YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/166 E.  ,  2024/1102 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/855 E., 2023/919 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/43 E., 2019/439 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı iş yerinde 27.12.2015-07.01.2018 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalıya ait 1134592 sicil sayılı işyerinde 06.01.2017-05.07.2017 tarihleri arasında hizmet akdine tabii olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
1. Davacı vekilinin İstinaf Sebepleri
Kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekilinin İstinaf Sebepleri
Hak düşürücü ve zamanaşımını dikkate almadan karar verildiğini, davacı tanıklarının çelişkili beyanları nedeniyle davanın ispatlanamadığını beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının çalıştığını iddia ettiği davalıya ait inşaatın faaliyete başlama tarihi de dikkate alınarak toplanan deliller, dinlenen tanıkları ve özellikle bordro tanıklarının beyanlarının davacı iddiasını destekler nitelikte olması gerekçesiyle Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve verilen kararın yerinde olduğu anlaşılmakla istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf sebeplerini tekrarla temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; davacının davalı iş yerinde 27.12.2015-07.01.2018 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunu'nun 86 ncı maddesi hükümlerdir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi Mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip Mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.

3.Değerlendirme
Dava hizmet tespiti davasıdır. Davacı davalıya ait ... inşaatlarında bekçi olarak hizmet ettiğini beyanla hizmetlerinin tespiti talep etmiştir. Dosyaya Beykentteki iki ayrı inşaat iş yerinden bordrolar celp edilmiş olup iki ayrı iş yerinden dinlenen bordro tanıklarının beyanları davacının iddialarını hiçbir duraksamaya ve kuşkuya yer bırakmayacak derecede açığa kavuşturamamıştır. Bu nedenle Mahkemece yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Mahkemece davacının çalıştığını iddia ettiği iş yerinden ve diğer inşaattaki iş yerinden verilen dönem bordrolarındaki tanıklarla birlikte evvelce dinlenmiş bordro tanıkları da dahil olmak üzere, tanık beyanlarında çelişkili olan hususlar tekrar sorulmak üzere yeteri kadar bordro tanığı dinlenilmeli, denetim raporundaki tespitler ve beyanlar da göz önüne alınarak tüm tanık beyanları arasında çelişkiler giderilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.02.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.