YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1912 E.  ,  2024/4149 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1396 E., 2023/2681 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 41. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/318 E., 2022/96 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının SGK'dan emekli aylığı almakta olduğu, emekli olduktan sonra Hacettepe Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı İktisadi Sosyal Tesis ve İşletmeleri Müdürlüğünde, işverenin talebi ve yönlendirmesi üzerine sosyal güvenlik destek primine bağlı kalmak suretiyle aşçı olarak yeniden çalışmaya başladığı, bu görevine 22.10.2013 tarihinde başlayıp 31.01.2017 tarihine kadar devam ettiği, davalı SGK'nın çalıştığı işyeri ile gerçekleştirdiği yazışmalar üzerine 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi kapsamına girdiği gerekçesiyle sözleşmesinin 31.01.2017 tarihinde feshedildiği, 18.10.2017 tarih ve 12.560.983 belge numarası ile dava konusu işlemin tesis edildiği, çalışmasından kaynaklı olarak hak etmediği iddia olunan aylık tutarı 67.109,67 TL'nin ödenmesinin istendiği, Kuruma itiraz edilmiş ise de itirazın 5335 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 2 nci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesinin 1 inci fıkrası gerekçe gösterilerek reddedildiği, bu işyerindeki çalışmalarının 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi kapsamında bulunmadığı, davalı Kurumun kanun maddesini hatalı yorumladığı, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı İktisadi İşletmesinin ilgili madde kapsamında bulunmadığı, bu hususun, İşletmeler Müdürlüğünün davalı Kuruma hitaben yazdığı 23.12.2017 tarihli yazısında belirtildiği, davalı Kurumun dava konusu işlemi tesis etmeden önce çalışılan işletmenin SGDP'ye tabi personel çalıştırılmasında bir sakınca olmadığı yönünde görüş bildirdiği, bildirdiği görüş ile tesis ettiği işlem arasında açık çelişki bulunduğu, Tesis ve İşletmeler Müdürlüğünün 12.12.2018 tarihli yazısına davalı Kurumun verdiği 17.12.2018 tarihli cevapta, her ne kadar mahiyet kodunun (3) olduğu anlaşılsa da işyerinin tesis kütüğünde 5335/30 madde kapsamında olmadığı hususunda kodlama yapıldığının görüldüğü ve sosyal güvenlik destek primine bağlı personel çalıştırılmasının mümkün bulunduğunun belirtildiği, dava konusu işlemlerle hukuk devletinin ... ilkelerinden olan hukuki belirlilik ilkesinin ihlal edildiği belirtilerek; davacı için 18.10.2017 tarih ve 12.560.983 belge numaralı Kurum işleminin iptaline, aylığından yapılan kesintilerin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
1.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasında; “Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil idareler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum kurul — üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin 70650 sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çal ıştırılamaz ve görev yapamazlar ” hükmüne amir olduğu, Kurumdan aylık almakta olan davacının kamu işyerinde çalıştığının tespit edildiği, çalışılan sürede yersiz alınan aylıklar toplamının borç çıkarıldığı belirtilerek, açılmış olan davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

2.İhbar edilen ... beyan dilekçesinde; üniversitenin 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununda II sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli bir idare olduğu, tesis ve işletmelerine üniversitenin özel bütçesinden herhangi bir ödenek ve katkı bulunmadığı, bu işletmelerin mevzuat gereği kendi gelir ve giderini karşılamakta ve kurumun sosyal tesis ve işletmesi olarak faaliyet sürdürdüğü, Gelir İdaresi Başkanlığı neresinde iktisadi işletmenin ticari işletme olarak görüldüğü ve her türlü vergiye tabi bir şirket olarak faaliyet gösterdiği, Rüzgarlı Sosyal Güvenlik Merkezi ile yapılan sözlü görüşmeler sonucu emekli personel çalıştırılabileceğinin bildirildiği, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Sigorta Primleri Daire Başkanlığına yazılan 12.12.2018 tarihli yazı ile işletmenin kodunun değiştirilmesinin talep edildiği, bunun üzerine ... tarafından gönderilen 17.12.2018 tarihli yazıda, işyeri mahiyet kodunun her ne kadar 3 olduğu anlaşılsa da işyerinin işyeri sicil kütüğünde 5335/30 madde kapsamında olmadığı hususunda kodlama yapıldığı görülmekte olup sosyal güvenlik destek primine tabi personel çalıştırılmasının mümkün olduğunun belirtildiği, üniversite işlemlerinin mevzuata uygun olduğu ifade edilmektedir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacının, 01.03.2013 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı aldığı, işyerinin kamu mahiyetinde bulunduğu, İGB'de SGDP'li çalıştırılacağının belirtildiği, çalışmanın belge kodunun (2) olarak belirtildiği, iptali istenen Kurum işlemini Kamu Görevlileri Ödemeler Daire Başkanlığı'nın 18.10.2017 tarih 12 560 983 belge numaralı borç bildirim yazısı olduğu, anılan belgede; 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi hükmü uyarınca emekli veya yaşlılık aylıkları kesilmeksizin görev alacak olanların belirtildiği, Kurumdan emekli aylığı almakta iken 22.11.2013-21.02.2017 tarihleri arasında sigortalı olarak çalışmasından dolayı 22.11.2013-21.02.2017 tarihleri arasındaki aylıklar tutarı 67.109,67 TL'nin adına borç çıkarıldığı, Kurum tarafından bildirim yapılan işyerinin 5335 sayılı Kanun kapsamında kaldığı gerekçesiyle 22.11.2013-21.02.2017 tarihleri arası ödenen aylıkları borç olarak çıkardığı, Hacettepe Üniversitesi ve Kurum yazılarında söz konusu işyerinin 5335 sayılı Kanun kapsamında bulunmadığının belirtildiğinin anlaşıldığı, davacı adına SGDP tabi olarak bildirim yapılan işyerinin 5335 sayılı Kanun kapsamında bulunmadığı, Kamu Görevlileri Ödemeler Daire Başkanlığının 18.10.2017 tarih 12 560 983 belge numaralı borç bildirim yazısının iptali gerektiği tespit edilmiş, davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, davacının aylığından yapılan kesintinin davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda, mevcut yasal düzenlemelere göre işlem yapıldığını, 5335 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesi uyarınca davacının aylığı kesilmeden Hacettepe Üniversitesine bağlı işletmede çalışamayacağını ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 01.03.2013 tarihinde 4/1-a kapsamında emekli aylığı bağlandıktan sonra Hacettepe Üniversitesinin döner sermaye işletmesine ait kantin işletmesinde 22.10.2013 ile 31.01.2017 tarihinde çalıştığı işyerinin, üniversitenin bütçesinden katkı almadığı ve tamamen kendi gelirleri ile giderlerini karşıladığı anlaşılmakla, işyerinin 5335 sayılı Kanun'un 30/2. maddesi kapsamında olmadığı gerekçesiyle Kurum işleminin iptaline dair mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile kesilen aylıkların faiziyle tahsiline ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun ilgili maddeleri.

3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.