YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1908 E.  ,  2024/6308 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1602 E., 2023/2858 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 33. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/79 E., 2022/76 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali-alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya bağlanan kısmi aylık ile bağlanması gereken tam aylık arasındaki miktarların tespiti ile yasal faiziyle ödenmesine, muris ...’ın aylık bağlama işlemlerinin eksik gün üzerinden yapılması sebebiyle aylık bağlama tarihinden ölüm tarihi arası (01.02.2007 - 07.04.2018 arası) fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50,00 TL eksik ödenen aylıkların yasal faiziyle ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı murisi ...'ın şahsi sicil dosyası incelenmiştir. ... 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanarak 2007 yılında yaşlılık aylığı almaya başladığı, 12060 gün Almanya 744 gün Türkiye hizmeti toplamı 12804 gün üzerinden 744/12804=0,0581 oranı ile sözleşme aylığı bağlanmış olup davacı ölüm aylığının eksik bağlandığını hizmetinin 918 gün eksik hesaplandığını ileri sürerek tam aylık bağlanmasını ve farkın ödenmesini talep etmektedir. Kurum tarafından murisin gün sayısının 904 gün olarak tespiti sonrası 24.06.2020 günlü ek karar ile Türkiye - Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi kapsamında aylığı güncelleyerek 2059,45 TL fark alacak hesaplanarak davacıya ödendiği, davacının miras bırakanına bağlanan aylık sözleşme aylığı olup ölüm tarihinde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun'un Geçici 2 inci maddesine göre değerlendirilme yapıldığı, tahsis dosyası ve Kurum kayıtları incelenerek bilirkişi görüşüne başvurulmuş olup bilirkişinin 08.02.2022 tarihli raporuna göre davacıyı 01.05.2008 tarihinden itibaren miras bırakanı ...'ın Türkiye'de mevcut 904 gün hizmeti esas alınarak münhasıran bu hizmetlere göre ölüm aylığı bağlanabileceği, bu durumda davacıya Mart 2021 ödeme dönemi için aylığın ek ödeme hariç "150 hisseye göre 1.182,70 TL olacağı ve eksik ödenen tutarın 27.859,18 TL olduğunun hesaplandığı, davacının miras bırakanının 904 gün eksik hizmetinin tespiti sonrası güncellenen aylık ve fark ödemeli bir eksiklik bulunmadığı bilirkişi tarafından hesaplanmıştır. Kurum tarafından da aylığın güncellendiği, davacının 01.05.2018 tarihinden itibaren 904 gün eksik hizmetin tespitinden sonra tam aylık üzerinden ölüm aylığı almaya hak kazandığı bilirkişi tarafından tespit edilmiş, Kurum tarafından da farklar belirlenmiş olup davacının talebi de dikkate alınarak davanın kabulü ile davacının murisi ...'ın Türkiye'de bulunan 904 gün hizmeti de esas alınarak 01.05.2018 tarihinden itibaren tam ölüm aylığı almaya hak kazandığının tespiti ile ödenmeyen aylıklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının kısmi sözleşme aylığının tam aylığa çevrilebilmesi için 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanma yapması gerektiğini, dava dilekçesinde 07.04.2018 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması talep edildiği, Mahkemece 01.05.2018 tarihinden itibaren tam ölüm aylığı bağlanmasına karar verildiğinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, Kurumun davacının ... eşinin 01.11.2007 tarihinden itibaren Türkiye'deki sigortalı çalışmaları ile Almanya'daki sigortalı çalışmaları birleştirilerek kısmi yaşlılık aylığı alması sebebi ile 07.04.2018 tarihinde vefat etmesi üzerine davacıya da 01.05.2018 tarihinden itibaren kısmi yaşlılık aylığı üzerinden ölüm aylığı bağladığı, davacının eşi ...'ın 1962/7 nci ay ile 15.07.1971 tarihleri arasında 904 gün 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı çalışmasının bulunduğu, davacının murisinin 506 sayılı Kanun kapsamında ölüm aylığına yetecek sigortalılık süresi olduğu halde davacıya, murisine bağlanan kısmi yaşlılık aylığı üzerinden ölüm aylığı tahsis edilmesine ilişkin Kurum işleminin yerinde olmadığı anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; davacıya tam ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile murisine eksik ödenen kısmi sözleşme aylıklarının yasal faiziyle tahsili istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 32/2-a maddesi

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.