YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1808 E.  ,  2024/3622 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1345 E., 2023/1315 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 6. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/417 E., 2023/185 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesi ile; T.C. ... Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'nın müvekkili şirkete ait ... Koleji Mavişehir şubesinde 08.02.2022-24.02.2022 tarihleri arasında yaptığı teftiş sonucu düzenlenen 13.05.2022 tarihli raporun taraflarına tebliğ edildiğini, işbu raporda kısa çalışma ödeneğine aykırılık nedeniyle müvekkilinin işçi ücretlerini eksik tahakkuk ettirdiği ve işçilere ödemediği gerekçe gösterilerek raporda tespit edilen dönem aralıklarına ilişkin eksik tutarların işçilere ödenmesi gerektiğinin müvekkiline bildirildiğini, müvekkili kurumun covid-19 döneminde T.C. Milli Eğitim Bakanlığı yönetmeliklerine uygun olarak çalışma koşullarını ve zaman dilimlerini düzenlediğini, müvekkili Kurumun çalışanlarını fiili olarak daha fazla çalıştırıp SGK'na çalışmaların eksik bildirilmesi gibi bir durumun söz konusu olmadığını, ilgili dönem aralıklarında müvekkili tarafından çalışmaların eksik bildirildiği ve çalışanlara eksik ödeme yapıldığının kabulü anlamına gelmemekle birlikte 09.11.2022 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan 25.08.1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'na eklenen Geçici md. 32 hükmü ile yeni koronavirüs (covid-19) sebebiyle işverenlerin yaptıkları zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma başvurularının alınması, değerlendirilmesi ve ödenmesine ilişkin işlemler ile nakdi ücret desteği işlemleri hakkında Bakanlık ve Kurum personeline herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceğini, bu kapsamda yeni koronavirüs (covid-19) sebebiyle ödenen kısa çalışma ödeneği ile nakdi ücret desteği ödemelerinde hatalı işlemlerden kaynaklanan fazla ve yersiz ödemeler ile nakdi ücret desteğinden yararlanan işçinin başvuruda bulunduğu işveren tarafından fiilen çalıştırıldığının tespiti hâlinde işverene uygulanan idari para cezalarından bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsil edilmemiş olanların terkin edileceğini, tahsil edilenlerin iade veya mahsup edilemeyeceğini, bu alacaklarla ilgili başlatılmış takip ve tahsil işlemlerine devam edilemeyeceğini, yargı mercilerine intikal etmiş olan dosyalarda Kurum ve Bakanlık aleyhine yargılama giderine hükmedilemeyeceğini iddia ederek bu nedenlerle işbu davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; müfettiş raporunun hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince "6100 sayılı HMK 119/2 nci "Birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde, hâkim davacıya eksikliği tamamlaması için bir haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde dava açılmamış sayılır."

Mahkememiz 20.03.2023 tarihli duruşmasında "Dava dilekçesinin incelenmesinde açık bir şekilde talep sonucu ve dava konusunun belirtilmediği ve dava konusu sebebi hakkında açıklık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekiline, açık bir şekilde talep sonucunu Mahkememize bildirmek ve 13.05.2022 tarihli teftiş başkanlığı raporunu Mahkememize ibraz etmek üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine, bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması halinde HMK 119/2 md. gereğince davanın açılmamış sayılacağının ihtarına, (ihtarat yapıldı)" denilerek davacı vekiline açık bir şekilde davanın konusu ve talep sonucunu açıklaması için 6100 sayılı HMK 119 uncu maddesine göre 1 haftalık kesin süre verilmiştir.

Davacı vekiline verilen kesin süre içerisinde talep sonucunu ve dava konusunu açıklamadığı ve duruşma sırasında taleplerinin açık olduğunu beyan ettiği anlaşılmış olmakla HMK 119 uncu maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle; "6100 sayılı HMK 119/2 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına," şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece davacıya verilen kesin süre içerisinde talep sonucunu ve dava konusunu açıklamaması sebebiyle HMK 119/2 nci maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini ve hükmün 4. maddesi ile lehlerine 1.000 TL vekalet ücretine hükmedildiğini, kararın, vekalet ücreti yönüyle kaldırılması / düzeltilmesi gerektiğini, şöyle ki; 2023 yılı AAÜT'nin "Görevsizlik, yetkisizlik, dava ön şartlarının yokluğu veya husumet nedeniyle davanın reddinde, davanın nakli ve açılmamış sayılmasında ücret" başlıklı 7 nci maddesindeki "(1) Ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar davanın nakli, davanın açılmamış sayılması, görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi durumunda bu tarifede yazılı ücretin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra karar verilmesi durumunda tamamına hükmolunur." düzenlemesine aykırı olarak ön inceleme aşaması geçtikten sonra 2. celsede davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine karşın lehlerine 9.200 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 1.000 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve hukuka aykırı olup kararın 4 üncü maddesinin istinaf incelemesinin yapılarak kaldırılması/düzeltilmesi gerektiğini savunarak ilamın hüküm kısmının 4 üncü maddesinin vekalet ücreti yönüyle hukuka aykırı olması sebebiyle istinaf incelemesinin yapılarak kaldırılmasına/düzeltilmesine ve nihayetinde lehlerine 9.200 TL vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/2 maddesi gereğince hükmedilen vekalet ücreti kabul veya reddedilen miktarı geçemeyeceğinden davalı lehine müddeabih olarak bildirilen miktarda vekalet ücretine hükmedilmesi isabetlidir. Davalı Kurum vekilinin tüm bu yönleri amaçlayan istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
" gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili özetle; istinaf aşamasında ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, vekalet ücretine istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun)331 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi.

3. Değerlendirme
Dosya kapsamı incelendiğinde, davanın açılmamış sayılmasına karar verilip davalı lehine 1000,00 TL vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmıştır. Ne var ki, gerek dava dilekçesi gerekse de yargılama safhasında dava değeri hakkında her hangi değer belirlenmediği ve açılmamış sayılma kararı ön inceleme tutanağı imzalanmadan önce verildiği belirgin olmakla, yürürlükteki AAÜT nin 7 nci maddesi gereğince davalı lehine 4600,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

Davalı Kurum vekilinin itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının (4) nolu bendindeki "1.000,00" ibaresinin silinerek yerine "4.600,00" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.