YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/1759 E.  ,  2024/3465 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/293 E., 2019/395 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, 14.03.2001-17.08.2002 tarihleri arasında geçen askerlik süresi haricinde, 01.01.1998-31.12.2004 tarihleri arasında aylık net 465,00 TL ücretle davalı işverenlere ait işyerinde hizmet akdine tabi olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalılardan ... Tekstil, ... Tekstil ... ve ... Tekstil vekili cevap dilekçesinde özetle, davalı şirketlerden ... Tekstil Ürünleri San. ve Ticaret Ltd. Şti. 12.04.2004 tarihi itibariyle tasfiyeye girdiğini ve 01.09.2005 tarihinde de tasfiyesi sona erdiğini, ... Tekstil Ürünleri San. ve Ticaret Ltd. Şti. 03.05.2002 tarihinde faaliyete başlayıp 12.04.2004 tarihinde de tasfiyeye girdiğini 01.09.2005 tarihinde ise tasfiyesi sona erdiğini, şirketlerin aynı dönemde faaliyette bulunmaz iken davacının aynı dönem ve aynı aynı hizmet akdi ile davalılara ait işyerinde çalıştığını iddia etmekte olduğunu, faaliyet dönemleri ile de sabit olduğu üzere, davacının, aynı dönem ve aynı hizmet akdi ile davalılara ait işyerlerinde çalışması söz konusu olamayacağından , talebi olan dönemleri her bir davalıı için, ayrı ayrı bildirmesi gerektiğini, dava ayrı ayrı tescilli dört işyeri ve dört işveren aleyhine tek bir dilekçe ile açıldığını, davalı işverenler arasında zorunlu ve ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmadığından davaların ayrılmasına karar verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle diğer davalılara ait işyerinin Bakırköy Sigorta Müdürlüğünde 2.2431.01....884.34 sicil nolu işyeri dosyasında işlem görmekte olup 15.05.2002 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alınmış olup 28.02.2004 tarihiden sonra beyan bulunmadığı, davacının 155909.34 sicil numaralı işyerinden 12.07.2003 tarihinde sigortalı girişinin yapıldığı, 31.08.2003 tarihinde çıkışının verildiğini, davacının Ordu Sigorta Müdürlüğünde işlem gören 1007196.52 sicil numaralı işyerinden 14.10.2010 tarihinde sigortalı girişinin yapıldığını, 05.12.2014 tarihinde çıkışının verildiği, davacının çalışmalarının Kuruma bildirilen çalışmalar olduğunu, Kurum müfettişlerince tahkikat durum tespitinin yapılmamış olduğunu, 506 sayılı Kanun'un EK- 40 maddesine göre 30 gün içinde Kuruma bildirmediğini, davacının işyerinde devamlı olarak hizmet akdiyle çalışmış olduğunu tanık beyanları dışında, resmi, yazılı ve sağlıklı deliller ile (işyeri kayıtları, ücret tediye bordrosu, makbuz, ticari defterler, zabıta kayıt ve defterleri, vergi karnesi vs...) ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 20.12.2012 tarihli ve 2005/1237-2012/885 sayılı kararıyla; davacının davalılardan ... Tekstil Ltd. Şti. nezdinde 01.01.1998-14.03.2001 tarihleri arasında, davalılardan ... nezdinde 17.03.2002-31.08.2002 tarihleri arasında, davalılardan ... Tekstil Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde 01.09.2002-31.12.2002 tarihleri arasında, davalılardan ... Tekstil Ltd. Şti. nezdinde 12.07.2003-14.10.2004 tarihleri arasında ve davalılardan ... Tekstil Konf. San. Tic. Ltd. Şti. nezdinde de 05.12.2004-31.12.2004 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine, dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan SGK Başkanlığı ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemiz kararında; ".... davacı ve tanıkların gerçekte işverenin tek olduğuna yönelik iddiaları karşısında, davacının çalıştığı sürelerde işveren veya işverenlerinin kim olduğu usulünce yapılacak araştırma neticesi tam olarak saptanmalı, bu yapılırken varsayımdan uzak hukuki gerekçelere dayanılmalı, re'sen araştırma ilkesi ışığında; davacının askerlik durumu (sevk ve terhis tarihlerini, izinli ve raporlu olduğu süreleri ve kaçak olup olmadığına ilişkin bilgileri de içerecek şekilde) bağlı olduğu Askerlik Şubesi Başkanlığından sorulmalı, uyuşmazlık konusu tarihleri içerir dönemsel sigorta primleri bordroları ile aylık prim ve hizmet belgeleri Kurumdan getirtilmeli, anılan bordrolarda ve belgelerde bildirimleri yapılan sigortalıların hizmet cetvelleri de getirtilerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak beyanlarına başvurulmalı, Kurumdan tüm davalı işyerleri hakkında hazırlanan müfettiş raporları ile davalı işyerlerine ait işyeri sicil dosyaları celbedilmeli, davalı şirketlerin tescil tarihleri ilgili Ticaret Sicil Memurluğundan sorulmalı, davalı şirketlerin kurum kayıtlarında ve ticaret sicilinde görünen sorumlu yetkililerinin kim oldukları, uyuşmazlık konusu dönemde sözkonusu işyerlerini fiilen kimlerin işlettiği ve aralarında herhangi bir devir olgusunun bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davacının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu, çalışmanın varlığı, sürekli, kesintili veya mevsimlik olup olmadığı yöntemince araştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir...." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının; 1055909 sicil numaralı ... Tekstil Ticaret Ltd. Şti.'de 01.09.2003-31.12.2003 tarihleri arasında 120 gün için günlük 10.20 TL, 01.01.2004-30.06.2004 tarihleri arasında 180 gün için günlük 14.10 TL, 01.07.2004-13.10.2004 tarihleri arasında 103 gün için günlük 14.80 TL ücretle çalıştığının tespitine ... Tekstil Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.'de 13.10.2004-05.12.2004 tarihleri arasında 52 gün günlük 14.85 TL ile çalıştığının tespitine 1007196 sicil numaralı ... Tekstil Konfeksiyon'da 06.12.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 25 gün günlük 14.805.000 (Eski TL) ücret ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verildiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesidir.

3. Değerlendirme
Eldeki davada, bozma ilamına uyulmasına karşın bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bu kapsamda önceki bozma ilamında da belirtildiği üzere, öncelikle husumet yöneltilen davalı işverenlerin ticari sicil kayıtları ve Kurum nezdindeki iş yeri kayıtları eksiksiz celp edilmeli, işverenlerin adres ve sicilleri tespit olunduktan sonra o işverenler arasındaki varsa organik bağ tespit edilmeli, her birinin ayrı ayrı Kurum nezdindeki bordro kayıtları celp edilmek suretiyle re'sen tespit edilecek tanıkların kendi çalışma dönemleri de açıkça gösterilmek suretiyle davacının çalışması doğrultusunda beyanlarına başvurulmalı; önceki ilamda belirtilen tüm hususlar eksiksiz yerine getirilerek çalışma olgusu tereddütsüz ortaya konulara, sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

28.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.