenkul A.Ş. tarafından verilen yazıda da müvekkiline tütün satışı yapan kişiler yönünden 2926 sayılı mülga Kanun işaret edilerek tüm SGK primi, tevkifat ve makbuzlarının SGK'ya, yani davalıya gönderildiğinin bildirildiğini beyanla; müvekkilinin 1994 yılında sigorta (Bağ-Kur) girişinin olduğunun ve devamı 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000 ve 2001 yıllarında Bağ-Kur kesintilerinin yapıldığının tespitine ve bu tespitlerin SGK kayıtlarına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"...Davaya konu uyuşmazlığın esası yönünden yapılan inceleme ve değerlendirmede; davacının talebi, sigortalılığının geriye dönük olarak tespitine yöneliktir. Şu halde, davacının sigortalılığının tespiti; tescil başvurusu, iradi prim ödemesi veya prim tevkifatı olgularından birinin gerçekleşmesine bağlıdır. Davacının dava konusu dönem de dahil olmak üzere mülga 2926 sayılı Kanun (halen yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi) kapsamında veya başka bir statüde tescilli sigortalılık hizmeti bulunmamaktadır. Diğer taraftan, yargılama kapsamında davacının ürün teslimatının veya prim tevkifatının bulunabileceği değerlendirilen ilgili tüm resmi ve özel kurum ve kuruluşlar ile davacı tarafça davacıya ilişkin kayıtların bulunduğu belirtilen davalı Kurum'un ilgili tüm ünitelerine yazılan müzekkerelere verilen cevaplara göre, davacının dava konusu dönemin öncesine rastlayan 2002-2004 ve 2006-2007 yıllarında ... Holding A.Ş.'ye devredilen TEKEL Genel Müdürlüğü'ne yaptığı tütün satışları bulunmakta ise de söz konusu satışlar sebebiyle satış bedelinden prim tevkifatı yapılmadığı saptanmış, dava konusu dönemde ise davacının adına tütün satışı sebebiyle yapılan ürün teslimatına veya prim tevkifatına rastlanmamıştır. Davacının Buldan Ziraat Odası'ndaki 22.05.2006-30.05.2012 tarihleri arası üyelik kaydı, dava konusu dönemin sonrasına rastlamakla birlikte, mülga 2926 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte ise de bu kayıtlar davalı Kurum tarafından sigortalılığın tescilinde uygulama alanı bulur. Mahkememizce bu kayıtlara ayrıca yargılama sırasında dinlenen davacı tanıklarının davacının dava konusu dönemde tarımsal faaliyette bulunduğunu doğrular nitelikteki beyanlarına istinaden davacının geriye dönük olarak sigortalılığının tespiti mümkün değildir...." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalışmaya başladığı 1994 yılından itibaren sigortalı olduğu ancak bunun tespitinin mahkeme tarafından doğru ve eksiksiz araştırma sonrası yapılması gerektiği, Mahkemece gerekli araştırmaları tam olarak yerine getirilmediği, yazılı deliller ve tanık beyanlarının gözardı edildiği, davacının çalışmasına dair belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği, iş yerinin gerçekten var olup olmadığı, kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılması gerektiğinden bahisle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında;
"...Uyuşmazlık konusu davacının 1994 ile 2001 arasında Bağ-Kur sigortalılığı tespiti davasıdır. Davacının, 2002-2004 ve 2006-2007 arasında ... Holding A.Ş'ye devredilen TEKEL Genel Müdürlüğüne tütün şatışı yaptığı, prim tevkifatı yapılmadığı; dava konusu döneme ilişkin olarak ise ürün satışı, teslimi veya prim tevkifatı bulunmadığı anlaşılmaktadır. Buldan Ziraat Odası üyelik kaydının 22.05.2006-30.05.2012 tarihleri arası olup bu da talep konusu dönem sonrasıdır. Tanık delili iddiayı desteklemekle tek başına yeterli olmadığından, dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından... " gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf nedenleri ile aynı nedenlerle eksik incelemeye dayalı Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Davaya konu uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.