YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1777 E.  ,  2024/5557 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3255 E., 2023/2945 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kaş Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2021/140 E., 2023/423 K.

Taraflar arasındaki hizmet ve aylığa hak kazandığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, davacının 01.09.2011-23.06.2015 döneminde çalıştığının ve aylığa hak kazandığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, yapılan işlemlerin usule ve hukuka uygun olduğunu, davacının bildirimlerinin iptal edilmesinin nedenlerinin davacının işyerinde çalışıyor gözükmesine karşı Kuruma çalıştığını bildirdiği tarihlerde davacının yurt dışında olmasının Kurum raporuyla tespit edilmiş olması olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, Mahkemece karara dayanak yapılan delillerin doğru değerlendirilmediğini, müvekkilinin görevinin danışmanlık ve tercümanlık olduğunu, muhasebeci olan ... ile yabancı kişilerin münasebetlerini sözlü tercüme yolu ile kurmalarını temin ettiğini, bu işin tasdikli bir belgesinin olmayacağının açık olduğunu, müvekkilinin ...'a ait işyerindeki çalışmalarının fiili olduğunu, işvereninin ona ücretli izinler vermesinin bunun aksinin varlığı anlamına gelmediğini, bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, tanık beyanları, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmetinin ve aylığa hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86, 506 sayılı Kanun'un geçici 81 nci maddeleridir.
3. Değerlendirme
Somut dosyada, davacının 01.09.2011-23.06.2015 tarihleri arasında ...'a ait mali müşavirlik iş yerinde geçen çalışmaları incelenmiş ve 03.11.2016 tarihli Kurum raporu ile davacının çalıştığı dönemde çok sık yurt dışına giriş çıkış yaptığı, aynı zamanda bu dönemde sürekli ücretli izne ayrıldığına ilişkin belgelerin bulunduğu, davacının bazı bordro tanıklarını tanımadığı tespit edilerek davacının çalışmalarının fiili olmadığı gerekçesiyle hizmeti iptal edilmiştir. Davacı iş yerinde danışmanlık ve tercümanlık yaptığını, işverenin yabancı kişilerle münasebetlerinde sözlü tercümanlık yaptığını belirterek çalışmasının fiili ve gerçek olduğunu iddia etmektedir. Bununla birlikte davacı adına tescilli 1077652 sicil no.lu ( 20.08.2003-30.01.2010 tarihleri arasında kanun kapsamında) ve 1270831 (01.09.2014 tarihinden itibaren kanun kapsamında) sicil no.lu iş yerleri bulunmaktadır. Kurum 17.07.2017 tarihli yazısı ile davacının bu dönemde vergi kaydı olduğu için iptal edilen 4/1-b kapsamında sigortalı sayıldığını ve prim borcunun yapılandırıldığını bildirmiştir.

Mahkemece, davacının Bağ-Kur sigortalılığına ilişkin sicil dosyası, bilgi ve belgeler ile davacının vergi kayıtları celp edilmeli, iş yerinde yapılan iş ile davacının çalışması arasındaki ilişki araştırılmalı, bu hususda davacının, işveren ...'ın, bordro tanıklarının beyanları alınmalı, çalışılan iş yeri muhasebe bürosu olduğundan davacının iddia ettiği gibi bir çalışmaya ihtiyaç olup olmadığı irdelenmeli, bu şekilde çalışmasının varlığı ve süresi tespit edilmeli, elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

20.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.