YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1956 E.  ,  2024/2485 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2471 E., 2023/1032 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 25. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/290 E., 2022/166 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı işveren vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum ve davalı işveren vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işveren .... Sistem A.Ş. nezdinde 01.05.1993-28.02.1998 tarihleri arasında davalının ...'da Cumhuriyet Mahallesi Atatürk Bulvarı No:58 Kat:5 ..../... adresinde bulunan işyerinde tam zamanlı olarak çalıştığı, davalı işverenin davacının çalıştığı süreler boyunca ödemeleri gereken sigorta primlerini yatıracaklarını söyleyerek işe almalarına karşılık davacının işe giriş tarihinden iki ay sonra SGK giriş işlemlerinin yapıldığı, 1993 senesine ait sigorta primlerinden sadece 60 günlük sigorta priminin yatırıldığı, 1994 - 1997 yılına ait primlerin hiç yatırılmadığı, 1995 - 1996 yıllarına ait sigorta primlerinden ise sadece 120 günlük primlerinin yatırıldığı, davacının davalı şirket nezdinde çalıştığı tarih aralığında İran vatandaşı olduğundan oturma izni ve çalışma izni alındığı iddiasıyla davacının davalı işveren yanında 01.05.1993 - 28.02.1998 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı hususu ile bu tarih aralığında davalı işverence SGK'ya hiç bildirilmeyen 1994 ve 1997 yılları ile eksik gün bildirimi yapılan 1993 - 1995 - 1996 ve 1998 yılları için eksik bildirilen günlerdeki hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 23.09.2006 - 01.09.2012 tarihleri arasında davalı nezdinde çalıştığını iddia ettiği, ancak lokanta işyeri olan ..... işyerinden bildirimleri olduğu, 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği, fiili çalışma olgusunun araştırılması gerektiği, Kurumun fer'i müdahil olduğu ve davadan sorumlu olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortasız işçi çalıştırılmasının söz konusu olmadığı, Kuruma bildirilen çalışmanın dışında bir çalışmayı kabul etmedikleri savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından; davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait işyerinde Kuruma bildirilen süreler dışında 01.07.1993 - 28.02.1998 tarihleri arasında kesintisiz asgari ücret üzerinden çalıştığının tespiti ile davacının bu tarihler arasında davalı yanındaki 1380 günlük çalışmasının Kuruma eksik bildirildiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri:
Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiği, Kurumun taraf olmadığı ve davadan sorumlu olmadığı, çalışma olgusunun hiçbir duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ispat edilemediği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sigortasız işçi çalıştırılmasının söz konusu olmadığı, tanıkların davalarının bulunduğu ve hasım oldukları, bilirkişi raporunu kabul etmedikleri, davacının çalışmasının aralıklı olduğu, hak düşürücü sürenin geçtiği, çalışma izin belgesinin incelenmediği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin II-A fıkrasının 4958 sayılı Kanun'un 57 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılmadan önceki halinde, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları bir işveren emrinde çalışan ve Türk uyruklu olmayan kimselerden Kurumdan yazılı istekte bulunanlar hakkında ve istek tarihinden sonraki aybaşından başlanarak uygulanacağının belirtildiği, 4958 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 06.08.2003 tarihinden itibaren bir işveren emrinde çalışan yabancı uyruklu işçiler isteklerine bakılmaksızın tüm sigorta kolları kapsamına alındığı, buna göre, 506 sayılı Kanun'un 3/II-A maddesini değiştiren 4958 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 06.08.2003 tarihine kadar olan dönemde, yabancıların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmaları için yazılı istek arandığı, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, somut olayda; 03.03.1967 doğumlu İran uyruklu davacının incelenen hizmet döküm cetvelinde, 01.07.1993 tarihli işe giriş bildirgesine istinaden 01.07.1993 tarihinden itibaren 60 gün, 1995/1.dönem 120 gün, 1996/1.dönem 120 gün davalıya ait 30578.06 sicilli işyerinden Kurum'a sigortalılık bildirimlerinin yapıldığı, kamu tanık beyanları ile davacının davalı yanında geçen çalışmalarının doğrulandığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 01.05.1993 - 28.02.1998 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.